Al-Ashʼair masjidi

Al-Ashʼair masjidi
	Masjid
	Al-Ashʼair masjidi; arabcha: جامع الأشاعرة‎‎
Mamlakat	Yaman
Hudud	Gʻarbiy Osiyo
Joylashuvi	Zabid
Koordinatalar	14°11′42.6″N 43°19′0.0″E / 14.195167°N 43.316667°E
Meʼmoriy uslub	Islom meʼmorchiligi Yaman meʼmorchiligi;
Binokorlik sanasi	X–XI asr
Minoralar soni	1
Minoralar soni	1

Al-Ashʼair masjidi (arabcha: جامع الأشاعرة‎‎) – Yamandagi qadimiy tarixiy masjid, UNESCOning Butunjahon merosi obyektlari roʻyxatiga kiritilgan^[1].

Tarixi

Al-Ashʼair masjidi shahardagi eng qadimiy masjid hisoblanadi degan qarash mavjud^[2]. Manbalarda masjid dastlab VII asrda islom paygʻambari Muhammadning sahobasi va hamrohi Abu Muso al-Ashʼariy tomonidan qurilgan-qurilmagani borasida ixtiloflar mavjud^[3]. Tarixchi Noha Sadekning yozishicha, hozirgi masjid Ziyodiy hukmdori al-Husayn ibn Salama (h. 983–1012) tomonidan barpo etilgan. U, shuningdek, shaharning asosiy Jome masjidini qurish uchun ham masʼul boʻlgan^[4]^[5]. Ushbu ikkala masjid ham qurib boʻlingach, islomiy ilm-fan markazlariga aylangan^[5].

Meʼmorchiligi

Masjid toʻrtburchak shakldagi (50,35 × 50,24 m) maydonni egallaydi. 11 × 5 kvadrat metr oʻlchamdagi ochiq sahn yaʼni hovliga ega. Inshoot 4 ta ravoqli dahliz bilan oʻralgan boʻlib, qiblaning janubiy tomonida joylashgan asosiy darvoza yoki bevosita qibla dahliziga ochiladigan boshqa eshiklar orqali kirish mumkin. Taʼkidlash joizki, mehrob qibla devorining oʻrtasida joylashmagan. Bu esa masjidga bir necha bor qoʻshimchalar kiritilganligi bilan izohlanadi. Masalan, mehrobning sharqiy tomonidagi devor ichida yogʻoch supa va 1542-yilga oid minbar oʻrnatilgan^{[manba kerak]}.

Masjidning minorasi janubiy dahliz ustida joylashgan. Uning asosi kvadrat shaklida.

Ash’air masjidi, shuningdek, butun Yaman va islom olamining boshqa hududlaridan kelgan talabalar yashab, taʼlim oladigan islomiy universitet vazifasini ham bajargan.

Yana qarang

Yamandagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

↑ „Historic Town of Zabid“ (en). UNESCO World Heritage Centre. Qaraldi: 2024-yil 8-yanvar.
↑ Power, Timothy. The Red Sea from Byzantium to the Caliphate: AD 500-1000 (en). Oxford University Press, 2012 — 126-bet. ISBN 978-977-416-544-3.
↑ Keall, E. J. (1984). "A Preliminary Report on the Architecture of Zabīd". Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 14: 51–65. ISSN 0308-8421. https://www.jstor.org/stable/41223013.
↑ Sadek, Noha (1998). "The mosques of Zabīd, Yemen: a preliminary report". Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 28: 239–245. ISSN 0308-8421. https://www.jstor.org/stable/41223630.
↑ ^5,0 ^5,1 Sadek, Noha (2002). "Zabīd". in Bearman, P. J.. The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume XI: W–Z. Leiden: E. J. Brill. p. 370. ISBN 978-90-04-12756-2. https://referenceworks.brill.com/search?q=Zab%C4%ABd&source=%2Fdb%2Feieo.

[UN2-1] „Historic Town of Zabid“ (en). UNESCO World Heritage Centre. Qaraldi: 2024-yil 8-yanvar.

[2] Power, Timothy. The Red Sea from Byzantium to the Caliphate: AD 500-1000 (en). Oxford University Press, 2012 — 126-bet. ISBN 978-977-416-544-3.

[3] Keall, E. J. (1984). "A Preliminary Report on the Architecture of Zabīd". Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 14: 51–65. ISSN 0308-8421. https://www.jstor.org/stable/41223013.

[4] Sadek, Noha (1998). "The mosques of Zabīd, Yemen: a preliminary report". Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 28: 239–245. ISSN 0308-8421. https://www.jstor.org/stable/41223630.

[:0-5] 5,0 ^5,1 Sadek, Noha (2002). "Zabīd". in Bearman, P. J.. The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume XI: W–Z. Leiden: E. J. Brill. p. 370. ISBN 978-90-04-12756-2. https://referenceworks.brill.com/search?q=Zab%C4%ABd&source=%2Fdb%2Feieo.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]