Abu Ubayda Muslim ibn Abi Karima
| Abu Ubayda Muslim ibn Abi Karima | |
|---|---|
| Tavalludi |
tax. 665–666 |
| Vafoti | tax. 762 |
| Shaxsiy (Ism) |
مسلم Muslim |
| Otasining ismi (Nasab) |
Ibn Abi Karima ابن أبي كريمة |
| Taxallus (Kunya) |
Abu Ubayda أبو عبيدة |
Abu Ubayda Muslim ibn Abiy Karima at-Tamimiy (arabcha: أبو عبيدة مسلم بن أبي كريمة التميمي) — ibodiy ulamo va Basradagi ibodiylar orasida asosiy shaxs. U Jobir ibn Zayddan taʼlim olgan va bu uning ibodiy tafakkurini tushunishiga katta taʼsir ko‘rsatgan.
Hayoti
Abu Ubayda hozirgi Iroq hududidagi Basrada tug‘ilgan. Uning aniq tug‘ilgan sanasi nomaʼlum, biroq hijriy 45-yil (milodiy 665–666-yillar) atrofida tug‘ilgani taxmin qilinadi[1]. Otasining ismi muqobil ravishda Kudin yoki Kurin tarzida ham qayd etilgan bo‘lishi mumkin. Otasi Banu Tamimning mavlosi bo‘lgan[1]. Ozod etilganidan so‘ng, avvaliga Umaviylar bilan murosa qilishga moyil bo‘lgan bo‘lsa-da, moʻtadil xorijiylar orasida bo‘linish (shiqoq) yuz berishidan qo‘rquvi uni boshqa strategiyani tanlashga olib kelgan. Basrada yashirin faoliyat (kitmon) holatini qabul qilib, ochiq isyon ko‘tarmagan holda, viloyatlardagi qo‘zg‘olonlar bilan aloqani saqlab—u hamalat al-’ilm (“ilm tashuvchilari”) deb atalgan daʼvat guruhlarini tuzdi. Bu guruhlar ibodiy taʼlimotini yoydi hamda Umaviylarga qarshi harakatlarni Umaviylar nazoratiga darhol tushib qolishi qiyinroq bo‘lgan hududlarda, jumladan Xuroson, Ummon, Yaman, Hadramavt va Mag‘ribda qo‘llab-quvvatladi[2]. Abu Ubayda Muslim ibodiylar jamoasini taʼqib qilgan Hajjoj ibn Yusuf tomonidan qamab qo‘yilgan. U Hajjoj vafotigacha qamoqda qolgan[1]. U vafot etgach, Basradagi ibodiylar rahbari sifatida uning o‘rnini Ar-Rabiʼ ibn Habib al-Farahidiy egallagan[3].
Yana qarang
Manbalar
Iqtiboslar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Ibn Dhakwan 2001, s. 303.
- ↑ Hoffman 2012, ss. 12–13.
- ↑ Blichfeldt 1985, s. 1230.
Adabiyotlar
- Ibn Dhakwan, Salim. Salim Ibn Dhakvanning maktubi, Oxford Oriental Monographs. OUP Oxford, 2001. ISBN 978-0191590153.
- Blichfeldt, Jan-Olaf. Ilk mahdiylik: Islomning shakllanish davrida siyosat va din. Brill, 1985. ISBN 978-90-04-07643-3.
- Hoffman, Valerie J.. Ibodiy islomining asoslari: Yaqin Sharqning zamonaviy intellektual va siyosiy tarixi. Sirakuz universiteti nashriyoti, 2012. ISBN 978-0-8156-5084-3.
 | Islom olimiga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. |