Heriz gilami
Heriz gilami fors gilamlari[1] hisoblanib, shimoli-gʻarbiy Eronning Heriz hududidan, Tabrizning shimoli-sharqidan kelib chiqqan. Bunday gilamlar xuddi shu nomdagi qishloqda, Sabalan togʻi etaklarida toʻqiladi. Heriz gilamlari juda mustahkam va chidamli boʻlib, avloddan-avlodga yetib borishi mumkin. XIX asrga oid bunday gilam namunalarini AQSh va Yevropadagi yirik auksion uylari savdosida tez-tez uchratish mumkin. Heriz gilamlarining bunchalik mustahkamligining sabablaridan biri shundaki, Sabalan togʻi yirik mis koni ustida joylashgan. Qoʻylar ichadigan suvdagi oz miqdordagi mis ularga boshqa hududlardagiga qaraganda ancha chidamli yuqori sifatli jun beradi[2].
Heriz gilam toʻquvchilari koʻpincha ularni katta medalon maydonni egallagan geometrik, keskin naqshlarda yaratadilar. Bunday bezaklar anʼanaviy boʻlib, koʻpincha yoddan toʻqiladi.
Heriz mintaqasiga qoʻshni shahar va qishloqlarda toʻqiladigan oʻxshash gilamlar qatoriga Afshar, Mehraban, Sarab, Baxshaysh, Zarnaq va Gorevan kiradi[3]. Bu gilamlarning toifalari asosan qishloq nomi boʻyicha belgilanadi. Masalan, Serapi gilamlari XX asr boshidan beri Heriz gilamlarining eng yaxshi toifasi hisoblanadi[4].
Heriz gilamlari nisbatan dagʻal tuzilishga ega. Gilamlarning zichligi quyi chegarada 30 kpsi dan yuqori chegarada 100–110 kpsi gacha boʻladi. 100 kpsi dan yuqori boʻlgan gilamning, agar u qadimiy ipak Heriz boʻlmasa, asli Herizga oʻxshashi juda kam uchraydi.
Galereya
-
Qadimiy Serapi gilami, taxminan 1875-yil -
Heriz gilami -
Heriz gilami vaq-vaq -
Heriz gilami -
Heriz gilami
Manbalar
- ↑ Goswami, K. K. „Developments in handmade carpets: Design and manufacture“, . Advances in Carpet Manufacture, 2, Elsevier, 2018 — 277-bet.
- ↑ „Persian Heriz Rug -artique“ (en-GB). Artique. 2018-yil 10-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 16-sentyabr.
- ↑ „What is the difference between Heriz, Serapi, Gorevan, Bakshaish Carpets?“ (en-US). First Rugs (2013-yil 29-dekabr). 2018-yil 10-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 16-sentyabr.
- ↑ Eiland III, Murray L. Starting to Collect Antique Oriental Rugs: Antique Collectors' Club Ltd., England, 2003. Pages 54-55 ISBN 978-0-8212-0643-0