Al-Horis ibn Murra al-Abdiy
| Horis ibn Murra al-Abdiy | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Vafoti |
milodiy 662-yil Qiqan (hozirgi Qalat) |
| Mansubligi | Roshidun xalifaligi |
| Qoʻshin turi | Roshidun qoʻshini |
| Xizmat yillari | Usmon va Ali xalifaligi davri |
| Janglari |
Alining Sharqiy yurishlari Muoviya I ning Sind yurishlari † |
Al-Horis ibn Murra al-Abdiy (arabcha: الحارث بن مرة العبدي; 662-yilda vafot etgan) — ilk musulmon fathlari davrida xizmat qilgan mohir arab sarkardasi va voliy. Abdulqays qabilasining Rabi’a tarmogʻiga mansub boʻlgan. Usmon ibn Affon xalifaligi davrida hozirgi Pokiston hududidagi Makron hududida qozi boʻlib xizmat qilgan. Ali ibn Abu Tolib hukmronligi davrida 662-yilda Qayqondagi jangda halok boʻlgan.
Kelib chiqishi
Horis Robiʼa tarmogʻiga mansub Abd al-Qays qabilasidan edi. Uning qabilasi ilk islomiy jamoada nufuzli boʻlib, islom ishiga koʻplab aʼzolarni qoʻshgan[1].
Faoliyati
Makron qozisi
Usmon ibn Affon xalifaligi davrida Horis ibn Murra al-Abdiy Makronning qozisi (sudya) boʻlib xizmat qilgan[1].
Harbiy yurishlar
Horis islom taʼsirini uzoq janubi-sharqiy viloyatlarga yoyishda muhim rol oʻynagan. U oʻzining 1 000 jangchisi bilan birga Makron hududiga kirib borib, islomiy davlat taʼsir doirasini kengaytirgan[2]. Ali qoʻshinining yana bir zobiti Sayfiy ibn Fil ash-Shayboniy bilan birga Horis ibn Murra al-Abdiy sindlik qaroqchilarga hujum qilgan[3].
Qiqonning zabt etilishi
Ilk musulmon tarixchilari al-Balazuriy, Ibn Saʼd va Xalifa ibn Xayyotning qayd etishicha, Qiqanga birinchi bosqin milodiy 658-yilda sodir boʻlgan. Al-Qiqon nomi bilan ham tanilgan Kaikan Kvetta yaqinida joylashgan edi (ehtimol hozirgi Kalot, Pokiston), bu yerda al-Abdiy va Sayfiy ibn Fil ash-Shayboniy ushbu birinchi bosqinda qatnashgan[4].
Horisga davlatning muhim masalalarini tergov qilish ham topshirilgan edi. Masalan, Ali ibn Abu Tolib hukmronligi davrida u Xabbob ibn al-Aratt va uning homilador choʻrisining oʻldirilishini tekshirish uchun yuborilgan. Horis 662-yilda Qiqonga yurish paytida halok boʻlgan[5][6].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 „The Forgotten Narrative: Uncovering the Origins of Muslims of Indian Subcontinent“.
- ↑ The different aspects of islamic culture: The Spread of Islam throughout the World. UNESCO, 31 December 2011. ISBN 978-92-3-104153-2.
- ↑ Padalkar, Ravindra. Muslims - Around the World. Notion Press, 12 September 2024. ISBN 979-8-89519-539-0.
- ↑ Maclean, Derryl N.. Religion and society in Arab Sind. Leiden, Netherlands / New York / København: E.J. Brill, 1989 — 126-bet. ISBN 978-90-04-08551-0.
- ↑ Al-Jibouri, Yasin T.. Nahjul-Balagha: Path of Eloquence. Author House, 11 February 2013. ISBN 978-1-4817-1264-4.
- ↑ „Sermons from Imam Ali, Nahj ul Balagha“.