Kontent qismiga oʻtish

Al-Hasan ibn Ali Kurah

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Al-Hasan ibn Ali Kurah - xalifa al-Mu’tazid hukmronligi davrida faoliyat yuritgan Abbosiylar xalifaligining harbiy sarkardasi.

Al-Hasan ibn Ali Kurah ilk bor 894/895-yilda, al-Mu’tazidning Jibal va Ray hududlari ustidan Abbosiylar hokimiyatini qayta oʻrnatishi jarayonida tarix sahnasiga chiqqan. At-Tabariyning maʼlumotlariga koʻra, Ray shahrida isyonchi sarkarda Rafi ibn Harsamaning vakili boʻlgan va al-Mu’tazidning oʻgʻli Aliga (keyinchalik al-Muktafiy nomi bilan tanilgan) ming nafar kishisi bilan taslim boʻlgan[1]. 896-yilda al-Mu’tazid al-Hasanni Jazira hududidagi xorijiy isyonchilarga qarshi yurishga rahbar etib tayinlaydi, ammo bu vazifada biror bir hal qiluvchi natijaga erisha olmagan[2].

900-yilda Vizantiya imperiyasi bilan Kilikiya chegara zonasi (at-tugʻur ash-Shomiyya) noibi etib tayinlangan[3]. Shu yilning noyabr oyida al-Mu’tazidning chegara hududlarida haram ogʻasi Vosifni taʼqib qilish harakatida ishtirok etadi[4]. 901-yilda esa oʻz oʻrinbosari Nizor ibn Muhammadni Vizantiya hududiga bosqinchilik yurishiga joʻnatadi. Nizor ibn Muhammad u yerdan koʻplab asirlar va oʻljalar bilan qaytib keladi. Ular orasida 160 nafar ruhoniy hamda koʻplab xochlar va bayroqlar bor edi[3].

902-yil iyun/iyul oylarida al-Mu’tazid vafot etgandan soʻng, yangi xalifa al-Muktafiy bilan bosh qoʻmondon Badr al-Mu’tazidiy oʻrtasida kelishmovchilik yuz beradi. Shu sababli, al-Hasan qoʻshin bilan Badr panoh topgan Vosit shahriga yuboriladi. Voqea jarayonida oʻz qoʻshinlari tashlab ketgan Badr xalifa tomonidan avf etilganiga ishonib aldanadi va al-Muktafiy bilan uchrashuvga borayotganda qatl qilinadi[5].

Manbalar

  1. ↑ Rosenthal 1985, ss. 14–15.
  2. ↑ Rosenthal 1985, s. 20 (note 114).
  3. ↑ 3,0 3,1 PmbZ, Al-Ḥasan b. ʻAlī Kūrah (#22560).
  4. ↑ Rosenthal 1985, ss. 89ff.
  5. ↑ Rosenthal 1985, ss. 105–109.

Adabiyotlar