Al-Mahdiy Ibrohim

Al-Mahdiy Ibrohim (1284-yil iyun/iyul oylarida vafot etgan) Yaman zaydiy imomi. 1272-yildan 1276-yilgacha davom etgan.

Imomlikning eʼlon qilinishi

XIII asrning oxiri Yamandagi Rasuliylar sulolasi hukmronligining eng yuqori choʻqqisi edi. Shimoliy togʻli hududlarda zaydiy zodagonlari imom sifatidagi mavqeini turli darajada muvaffaqiyat bilan saqlab qolishga harakat qilishardi. 1272-yil iyul oyida, avvalgi imom al-Mansur al-Hasanning jiyani Ibrohim bin Ahmad Tojiddin bin Badriddin al-Mahdiy Ibrohim nomi bilan imomga daʼvogarligini eʼlon qildi. Uning daʼvatiga Hadur, Banu r-Raʼiy, Banu Shihab va boshqa joylar aholisi javob qaytardi. U Banu Raʼiy va Banu Shihabga yetti nafar hamrohi bilan kirdi va soʻngra 7 000 kishi orasida juma namoziga imomlik qilgan. Koʻp oʻtmay zaydiylar va rasuliylar hokimiyati oʻrtasida urush harakatlari alanga oldi. Sanodagi rasuliy qoʻmondoni Alam ad-Din Sinjar ash-Shaʼbiy 1273-yilda zaydiylarni magʻlub etdi va keyingi yili al-Mahdiy Ibrohim sulton al-Muzaffar Yusuf bilan sulh tuzdi^[1].

Sanoni qoʻlga kiritish urinishining barbod boʻlishi

Biroq, 1275-yil avgust oyida isyonchi qul askarlar korpusi Sanoni egallab oldi va imom hamda zaydiy qudratli arbobi Sarim ad-Din Dovudni shaharda istiqomat qilishga taklif qildi^[2]. Al-Mahdiy Ibrohim taklifni qabul qildi va Sanoning Jomeʼ (Katedral) masjidiga olib kelindi. Zaydiy yetakchilar yanada olgʻa borib, Zamarga yurish qilish rejasini tuzdilar. Shunga qaramay, al-Muzaffar Yusuf tezda javob qaytarib, qoʻshin bilan Sanoga qarshi yoʻl oldi. Sarim ad-Din Dovud bir choʻqqida joylashib oldi, ammo uning qoʻshini qattiq magʻlubiyatga uchradi va u zoʻrgʻa qochib qutuldi. Imom bir qalʼada qamalda qoldi. Oxir-oqibat, koʻplab tarafdorlari oʻldirilganidan soʻng, u asir olindi. Rasuliy sultoni asiriga katta ehtirom bilan munosabatda boʻldi va unga Taizda yashash uchun uy berdi. U u yerda 1284-yilda vafot etguniga qadar yashadi. Shaxsiy jihatdan, siyosiy ishlarda umuman olganda muvaffaqiyatsiz boʻlganiga qaramay, al-Mahdiy Ibrohim jasur jangchi, mashhur chavandoz va yaxshi shoir sifatida eʼtirof etilgan^[3].

Yana qarang

Manbalar

↑ El-Khazreji, The Pearl-Strings; A History of the Resuli Dynasty, Vol. I. Leiden 1906, pp. 177-80.
↑ R. B. Serjeant & R. Lewcock, Sanʼaʼ; An Arabian Islamic City. London 1983, p. 65.
↑ El-Khazreji, 1906, pp. 182-8, 210.

Oʻtmishdoshi: al-Mansur al-Hasan	Zaydiy Yaman imomi 1272–1276	Vorisi: al-Mutavakkil al-Mutahhar bin Yahyo

[1] El-Khazreji, The Pearl-Strings; A History of the Resuli Dynasty, Vol. I. Leiden 1906, pp. 177-80.

[2] R. B. Serjeant & R. Lewcock, Sanʼaʼ; An Arabian Islamic City. London 1983, p. 65.

[3] El-Khazreji, 1906, pp. 182-8, 210.

[1]

[2]

[3]