Al-Kamil Shaʼbon
| Al-Kamil Shaʼbon | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Al-malik al-Kamil | |||||
| Misr sultoni | |||||
| Saltanat | 1345-yil avgust – 1346-yil sentyabr | ||||
| Oʻtmishdoshi | As-Solih Ismoil | ||||
| Davomchisi | Al-Muzaffar Hojji | ||||
| Tugʻilishi | nomaʼlum | ||||
| Vafoti | 1346-yil 21-sentyabr | ||||
| |||||
| Uy | Qalavun | ||||
| Sulola | Bahriy | ||||
| Otasi | An-Nosir Muhammad | ||||
| Dini | Islom | ||||
Al-Kamil Sayfiddin Shaʼbon ibn Muhammad ibn Qalavun, al-Kamil Shaʼbon nomi bilan tanilgan – 1345-yil avgustidan 1346-yil yanvarigacha Misrning mamluk sultoni boʻlgan. U an-Nosir Muhammadning sultonlik qilgan beshinchi oʻgʻil edi. Al-Kamil Shaʼbon akasi As-Solih Ismoildan keyin taxtga oʻtirgan. Shaʼbon uning hukmronligiga qarshi qoʻzgʻolon chogʻida, amir Shamsuddin Aqsunqur tomonidan ukasi al-Muzaffar Hojji nomidan uyushtirilgan isyon davomida agʻdarilib, oʻldirilgan.
Tarjimai holi
Shaʼbon uzoq hukmronlik qilgan va avtoritar xususiyatga ega boʻlgan mamluk sultoni an-Nosir Muhammadning va uning kanizlaridan birining oʻgʻli boʻlgan, Mamluklar davri manbalarida bu kanizakning ismi zikr qilinmaydi[1]. An-Nosir Muhammad vafot etgach, bir necha oʻgʻli taxtga oʻtirdi; Abu Bakr, Kujuk, an-Nosir Ahmad va As-Solih Ismoil navbatma-navbat sulton boʻlishgan. Biroq ularning koʻpchiligi faqat nomigagina hokimiyat egasi edi, haqiqiy hokimiyat koʻpincha nufuzli mamluk amirlari qoʻlida boʻlgan. 1345-yil avgustida Shaʼbonning ona-bir akasi As-Solih Ismoil kasallikdan vafot etadi va uning oʻrniga Shaʼbon sulton boʻladi hamda shu kundan boshlab al-Kamil Shaʼbon ismi bilan taniladi[2].
Shaʼbon yetakchi mamluk amirlari bilan kelishuv tuzgan, ulardan eng muhimlaridan biri uning oʻgay otasi Argʻum al-Alaʼiy edi. Yetakchi amirlar bilan tuzgan kelishuvlariga qaramay, Shaʼbon ularni, shuningdek, Suriya mamluk hokimlarini va oʻz shaxsiy gvardiyasi zobitlarini tez orada oʻzidan uzoqlashtirdi. Natijada 1346-yil sentyabrida uning hukmronligiga qarshi qoʻzgʻolon boshlandi[2]. Qoʻzgʻolon mamluk amiri Shamsiddin Aqsunqur tomonidan Shaʼbonning ukasi al-Muzaffar Hojji nomidan uyushtirilgan edi[3]. Shundan soʻng Shaʼbon qoʻlga olindi va 1346-yil 21-sentyabr kuni qatl etildi, Argʻum esa Iskandariyada zindonga tashlandi va oʻsha yerda vafot etdi[2]. Shaʼbon akalaridan biri boʻlgan Yusuf ibn Muhammadning yoniga dafn qilingan[4]. Oʻlimidan avval Shaʼbonning goʻdakligida vafot etgan bir oʻgʻli va Aisha ismli bir qizi boʻlgan. Aisha Amir Rajab ismli bir amirga turmushga chiqqan[4].
Mamluklar davri tarixchisi Ibn Tagʻribirdiy Shaʼbonga shunday taʼrif bergan: „Zulm va buzuqlik jihatidan u hukmdorlarning eng yomoni edi. Uning davrida mamlakat uning koʻngilochar mashgʻulotlarga berilishi, mayxonalarga bogʻlanib qolishi va qoʻshiqchilarga boʻlgan mehr-muhabbati tufayli xarob boʻldi.“[5].
Manbalar
- ↑ Bauden, Frédéric (2009). "The Sons of al-Nāṣir Muḥammad and the Politics of Puppets: Where Did It All Start?". Mamluk Studies Review (Middle East Documentation Center, The University of Chicago) 13 (1): 63. http://mamluk.uchicago.edu/MSR_XIII-1_2009-Bauden_pp53-81.pdf.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Holt 1986, p. 123.
- ↑ Williams, p. 86.
- ↑ 4,0 4,1 Bauden, Frédéric „The Qalawunids: A Pedigree“. University of Chicago. Qaraldi: 2016-yil 25-fevral.
- ↑ Lewicka, p. 528.
Adabiyotlar
- Holt, Peter Malcolm. The Age of the Crusades: The Near East from the Eleventh Century to 151. Addison Wesley Longman Limited, 1986. ISBN 9781317871521.
- Holt, Peter Malcolm „Literary Offerings: A Genre of Courtly Literature“, . The Mamluks in Egyptian Politics and Society. Cambridge University Press, 1998. ISBN 9780521591157.
- Lewicka, Paulina. Food and Foodways of Medieval Cairenes: Aspects of Life in an Islamic Metropolis of the Eastern Mediterranean. Brill, 2011. ISBN 9789004194724.
- Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide. American University in Cairo Press, 2008. ISBN 9789774162053.
| Humkdorlik unvoni | ||
|---|---|---|
| Oʻtmishdoshi: As-Solih Ismoil |
Mamluk sultoni 1345-yil avgust – 1346-yil sentyabr |
Vorisi: Al-Muzaffar Hojji |