Al-Mazoraiy
Al-Mazoraiy (arabcha: الماذرائيون) – 879–946-yillarda Tuluniylar, Abbosiylar xalifaligi va Ixshidiylar sulolasi davrida Misr hamda Shomda moliya ishlari boshligʻi (‘āmil) lavozimini egallagan va bu lavozimni deyarli monopoliya ostida ushlab turgan. Therry Bianquis bergan maʼlumotlarga koʻra, ular bu lavozimni egallab turgan vaqtida oʻrta asrlar arab dunyosida yirik miqdorda boylik toʻplaganlar[1].
Nisbasidan ayon boʻlishicha, bu oila Quyi Iroqning Vosit shahri yaqinidagi Mazoraya qishlogʻidan kelib chiqqan[2]. Bu suloladan boʻlgan ilk mashhur shaxs Abu Bakr Ahmad ibn Ibrohim al-Mazoraiy boʻlib, 879-yilda Misr va Shomning mustaqil hukmdori Ahmad ibn Tulun Abulabbos (h. 868–884) tomonidan moliya ishlari bohligʻi etib tayinlangan. U bu lavozimni 884-yilda vafotiga qadar egallab kelgan[2]. Oʻz oʻgʻillari Alini Misrga, Abu Ali al-Husaynni esa Shomga oʻzining vakili qilib tayinlagan. Ali otasining oʻrnini egallagan va Ahmad ibn Tulunning oʻgʻli Xumoravayh ibn Ahmad ibn Tulun (h. 884–896) hamda uning qisqa muddat hukmronlik qilgan oʻgʻli Jaysh ibn Xumoravayhning davrida vazir lavozimida xizmat qilgan. 896-yilda esa Jaysh bilan birga oʻldirilgan[2]. Vafotidan keyin al-Mazoraiyning oʻrnini Abultayyib Ahmad (vafoti: 915) egallagan. Uning yana bir oʻgʻli Abu Bakr Muhammad esa Tuluniylar sulolasining oxirgi hukmdorlaridan biri Horun ibn Xumoravayh (h. 896–904) davrida vazir sifatida xizmat qilgan[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Bianquis 1998.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Gottschalk 1986.
Adabiyotlar
- Bianquis, Thierry „Autonomous Egypt from Ibn Ṭūlūn to Kāfūr, 868–969“, . The Cambridge History of Egypt, Volume 1: Islamic Egypt, 640–1517. Cambridge: Cambridge University Press, 1998 — 86–119-bet. ISBN 0-521-47137-0.
- Gottschalk, H. L. (1986). "al-Mād̲h̲arāʾī". in Bosworth, C. E.. Encyclopaedia of Islam. Volume V: Khe–Mahi (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 953. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_4729. ISBN 978-90-04-07819-2. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=al-M%C4%81d%CC%B2h%CC%B2ar%C4%81%CA%BE%C4%AB&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.