Amir Gʻoziy
| Amir Gʻoziy | |
|---|---|
| Malik Amir Gʻoziy | |
| Saltanat | 1104 — 1134 |
| Oʻtmishdoshi | Gʻoziy Gümüshtigin |
| Davomchisi | Malik Mehmed Gʻoziy |
| Vafoti |
1134-yil sentyabr Sivas, Donishmandiya davlati (hozirgi Turkiya) |
| Otasi | Gʻoziy Gümüshtigin |
Amir Gʻoziy yoki Amir Malikgʻoziy Donishmandiya davlatining uchinchi hukmdori boʻlib, Goziy Gümüshtiginning katta oʻgʻli edi.
Hayoti
Gʻoziy Gümüshtigin vafotidan soʻng mamlakat ikki qismga boʻlingan. Amir Gʻoziy Sivas va uning atrofidagi hududlarni boshqargan boʻlsa, ukasi Sungur Malatyani egallagan. Sungur keyinchalik Kilij Arslon I tasarrufidagi Rum sultonligiga qoʻshilgan. Amir Gʻoziy Kilij Arslanning oʻgʻli Mesudning qaynotasi boʻlgan. Kilij Arslon 1107-yilda vafot etgach, Mesudni qoʻllab-quvvatlagan. Natijasida, Mesud 1116-yilda taxtni egallagan. Shundan soʻng Amir Gʻoziy oʻz hokimiyatini yanada kengaytirgan.
Mesudni ukasi Melik Arabga qarshi qoʻllab-quvvatlagan. 1127-yilda Malik Arab Amir Gʻoziyning oʻgʻli Malik Mehmed Gʻoziyga pistirma uyushtirib, uni asir olgan. Keyinchalik Malik Arab Amir Gʻoziyga qarshi yurish qilgan. Biroq, bu jang katta talafotlar bilan yakunlangan. Shundan soʻng Vizantiyaga boshpana topish uchun qochgan[1].
1130-yilda Leo I bilan salibchi Bohemondga qarshi ittifoq tuzgan. Keyingi jangda Bohemond halok boʻlgan va uning boshi mumiyolanib, Bagʻdoddagi abbosiylar xalifasiga yuborilgan. Agar Vizantiya imperatori John II Komnenosning Antioxiyada oʻz taʼsirini oʻrnatish maqsadidagi aralashuvi boʻlmaganida, Amir Gʻoziy Antioxiya knyazligi hududida yanada koʻproq yerlarni egallashi mumkin edi.
1131-yilda Edessa grafligi hududidagi Kaysun qal’asini (hozirgi Chakirhuyuk qishlogʻi yaqinida) qamal qilgan. Biroq, Malikgʻoziy allaqachon vafot etgan deb oʻylagan graf Joselin I yetib kelgach, orqaga chekingan.
Harbiy muvaffaqiyatlari tufayli abbosiylar xalifasi al-Mustarshid 1134-yilda, oʻlimidan biroz avval, Gʻoziyni Malik (podsho) sifatida tan olgan. Shundan soʻng donishmandiya davlati Vizantiya va Rum sultonligi bosimi ostida inqirozga yuz tuta boshlagan[2].
Manbalar
- ↑ „MELİK GAZİ - TDV İslâm Ansiklopedisi“.
- ↑ Claude Cahen cited in Donald Sidney Richards. The Chronicle of Ali ibn al-Athir for the Crusading Period. Ashgate Publishing Inc., 2006. ISBN 978-0-7546-4077-6.