Ad-Dahhak ibn Maxlad
Ad-Dahhak ibn Maxlad | |
|---|---|
| Unvoni | Abu Osim an-Nabil |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi |
Ad-Dahhak ibn Maxlad ibn Ad-Dahhak ibn Muslim ibn Ad-Dahhak 740/hijriy 123-yil |
| Vafoti |
828/hijriy 212-yil, Zulhijjaning 14-kuni |
| Dini | Islom |
| Ota-onasi |
|
| Era | 8–9-asrlar |
| Hudud | Basra, Shayboniy qabilasi |
| Imom | Sunniy |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Hadis, fiqh |
| Mashhur ish(lar)i | Sahih al-Buxoriydagi va Sunan ibn Mojadagi rivoyatlar |
| Kasbi | Hadis olimi |
Ad-Dahhak ibn Maxlad (الضحاك بن مخلد; hijriy 123-yil — hijriy 212-yil; Abu Osim an-Nabil أبو عاصم النبيل nomi bilan ham tanilgan) — ulamosi va hadis roviyisi. Ishonchliligi va ilmiy hissasi bilan tanilgan boʻlib, hadislarni saqlash hamda rivoyat qilishda muhim rol oʻynagan. Uning rivoyatlari mashhur hadis toʻplamlarida tez-tez keltiriladi, bu esa u yashagan davr ulamolari orasidagi eʼtiborli mavqeini koʻrsatadi. Ad-Dahhakning merosi islom ilmi, ayniqsa hadis va fiqh sohalarida hanuz taʼsir koʻrsatib keladi. U Maʼmun xalifaligi davrida hijriy 212-yilda Basrada vafot etgan.
Ilk hayoti
Ad-Dahhak ibn Maxlad (Abu Osim an-Nabil nomi bilan ham tanilgan) hijriy 123-yilda tugʻilgan. Uning toʻliq ismi Ad-Dahhak ibn Maxlad ibn Ad-Dahhak ibn Muslim ibn Ad-Dahhak ( الضَّحاك بن مَخلَد بن الضحاك بن مسلم بن الضحاك) boʻlgan. U Shayboniy va basralik hududlar bilan bogʻliqligi bilan mashhur edi[1].
Hadisga qoʻshgan hissasi
Ad-Dahhak ibn Maxlad hadislarni oʻrganish va rivoyat qilishda mashhur shaxs boʻlgan. Bir necha hadislarni tanilgan isnodlar orqali rivoyat qilgan. Masalan, u Ibn Jurayjdan Ato ibn Abu Raboh orqali, u esa Ibn Abbas orqali rivoyat qilgan[2].
Yana bir muhim rivoyat zanjiri: al-Abbos ibn Abd al-Azim al-Anbariy — Ad-Dahhak ibn Maxlad — Muhammad ibn Rifoʻa — Suhayl ibn Abu Solih — uning otasi — Abu Hurayra. Bu rivoyat Sunan ibn Mojada qayd etilgan[3].
Ilmiy eʼtirof
Ad-Dahhak ishonchli va bilimdon faqih sifatida eʼtirof etilgan. Hadis va fiqhni oʻrganishga bagʻishlanganligi unga oʻz davri ulamolari orasida hurmatli mavqe keltirgan. Asarlari va rivoyatlariga turli hadis toʻplamlarida murojaat qilinadi[4].
Vafoti va merosi
Ad-Dahhak ibn Maxlad hijriy 212-yil Zulhijjaning 14-kuni payshanba kechasi Maʼmun xalifaligi davrida Basrada vafot etgan[4]. Hadis ilmidagi hissasi koʻplab olimlar tomonidan eʼtirof etilgan. U taqvodorligi, ilmga sadoqati va zamondoshlari orasida juda eʼzozlangani bilan eslab qolinadi[5].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Rasheedi, M. Ayub „Services of Hanfis in Hadiths Studies: Urdu“.
- ↑ „Encyclopedia of Sahih Al-Bukhari“ (2023-yil 21-iyun).
- ↑ 1000 Qudsi Hadiths: An Encyclopedia of Divine Sayings. Arabic Virtual Translation Center, 11 May 2019. ISBN 978-0-359-65422-2.
- ↑ 4,0 4,1 Saʻd, Muḥammad Ibn. The Men of Madina. Ta-Ha Publishers, 1997. ISBN 978-1-897940-62-4.
- ↑ Rasheedi, M. Ayub. Services of Hanfis in Hadiths Studies: Urdu. Urdu Movies.