Ahar gilami
Ahar gilami, shuningdek Ahar qatlami deb ham ataladi, Erondagi Karadag xonligi poytaxti boʻlgan Ahar tumanidagi Ahar shahrida toʻqiladigan bir turdagi fors gilamidir[1].
Gilam nomi uning kelib chiqqan shahri va mintaqasiga ishora qiladi[2].
Tarixi
Soʻnggi 30 yil ichida Ahar gilamlari bozorida alohida taniladigan guruh sifatida shakllandi va ular kelib chiqqan shaharidan tashqari Eronning koʻplab hududlarida sotilmoqda.
Ishlab chiqarilishi
Ahar gilamlari Ahar tumanida yashovchi aholi hamda mintaqadagi koʻchmanchilar tomonidan toʻqiladi[3]. Ular Ahar shahri va Qunigʻ, Arpaliq, Cheshme Vazan, Gangalobod, Zandobod, Galandar, Bohol, Afil, Nagareh kub, Vardin, Qarajeh, Qurchi Kandi, Mazraeh-ye Hajj Abedin, Mazraeh-ye Mazare, Kaqalaq va Kalhur qishloqlarida tayyorlanadi[4].
Xususiyatlari
Naqshida yirik medalon ishlatiladi[5], u geometrik boʻlib, unda egri chiziqli elementlar ham mavjud[6]. Shuning uchun u toʻgʻri chiziqli medalon-spandrel dizayni sifatida tavsiflanadi[4].
Ahar gilamini, ayniqsa medalonlarida, koʻk rangli arqoq iplaridan tanib olish mumkin[7][6]. Fon odatda qizil, gʻisht rang yoki atirgul rangining turli tuslarida boʻladi, spandrellar hosil qiladigan yirik burchaklar esa odatda fil suyagi rangida boʻladi[5][6].
Standart Ahar gilami taxminan 9 x 12 fut oʻlchamda boʻladi[6]. U yuqori ilgak zichligida naqshlanadi, biroq koʻplab geometrik naqshli gilamlarnikidan oshib ketmaydi. Gilamning asos qismi paxta yoki jun[5] boʻlib, uning ilgak zichligi bir kvadrat dyuymga 65 ta simmetrik ilgakdan iborat[7]. Bu gilamlar boshqa fors qoʻl mehnati bilan tayyorlangan gilamlarga nisbatan sifatliroqligi bilan tanilgan[6].
U Heriz guruhi gilamlari ichida oʻziga xos gilam hisoblanadi[8][9]. U Heriz va Tabriz uslublarining taʼsirida shakllangan[6].
Manbalar
- ↑ Nouri-Zadeh, Sh., Persian Carpet; The Beautiful Picture of Art in History, Retrieved on June 5, 2008
- ↑ Clare, Andrew (2017-04-25) (en). Constructing an Index of Persian Rug Prices. Rochester, NY. doi:10.2139/ssrn.2958111. https://papers.ssrn.com/abstract=2958111.
- ↑ Sarvar H., Kashani Asl A., Salahi Sarikhan Biglou V., Lalepour M. 2015. Evaluation of the Capabilities of Development of Ahar city of Iran, with an Emphasis on the Role of Road Transportation Network. J. Civil Eng. Urban., 5(2):108-115.
- ↑ 4,0 4,1 Abdi, Somayeh; Bassam, Seyed Jalal Eddin; Mirzaei, Abdollah (2015-09-10). "Analysis of Design and Pattern of Contemporary Village Carpets of Ahar" (en). Journal Scientific Goljaam 11 (27): 77–97. http://goljaam.icsa.ir/article-1-206-en.html.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 „Ahar rug origin and description guide“. www.little-persia.com. Qaraldi: 2021-yil 1-yanvar.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Jacobsen, Charles. Oriental Rugs a Complete Guide (en). Tuttle Publishing, 2012-08-21. ISBN 978-1-4629-0415-0.
- ↑ 7,0 7,1 Stone, Peter F.. Oriental Rugs: An Illustrated Lexicon of Motifs, Materials, and Origins (en). Tuttle Publishing, 2013-11-19. ISBN 978-1-4629-1184-4.
- ↑ „Ahar rugs“ (en-US). JOZAN. Qaraldi: 2021-yil 1-yanvar.
- ↑ Maitra, K. K.. Encyclopaedic Dictionary of Clothing and Textiles (en). Mittal Publications, 2007-11-15. ISBN 978-81-8324-205-9.