Al-Mansur an-Nosir
Al-Mansur an-Nosir (1462-yilda vafot etgan) Yamandagi Zaydiya imomi boʻlib, 1436–1462-yillarda Shimoliy Yaman togʻli hududlarining ayrim qismlarida hokimiyatni qoʻlida ushlab turgan.
Qari imom al-Mansur Ali bin Salohiddin 1436-yilda vabodan vafot etdi. Shundan soʻng uning oʻrni uch nafar turli sayyid tomonidan daʼvo qilindi, ulardan biri al-Mansur an-Nosir edi. U imom al-Mutavakkil al-Mutahhar bin Yahyoning (1298-yilda vafot etgan) evarasi edi[1]. Qolgan ikki raqib esa al-Mutavakkil al-Mutahhar (1474-yilda vafot etgan) va al-Mahdiy Solah ad-Din (1445-yilda vafot etgan) edi. Al-Mansur an-Nosir oʻz daʼvosini kuchaytirish uchun al-Mansur Ali nabirasiga uylanishga harakat qildi[2]. Bu paytda, bir vaqtlar qudratli boʻlgan quyi hudud Yamanidagi Rasuliylar sulolasi tezkor ravishda inqirozga yuz tutdi va 1454-yilda butunlay qulab tushdi. Quyi hududdagi yangi sunniy tuzum Tohiriylar sulolasi boʻlib, u tashkil topgan paytidan boshlab imomlik bilan urush olib borgan. Shunga qaramay, oxir-oqibat al-Mansur an-Nosir mavqeini qulatgan narsa ichki zaydiya ixtiloflari boʻldi. Muhim shahar Sana oxir-oqibat uning raqibi al-Mutavakkil al-Mutahhar tomonidan egallandi, keyinchalik esa 1462-yilda Tohiriylar tomonidan zabt etildi[3]. Al-Mansur an-Nosirning oʻzi Zamarning sharqidagi qabilachilar tomonidan qoʻlga olindi va al-Mutavakkilga topshirildi. U Kavkabanda qamoqqa qoʻyildi va u yerda 1462-yilda, hanuz mahbus holda vafot etdi[4]. Shundan soʻng imomlik uning oʻgʻli al-Muayyad Muhammad tomonidan daʼvo qilindi.
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Imam Zaid bin Ali Cultural Foundation, http://www.izbacf.org/page_display.php?book_id=37&page_num=51 (Wayback Machine saytida 2011-07-26 sanasida arxivlangan) (in Arabic). The descent line is al-Mutawakkil al-Mutahhar – Ahmad – an-Nasir – Muhammad – al-Mansur an Nasir.
- ↑ Enzyklopädie des Islam, Vol. III, Leiden 1936, p. 1219. Another text says that his mother Maryam was the daughter of al-Mansur Ali; see http://www.izbacf.org/page_display.php?book_id=37&page_num=51 (Wayback Machine saytida 2011-07-26 sanasida arxivlangan) (in Arabic).
- ↑ Lein O. Schuman, Political History of the Yemen at the Beginning of the 16th Century. Groningen 1960, p. 52.
- ↑ Zaidi biographies, http://www.al-aalam.com/personinfo.asp?pid=1701 (Wayback Machine saytida 2016-03-03 sanasida arxivlangan) (in Arabic).
| Oʻtmishdoshi: al-Mansur Ali bin Solah ad-Din |
Zaydiya Yaman imomi 1436–1462 |
Vorisi: al-Muayyad Muhammad |