Ahmad Munshiy Qumiy
Ahmad Munshiy Qumiy, Gʻoziy Ahmad nomi bilan ham tanilgan, fors[1] muallifi va xattot edi.
Hayoti
Gʻoziy Ahmad 1547-yilda Qumda tugʻilgan. U Sharofiddin Husayn Qumiyning oʻgʻli boʻlib, u Hirotda Sam Mirzo Safaviyning kotibi edi. U 11 yoshga toʻlganida otasi bilan Mashhadga koʻchib bordi va bu shaharda 20-yil yashadi. Ibrohim Mirzo homiyligida u 31 yoshigacha Shoh Mahmud Nishapuriy, Mir Ahmad Mashhadiy va Malek Deylamiy kabi mashhur ustozlardan saboq oldi. Ibrohim Mirzo sanʼat va ilm sohasida yaxshi taʼlim olgan odam edi va uning kutubxonasida taniqli shoirlar, xattotlar hamda musavvirlar ishlagan. Gʻoziy Ahmad yoshlik yillarini Ibrohim Mirzo saroyining sanʼat doiralarida oʻtkazdi. U, shuningdek, Ibrohim Mirzo kutubxonasidan tashqaridagi koʻplab naqqoshlik va xattotlik ustalari bilan ham aloqada boʻlgan va shu sababli Safaviylar davridagi sanʼatkorlar hayoti haqida koʻplab tafsilotlarni bayon qila olgan. Uning Guliston-i hunar asari u shaxsan tanigan yoki ishonchli kishilar orqali tanigan sanʼatkorlarni tanishtiradi. Uning yana Xulosat ut-tavorix kabi kitoblari bor boʻlib, unda Safiyuddin Ardabiliydan Abbos I davrining ilk bosqichigacha Safaviylar sulolasi tarixi bayon etiladi, shuningdek Majma ush-shuaro va Manoqib ul-fuzalo asarlari ham mavjud. 1599-yilda Abbos I Gʻoziy Ahmaddan jahli chiqib, uni lavozimidan boʻshatishni buyurdi. Lavozimidan olinishi ortidan u Qumga ketdi. 1607-yilda u oʻsha davrda mashhur xattot boʻlgan Mavlono Muhammad Amir Aqliy Rostamdoriy Ardabilliy bilan uchrashadi. Gʻoziy Ahmad u haqda Guliston-i hunarda yozgan[2].
Manbalar
- ↑ Donzel, E. J. van. Islamic Desk Reference. BRILL, 1 January 1994 — 364-bet. ISBN 90-04-09738-4. „Qum(m)i, Qadi Ahmad Ibrahim Husayni: Persian chronicler and chancery clerk; 1546-?. He wrote a chronicle in five volumes, of which the fifth volume only has been preserved. It describes the history of the Safawids down to the first years of Shah Abbas * I. He is also the author of a treatise on calligraphers and painters.“
- ↑ Habibollah Fazaeli (1983), Atlas e Xat(Calligraphy Atlas), Mashal, 482-bet