Aşubcan Kadın
| Aşubcan Kadın | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tugʻilishi | tax. 1793 | ||||
| Vafoti |
1870-yil 10-iyun Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi (hozirgi Istanbul, Turkiya) | ||||
| Dafn etilgan joy |
Mahmud II maqbarasi, Divan Yolu koʻchasi, Istanbul | ||||
| Turmush oʻrtogʻi | Mahmud II | ||||
| Farzandlari |
Oysha Sulton Soliha Sulton Shoh Sulton | ||||
| |||||
| Uy | Usmoniylar (nikoh orqali) | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Aşubcan Kadın (usmonli turkcha: آشوب جان قادین – „Qirolicha asalarining ruhi“; tax. 1793-yilda tugʻilgan – 1870-yil 10-iyunda vafot etgan), Aşubican Kadın deb ham atalgan, Usmoniylar imperiyasi sultoni Mahmud II ning xotini.
Hayoti
Aşubcan 1793-yilda tugʻilgan. Shuningdek, Aşubican deb ham atalgan. 1808-yilda Mahmud II haramiga kirgan va unga „Beshinchi Kadın“ (xotin) unvoni berilgan. 1809-yil 5-iyulda u birinchi qizi Oysha Sultonni dunyoga keltirgan, biroq bola u 1810-yil fevral oyida vafot etgan. 1811-yil 16-iyunda Topkapı saroyida ikkinchi qizi Soliha Sultonni dunyoga keltirgan[1]. Anʼanaviy tugʻruq marosimi haramda oʻtkazigan, unda Mahmudning onasi, xotinlari va opa-singillari qatnashgan. Shu munosabat bilan Volida Sulton Nakşidil Sultan Aşubcanga sovgʻalar taqdim etgan[2]. Oradan bir yil oʻtib, 1812-yil 22-mayda uchinchi qizi Shoh Sulton tugʻilgan, biroq u 1814-yil sentyabr oyida 2 yoshida vafot etgan[3].
Soʻngra Aşubcanga „Toʻrtinchi Kadın“ unvoni, keyinroq „Uchinchi Kadın“ va oxirida „Ikkinchi Kadın“ unvoniga koʻtarildi[4]. 1834-yilda uning qizi Damat Gürcü Halil Rifat poshoga turmushga chiqdi va yashash uchun Fandikli saroyiga koʻchib oʻtdi[5].
Mahmud 1839-yilda vafot etganidan soʻng sulton Mahmud va Bezmiâlem Sultonning oʻgʻli Abdulmajid I taxtga oʻtirdi. Aşubcan Beshiktosh sohilidagi saroyga, keyin esa Çamlıca[6][4] va Maçka saroylariga koʻchib oʻtdi. 1843-yilda uning omon qolgan yagona qizi ham vafot etdi[7]. 1861-yilda Abdulmajidning vafotidan soʻng uning oʻgay ukasi, Pertevniyal Sultonning oʻgʻli sulton Abdulaziz taxtga oʻtirdi. Aşubcan ikki oʻgay oʻgʻliga ham tez-tez maktublar yozib turar, ular hatto Aşubcanning saroyida uni ziyorat ham qilishardi[8][9][4].
Vafoti
Aşubcan Kadın 1870-yil 10-iyunda vafot etdi va Divan Yolu koʻchasida joylashgan turmush oʻrtogʻining nomi bilan ataluvchi maqbaraga dafn qilindi[8][9][4].
Farzandlari
Mahmud bilan birga Aşubcanning kamida uch qizi bor edi[10]:
- Oysha Sulton (1809-yil 5-iyulda tugʻilgan – 1810-yil fevralda vafot etgan va Nuri Usmoniya masjidiga dafn qilingan)
- Soliha Sulton (1811-yil 16-iyunda Topkapi saroyida tugʻilgan – 1843-yil 5-fevralda Turkiyaning Istanbul shahrida vafot etgan va Istanbuldagi Divan Yolu koʻchasida joylashgan sulton Mahmud II maqbarasiga dafn qilingan);
- Shoh Sulton (1812-yil 22-mayda tugʻilgan – 1814-yil sentabrda Istanbulning Fotih tumanidagi Nuri Usmoniya masjidiga dafn qilingan).
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Aynur 1995, s. 7.
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 551.
- ↑ Uluçay 2011, s. 194.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Uluçay 1956, s. 129.
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 553.
- ↑ Uluçay 2011, s. 119.
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 549.
- ↑ 8,0 8,1 Sakaoğlu 2008, s. 548.
- ↑ 9,0 9,1 Uluçay 2011, s. 120.
- ↑ Uluçay 2011, s. 190-194.
Adabiyotlar
- Aynur, Hatice. Saliha Sultan'ın düğününü anlatan surnâmeler, 1834: Kısım. İnceleme ve tenkitli metin. Harvard University, Department of Near Eastern Languages and Civilizations, 1995.
- Sakaoğlu, Necdet. Bu Mülkün Kadın Sultanları. Beyoğlu, İstanbul : Oğlak Yayıncılık ve Reklamcılık, 2008. ISBN 978-9-753-29299-3.
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Türk Tarih Kurumu yayınları. Türk Tarih Kurumu, 1980.
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Haremʼden mektuplar I - Volume 1. Vakit Matbaası, 1956.
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ankara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5.