Abu Abdulloh al-Baridiy

Abu Abdulloh al-Hasan al-Boridiy (arabcha: الحسن البريدي‎‎) – Baridiylar oilasining eng mashhur vakili. Bu oila Iroqda soliq yigʻish bilan shugʻullanuvchi mansabdorlar boʻlib, 930–940-yillarda soliq fermasi orqali toʻplagan ulkan boyliklarini Abbosiylar xalifaligining qolgan qismini qoʻlga kiritish uchun sarf qilgan.

Bu kurash jarayonida Abu Abdulloh va uning ikki akasi harbiy sarkardalar Ibn Raʼiq va Bajkam, Mosuldagi Hamdoniylar, Forsdagi Buvayhiylar va Ummon hukmdori oʻrtasida mohirona siyosiy manevralar olib borgan. Ular ikki marta Abbosiylar poytaxti Bagʻdodni egallashga muvaffaq boʻlgan, ammo uni uzoq vaqt ushlab tura olishmagan. Turli davrlarda ular Xuziston, Vosit va Basra ustidan ham hokimiyatni qoʻlga kiritganlar. Abu Abdulloh esa bu jarayonda Abbosiylar xalifasi tomonidan toʻrt marta vazirlik lavozimiga tayinlangan. Biroq bir vaqtning oʻzida bir nechta dushmanga qarshi olib borilgan doimiy urushlar oilaning moliyaviy resurslarini tugatdi. 943-yilga kelib, Abu Abdulloh boyligini saqlab qolish uchun hatto oʻzining eng kichik ukasini oʻldirishga majbur boʻldi. Vafotidan keyin uning oʻrniga Basra hokimi sifatida oʻgʻli Abu al-Qosim tayinlandi va 947-yilgacha, yaʼni Buvayhiylar Basrani zabt etguniga qadar hokimlik qildi.

Abu Abdulloh 944-yil iyun oyida bir hafta davom etgan isitma oqibatida vafot etgan va uning oʻrniga oʻgʻli Abu al-Qosim Basra hukmdoriga aylangan.