Al-Qosim ibn Idris
Al-Qosim ibn Idris Idrisiylar sulolasiga mansub shahzoda va 9-asrda Marokashning ayrim hududlari hukmdori boʻlgan.
Hayoti
Al-Qosim Marokashning ikkinchi Idrisiy hukmdori Idris IIning (h. 808–828) kichik oʻgʻillaridan biri edi[1][2]. Idris II vafotidan soʻng, uning katta oʻgʻli Muhammad taxtga oʻtirdi, biroq mamlakatning katta qismini oʻzining kichik ukalari oʻrtasida boʻlib berdi. Shunday qilib, al-Qosim shimolda Tanjer va Basra ustidan hokimlikni oldi[3].
Boshqa bir akasi Iso qoʻzgʻolonga bosh koʻtarganida, al-Qosim Muhammadni qoʻllab-quvvatlashdan bosh tortdi va yana bir akasi Umar tomonidan hujumga uchrab, oʻz mulklaridan mahrum qilindi[3]. Al-Qosim akasidan ham, uning oʻgʻillaridan ham uzoq umr koʻrdi va uning chevara jiyani Yahyo II (h. 863–866) hukmronligi davrida uning oilasi Idrisiylar poytaxti Fasning gʻarbiy yarmi ustidan, shuningdek berber qabilalari – Luvata va Kutamaning sharqiy chegara viloyatlari ustidan hokimlikni oldi[3].
9-asr oxirlariga kelib, al-Qosim oilasi shimoliy Marokash (Tanjah, Basra, Sevta) ustidan nazoratni saqlab qoldi va uning oʻgʻli Yahyo III shahardan xorijiy qoʻzgʻolonchi Abd ar-Razzoqni quvib chiqarganidan keyin bir muddat Fosda hukmronlik qildi[2].
Adabiyotlar
- ↑ Eustache 1971, ss. 1035, 1036.
- ↑ 2,0 2,1 Benchekroun 2018.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Eustache 1971, s. 1035.
Manbalar
- Benchekroun, Chafik T. (2018). "Idrīsids". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. doi:10.1163/1573-3912_ei3_COM_32374. ISSN 1873-9830. https://doi.org/10.1163/1573-3912_ei3_COM_32374.
- Eustache, D. (1971). "Idrīsids". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 1035–1037 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_3495. OCLC 495469525. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Idr%C4%ABsids&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.