Kontent qismiga oʻtish

Malik Deylamiy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Malik Deylamiy tomonidan taxminiy otliq portreti atrofida yozilgan xattotlik yozuvi (Tahmasp I 1525–1550). Luvr muzeyi OA 7138[1].

Mavlono Malik Deylamiy (1518 – 1562) 16-asrda yashagan fors kotib va xattot edi. U Qazvinda tugʻilgan va oʻsha yerda vafot etgan[2]. U mohir nastaliq xattoti boʻlib, xatni nafis mahorat bilan yozgan[3].

Hayoti

Deylamiyning ilk ustozi uning otasi, Shohruh Amir boʻlib, u unga suls va nasx xatini oʻrgatgan[4]. Keyinroq, Rostam Ali Xurosoniy va Hofiz Bobojon Qazvinga kelganida, u ulardan nastaliqni oʻrgandi. Mavlono Malik Safaviylar shahzodasi, safaviylar xonadonidan chiqqan sanʼatsevar Abulfazl Sulton Ibrohim Mirzoning ustozi boʻlgan. U shuhratparast odam emas edi va shu sababli Tahmasp Ining sevimlisiga aylangan.

Mirzo 1556-yilda shohning qizi Gohar Sultonga uylangan. U Mashhad hokimi etib tayinlangan, u yer uning otasining yashagan va dafn qilingan joyi edi. Mirzo Mavlono Malikni Mashhadga oʻzi bilan rangtasvir ustozi va kutubxonasining mutasaddisi sifatida olib ketdi, biroq 3–4 yildan soʻng u yangi saltanat binosiga yozuv va bitiklarni bitish uchun Tahmosb I tomonidan Qazvinga qaytarib chaqirildi. Bu voqea 1561-yildan kech boʻlmagan. Shu davrda u Jomiyning Haft Avrang asarining qoʻlyozmasini koʻchirgan, u eng mashhur qoʻlyozmalardan biriga aylangan. Bu qoʻlyozma Vashington, D. C.dagi Freer san’at galereyasida saqlanadi. 28 ta miniatyura bilan bezatilgan ushbu kitobni koʻchirish toʻqqiz yil davom etgan va kitobning xattotlik yozuvini Deylamiyning izdoshlari yakunladilar[5].

Shogirdlari

Manbalar

  1. ↑ Daylami & Muhammad 1525.
  2. ↑ Mehdi Bayani Yassavoli (1966), Ahvâl o Âsâr e Xošnevisân (The Calligrapher's Biographies and Works) (Persian), Elmi, 598–609-bet{{citation}}: CS1 maint: unrecognized language ()
  3. ↑ Javad Yassavoli (1981), Peydâyeš o Seyr e Tahavvol e Honar e Xat (The origin and developing process of the calligraphy) (Persian), Yassavoli, 143-bet{{citation}}: CS1 maint: unrecognized language ()
  4. ↑ Ḥabībollāh Fażāʾelī (1971–72), Aṭlas-e Ḫaṭṭ: Taḥqīq dar Ḫuṭūṭ-e Islāmī [Research in the Islamic scripts] (Persian), Isfahan, 484-bet{{citation}}: CS1 maint: unrecognized language ()
  5. ↑ Basil Gray (1977), Persian Paintings, 124–125-bet
  6. ↑ Javad Yassavoli (1981), Peydâyeš o Seyr e Tahavvol e Honar e Xat (The origin and developing process of the calligraphy) (Persian), Yassavoli, 149-bet{{citation}}: CS1 maint: unrecognized language ()

Havolalar