Al-Hutayʼah
| Al-Hutayʼa | |
|---|---|
| الحطيئة | |
| Tavalludi |
tax. milodiy VI asr oxiri |
| Vafoti | tax. 670-yillar |
| Mashhur ishlari | Hajviy arab she’riyati |
| Mashhur ishlari | Hutay’a devoni |
Al-Hutayʼa’ (arab tili: الحطيئة; toʻliq ismi Jarval ibn Avs al-Absiy) — Islomdan avvalgi Arabistonning arab shoiri boʻlib, keyinchalik Islomni qabul qilgan. U oʻzining oʻta keskin hajvi hamda arab she’riyatiga qoʻshgan hissasi bilan tanilgan. Hajvdan tashqari, Al-Hutay’a ishqiy, madhiyaviy, faxr va ozodlik mavzularida ham she’rlar yozgan; bularning barchasi zamonaviy davrda nashr etilgan.
Hayoti
Nasab
Uning toʻliq ismi Jarval ibn 'Avs ibn Molik ibn Maxzum al-Absiy. Al-Hutay’aning nasabi u yerdan Qays qabilasigacha, u esa arab ajdodi Adnan avlodlaridan ekani qayd etiladi[1][2]. Onasi Ad-daraa ismli habashistonlik choʻri bo‘lgan[3].
Islomdan avvalgi hayoti
Al-Hutay’a Islomdan avvalgi arab she’riyatining peshqadamlaridan bo‘lib, she’rlarida boshqalarni masxara qilishda haddan tashqari keskinligi bilan tanilgan; shu darajaga yetganki, zamondoshlarining ayrimlari shu bois uni yoqtirmagan[4][1]. Abbosiylar davri tarixchisi va shoiri Abulfaraj Isfahoniy o‘zining Kitob al-Agʻoniy asarida Al-Hutay’a juda fasohatli, biroq obro‘si yomon shoir bo‘lgani, islomdan avvalgi zamondoshlari uni yovuz va uyatsiz deb bilgani haqida rivoyat qiladi[1].
Islomdan keyin
Aytilishicha, Al-Hutay’a 7-asrda islomni qabul qilgan, ammo keyin murtad bo‘lib, Ridda urushlaridan so‘ng yana islomga qaytib, musulmon holida vafot etgan[5][2]. Bir rivoyatga ko‘ra, u sahoba al-Zabarqan ibn Badr bilan tortishib qolgan va sahoba uni Roshidun xalifasi Umar ibn al-Xattob buyrug‘i bilan qamoqqa yuborgan. Keyinchalik u yaxshi xulqni saqlash va boshqa musulmonlarni masxara qilmaslikka va’da bergach, ozod qilingan[1][2]. Al-Hutay’aning vafot sanasi noma’lum, ayrim tarixchilar u taxminan 670-yillarda vafot etganini aytadi[2].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Abu al-Faraj al-Isfahani. Kitab al-Aghani. Beirut, Lebanon: Dar Sadr, 1 January 2010. ISBN 978-9953130453.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Atiqah, Nurul (2010). "Al-Hutay'ah: Satu Kajian Biografi". Jabatan Pengajian Arab & Tamadun Islam di Fakulti Pengajian Islam (Universiti Kebangsaan Malaysia).
- ↑ https://uaelocalnews.wordpress.com/2012/09/28/%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D9%91%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%8A%D8%B7-%D9%82%D8%B5%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D9%83/
- ↑ Esat Ayyıldız. Klasik Arap Şiirinde Emevî Dönemine Kadar Hiciv. Ankara: Gece Kitaplığı, 2010. ISBN 6257702348.
- ↑ Ibn Hajar. Al Isabah fi Tamyiz Al Sahabah. Beirut, Lebanon: Dār al-kutub al-ʿilmiyya. ISBN 9782745135070.