Abu Rofi' al-Qibtiy

Abu Rofi' al-Qibtiy
Tavalludi	Misr, Vizantiya imperiyasi
Vafoti	tax. 660 Kufa, Xalifati Roshidun
Kasbi	Roviy
Bolalari	Ubaydullah ibn Abi Rofi'

Abu Rofi' al-Qibtiy (arabcha:أبو رافع القبطي) (vaf. hijriy 40/milodiy 660-yil) (ilgari Aslam (أسلم)nomi bilan mashhur) Muhammad paygʻambarning mavlosi edi. U Banu Abi Rofi’ oilasining asoschisidir.

Nasabi

Abu Rofi' qibtiy edi. Uning ismi turli rivoyatlarda bahsli: Ibrohim (Yahyo ibn Maʼin), Aslam (Ibn Abdulbarr), Sinon, Yasar, Solih, Abdurrahmon, Quzmon, Yazid, Sobit va Hormuz deb qayd etilgan. Mus’ab az-Zubayriy aytdilar: „Uning ismi Ibrohim, laqabi Burya, yaʼni Ibrohimning kichigidir. Uning kunyasi uning nomiga ustunlik qildi“.

Hayoti

Muhammad unga mavlosi Salmoni nikohlab berdi va u Ubaydulloh ibn Abi Rofi’ni dunyoga keltirdi. Salmo Paygʻambarning oʻgʻli Ibrohimning doyasi boʻlib, u bilan birga Xaybarga guvoh boʻlgan. Ubaydulloh ibn Abi Rofi' Ali ibn Abu Tolibning xazinachisi va kotibi edi.

Ibn al-Asir al-Jazariy „Asad al-Gʻoba“da: "U qibtiy. U Abbos ibn Abdulmuttalibga tegishli edi, keyin uni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga berdi. U shunday degan edi: U Said ibn al-Osning mavlosi edi, undan oʻgʻillari meros boʻlib, sakkizta edi, Xoliddan boshqa hammasini ozod qildilar. U oʻz ulushini ushlab turdi, shuning uchun Rasululloh sollallohu alayhi vasallam u kishiga oʻz ulushini ozod qilish yoki sotish yoki berish haqida gapirdilar, lekin u bunday qilmadi. Shunda Rasululloh uni unga berdilar, shuning uchun uni ozod qildilar. U aytdi: Ulardan uchtasini ozod qildi, Abu Rofi' Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kelib, u zotdan yordam soʻradi. Rasululloh sallallohu alayhi va sallam ularga bu haqda gapirib berdilar, ular unga berdilar, u zot uni ozod qildilar. Yana bir boshqa qarash va toʻgʻri qarash: Abbos roziyallohu anhu, shuning uchun uni Paygʻambarga berdilar va u zot uni ozod qildilar. Abu Rofi': "Men Rasulullohning mavlosiman „, der edilar, Madina zodagonlari u zotning orqasida qolishdi“.

Islomni qabul qilishi

Ummu Fazl bilan birga Makkada Islomni qabul qildi. Ular Badr jangi oldidan musulmon boʻldilar, ammo Makkada yashaganliklarii uchun guvohi boʻlishmagan. Jangdan keyin Abu Rofi' Madinaga hijrat qildi va Muhammadning huzurida qoldi. Uhud va Xandaq janglarini, Misrning islomiy zabt etilishiga guvoh boʻldi.

Baʼzi manbalarda u Jaʼfar ibn Abu Tolib bilan birga Habashistonga hijrat qilgani ham qayd etilgan.

Vafoti

Uning oʻlimi vaqti har xil. Baʼzi rivoyatlarda u Usmon oʻldirilganidan keyin, yaʼni 656-yildan keyin vafot etgani aytiladi. Al-Voqidiyning yozishicha, Abu Rofi' Usmon oʻldirilishidan sal oldin Madinada vafot etgan, Ali ibn Makula esa hijriy qirqinchi (milodiy 660) yili vafot etganini aytadi. Ibn Hibbonning aytishicha, u Ali ibn Abu Tolib xalifaligi davrida vafot etgan.