Al-Hadiy Ali
Al-Hadiy Ali (1345/46 – 1432-yil 6-sentabr) Yamandagi zaydiylar davlatiga daʼvogarlik qilgan, 1393-yildan 1432-yilgacha boshqa bir shahzodaga raqib sifatida oʻzini imom deb koʻrsatgan shaxs edi.
Ali ibn al-Muayyad imom Al-Hadiy Yahyo (1239-yilda vafot etgan) ning beshinchi avlod avlodi edi[1]. 1391-yilda imom an-Nosir Muhammad Solih ad-Din vafotidan soʻng uning oʻgʻli Al-Mansur Ali bilan boshqa daʼvogar Al-Mahdiy Ahmad ibn Yahyo oʻrtasida kurash boshlandi. Al-Mansur 1392-yilda raqibini qamoqqa tashladi, biroq shundan keyin Ali ibn al-Muayyad unga qarshi chiqdi va al-Hadiy Ali faxriy (taxallus) nomini oldi. Qariyb 40-yil davom etgan imomat davrida u odatda jangovar islohotchi sifatida mujaddid bi-sayfihi deb ulugʻlangan va 1436-yilda vafot etgan Al-Mansur Alining soyasida qolgan. Shunga qaramay, Al-Hadiy Alining oʻz tarafdorlari boʻlgan va baʼzilar tomonidan u ham mujaddidlardan biri sifatida eʼtirof etilgan[2].
Al-Hadiy Ali 1410–11-yillarda Rasuliylar podshohi an-Nosir bilan sovgʻalar almashgan. Bu sunniy va zaydiy hukmdorlar oʻrtasidagi noodatiy hurmat ifodasi edi. hamkorlik 1417-yilda imom al-Daram qalʼasini egallashga uringanida keskin yakun topdi. Biroq Rasuliylar qoʻshini uning askarlarini magʻlubiyatga uchratib, ularni Maʼrib janubidagi Vadi Juban tomonga quvib yubordi. Nihoyat, 1421-yilda tinchlik tiklandi[3]. Al-Hadiy 1432-yilda vafot etib, oʻn nafar oʻgʻil qoldirdi, ulardan al-Hasan (1401–1486) yirik olim boʻldi. Oʻz navbatida, al-Hasanning oʻgʻli Al-Hadiy Izz ad-Din 1474–1495-yillarda zaydiy imomatini boshqargan[4].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ The line of descent is: al-Hadi Yahya – Ali – Muhammad – Jibril – al-Mu’ayyad – al-Hadi Ali; see Imam Zaid bin Ali Cultural Foundation, http://www.izbacf.org/page_display.php?book_id=37&page_num=51 (Wayback Machine saytida 2011-07-26 sanasida arxivlangan) .
- ↑ Ella Landau-Tasseron, 'Zaydi Imams as Restorers of Religion; Ihya and Tajdid in Zaydi Literatureʼ, Journal of Near Eastern Studies 49:3 1990, p. 260.
- ↑ Barbara Croken, Zabid under the Rasulids of Yemen, 626-858 AH/1229-1454 AD. PhD thesis, Harvard, 1990. p. 172-3.
- ↑ Madeleine Schneider, 'Deux études d'épigraphie arabeʼ, Journal asiatique 275 1987, p. 234.
| Oʻtmishdoshi: Al-Mahdiy Ahmad ibn Yahyo |
Zaydiy Yaman imomi 1392–1432 |
Vorisi: Al-Mansur Ali ibn Solih ad-Din |