Kontent qismiga oʻtish

99 Luftballons

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Bu maqola the Nena song haqidadir. the song's album uchun 99 Luftballons (album) sahifasiga qarang.
„99 Luftballons/99 Red Balloons“
Fayl:99 Luftballons single cover.jpg
Nena qoʻshigʻi
Nena and 99 Luftballons albomidan
Til German
Chiqarilgan sanasi
  • March 1983 (West Germany)
  • 1984 (United Kingdom)
Janr
Davomiyligi 3:53
Leybl Epic
Bastakor(lar) Uwe Fahrenkrog-Petersen
Lirik ijodkor(lar)
Prodyuser(lar)
Nena singllari xronologiyasi
„Nur geträumt“
(1982) 		„99 Luftballons/99 Red Balloons“
(1983) 		„Leuchtturm“
(1983)
Music videos

「99 Luftballons」 (Neunundneunzig Luftballons (nemis tili), «99 ta shar») — Neunundneunzig Rote Luftballons (nemis tili)Gʻarbiy Germaniya guruhi Nenaning 1983-yildagi nomdosh albomiga kirgan qoʻshiq.

Wait — I must output only the translation. Let me redo properly:

"99 Luftballons" (Neunundneunzig Luftballons (nemis tili), «99 ta shar») — Gʻarbiy Germaniya guruhi Nenaning 1983-yilda chiqqan nomdosh albomidagi qoʻshigʻi. Asar Yevropa va Yaponiyada katta muvaffaqiyat qozongach, Nena 1984-yili 99 Luftballons albomida uning inglizcha variantini ham chiqardi. "99 Red Balloons" (Neunundneunzig Rote Luftballons (nemis tili)) deb nomlangan bu variant soʻzlarini Kevin McAlea yozgan. Inglizcha matn nemischa aslidan toʻgʻridan toʻgʻri tarjima emas va maʼnosi bir qadar boshqacha.[4] AQShda inglizcha variant chartlarga tushmadi. Nemis tilidagi yozuv esa Billboard Hot 100da Nenaning AQShdagi yagona hiti boʻldi.

Qoʻshiq matnining kelib chiqishi

1982-yil iyunida Gʻarbiy Berlinda Rolling Stones konserti boʻldi. Oʻsha yerda Nena guruhining gitarachisi Carlo Karges osmonga uchirilgan sharlarga eʼtibor qaratdi. U sharlarning ufq tomon suzib borishini kuzatdi: ular shaklini oʻzgartirib, gʻalati kosmik kemalarga oʻxshab ketardi (nemischa matnda ular «UFO» deb ataladi). Karges bu sharlar Berlin devori osha Sharqiy Berlinga uchib oʻtsa, nima boʻlishi mumkinligini oʻyladi.[5][6][7]

Guruh aʼzolari yana Las Vegas Review-Journal gazetasining 1973-yildagi maqolasini ham tilga olishgan. Unda besh nafar maktab oʻquvchisi hazil uchun UFO manzarasini yaratgani hikoya qilinadi. Ular 99 ta alyuminlangan boPET sharni (dastlabki 100 tadan biri yoʻqolgan) lentalar bilan yoʻl mashʼalasiga bogʻlab uchirishgan. Mashʼaladan taralgan qizil alanga sharlarda aks etib, ulkan, lipillovchi qizil jism taassurotini bergan. U Nevada shtatidagi Las-Vegas vodiysi chekkasidagi Red Rok kanyoni uzra suzib yurgandek koʻringan.[8]

Qoʻshiq nomi baʼzan «Toʻqson toʻqqizta havo shari» deb soʻzma-soʻz tarjima qilinadi. Ammo asar ingliz tilida «Toʻqson toʻqqizta qizil shar» nomi bilan mashhur boʻlgan.[9][10] Bu ibora qoʻshiq matnida takrorlanadi va nemischa asl matn bilan bir xil vaznga ega.

Asl nemischa talqinning soʻzlari butun bir voqeani hikoya qiladi: 99 ta shar UFO deb xato tushuniladi va harbiy general uchuvchilarni vaziyatni tekshirishga joʻnatadi. Uchuvchilar sharlardan boshqa hech narsa topmaydi, ammo oʻz qurol kuchini koʻz-koʻz qilib, katta namoyish uyushtiradi. Bu kuch namoyishi chegaradosh davlatlarni tashvishga soladi. Har ikki tomonning mudofaa vazirlari esa hokimiyatni qoʻlga kiritish maqsadida mojaroni qoʻllab-quvvatlaydi. Oxir-oqibat zararsiz sharlar uchishidan halokatli urush kelib chiqadi. Urush har ikki tomonga vayronagarchilik keltiradi, biroq gʻolib aniqlanmaydi. Buni qoʻshiqning yakuni ham koʻrsatadi: «99 Jahre Krieg ließen keinen Platz für Sieger», yaʼni «99 yillik urush gʻoliblarga oʻrin qoldirmadi». Urushga qarshi qoʻshiq shunday tugaydi: qoʻshiqchi vayron boʻlgan dunyo xarobalari orasidan oʻtadi va bittagina shar topib oladi. Asarning soʻnggi qatorida tasvirlangan voqea nemischa va inglizcha talqinlarda bir xil: «'Denk' an dich und lass' ihn fliegen», yaʼni «Seni oʻylab, uni qoʻyib yuboraman».[11]

Inglizcha talqin va boshqa qayta yozuvlar

Inglizcha talqin asl hikoyaning ruhini saqlaydi, ammo koʻp misralar soʻzma-soʻz emas, sheʼriy tarzda oʻgirilgan. Unda qoʻshiqchi (hikoyachi) nomi aytilmagan doʻsti bilan qizil geliyli sharlarni beparvolik bilan osmonga uchiradi. Nosoz early warning system esa ularni dushman nishonlari deb qayd etadi. Bu vahimaga sabab boʻladi va oxir-oqibat yadro urushiga olib keladi. Qoʻshiqning yakuni asl nemischa talqinning yakuni bilan deyarli aynan bir xil.[11]

Guruhning yakkaxon qoʻshiqchisi Nena va boshqa aʼzolari dastlabdanoq qoʻshiqning inglizcha talqinidan — «99 Red Balloons»dan unchalik mamnun emasligini bildirgan. 1984-yil mart oyida guruhning klavishchisi va qoʻshiq hammuallifi Uwe Fahrenkrog Petersen shunday degan: «Biz bu ishda xato qildik. Menimcha, qoʻshiq tarjimada nimadir yoʻqotgan, hatto kulgili eshitiladi».[12] Oʻsha oydagi boshqa bir suhbatda guruh aʼzolari, jumladan Nenaning oʻzi ham, inglizcha talqindan «toʻliq qoniqmaganini» aytgan. Chunki oʻzini norozilik guruhi sifatida koʻrsatishni istamagan jamoa uchun bu talqin «haddan tashqari ochiq» edi.[13]

Qoʻshiqchi Nena qoʻshiqning asl nemischa versiyasini ikki marta qaytadan yozib chiqardi: biri zamonaviy ballada koʻrinishida boʻlib, Nena feat. Nena (2002) albomiga kirdi,[14] ikkinchisi esa 2009-yildagi retro versiya edi.[15] Bu versiya dastlab Yevropaning Arte telekanalida animatsion videoklip sifatida namoyish etildi (u «Summer of the '80s» nomli maxsus dastur tarkibida berildi). Unda ayrim qismlar fransuz tilida yangradi: birinchi kupletning ikkinchi qismi va butun soʻnggi kuplet. Keyinchalik Nena bu ijroni 2010-yilgi Best of Nena toʻplamida rasman eʼlon qildi, biroq fransuzcha matnni olib tashlab, oʻrniga asl nemischa soʻzlarni qoʻydi.

Qoʻshiqning jonli ijro yozuvlari Nenaning 1995-yildan 2018-yilgacha chiqqan barcha yettita jonli albomiga kiritilgan.[16][17][18]

Qabul qilinishi

Amerika va Avstraliya tinglovchilari asl nemischa versiyani afzal koʻrdi. Ingliz tilida boʻlmagan bu qoʻshiq juda katta muvaffaqiyat qozonib, har ikki mamlakat chartlarida yetakchilik qildi. U Cashbox chartida va Kent Music Report roʻyxatida birinchi oʻringa chiqdi, Billboard Hot 100da esa Van Halen guruhining «Jump» qoʻshigʻidan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi.[19] RIAA uni oltin disk sifatida tan oldi. Keyinroq chiqqan inglizcha tarjima — «99 Red Balloons» — Kanada chartlarida, shuningdek UK singles chart va Irish Singles Chart roʻyxatlarida birinchi oʻringa koʻtarildi.[20][21][22]

Tanqidchi va musiqachi Skott Miller 2010-yilda chiqqan Music: What Happened? kitobida qoʻshiqda «80-yillarning eng yaxshi hooklaridan (esda qoladigan ohang) biri» borligini taʼkidladi. U bu qoʻshiqni 1984-yilning eng saralangan asarlari roʻyxatiga ham kiritdi. Shunga qaramay, u shunday izoh berdi: «Tan olish kerakki, bu qoʻshiqning kamchiliklari bor — bemavrid qoʻyilgan disco-funk interlyudiyasi va Kriegsminister soʻzi.»[23]

Sovuq urush madhiyasi sifatida qoʻllanishi

Qoʻshiqning har ikkala versiyasi ham Cold War davridagi norozilik qoʻshigʻi sifatida ishlatilgan. Ular oʻsha paytda davom etayotgan Sovuq urush tufayli yadro urushi xavfi juda yaqinlashgan bir davrda chiqdi. Sovuq urush bilan bogʻliq qoʻshiqlar yangilik emas edi. Musiqa tanqidchisi Devid Braun buni shunday izohlaydi: «Sovuq urushga oid keng qamrovli xavotirlar koʻpchilik qoʻshiq mualliflari ʻKambodjaʼ soʻzini eshitishidan ancha yil avval rok-n-rollga kirib ulgurgandi».[24] Shu bois oʻsha kezlarda Sovuq urushga qarshi koʻplab norozilik qoʻshiqlari dunyo yuzini koʻrdi, masalan, Stingning «Russians» asari. Qoʻshiq matni yadro urushi xavfi bilan bogʻliq xavotirlarni ifodalaydi. Bu oʻsha davrdagi beqaror siyosiy vaziyatdan darak beradi. Qoʻshiqdagi voqea bemaʼni tuyulishi mumkin, biroq u dunyo qanchalik oson vayron boʻlishini taʼkidlaydi.[25] Ikkala versiyaning yakunida ham dunyo vayronaga aylanadi; buni yadro quroli keltirib chiqargan deb taxmin qilinadi.

Ikkala versiya ham urushga qarshi qoʻshiq boʻlsa-da, maʼnosida farqlar bor. Asl nemischa versiyada urush atrofdagi mamlakatlarning notoʻgʻri tushunishi tufayli boshlanadi. «Professor of Rock» podkastining bir soni asl nemischa versiyani shunday izohlaydi: kichik muammo tezda hal qilinmasa, katta muammoga aylanadi.[26] Bu yerda osmonga uchirilgan sharlar sababli urush boshlanishi nazarda tutiladi. Podkast soni inglizcha «99 Red Balloons» versiyasi koʻproq siyosiy dramaga eʼtibor qaratishini ham koʻrsatadi. Buni qoʻshiq matnidagi «Worry worry super scurry / Call the troops out in a hurry / This is what we've waited for / This is it boys, this is war» soʻzlaridan bilsa boʻladi. Bu fikr toʻgʻrimi yoki yoʻqmi, baribir «99 Luftballons» siyosiy qoʻshiq sifatida yaratilmagan. Nenaning aytishicha, «99 Luftballons» oʻz xatti-harakatlarimizdan xabardor boʻlish va tinchlikni targʻib qilish haqida.[26]

Musiqa videosi

Targʻibot videosini dastlab Niderlandiyaning TopPop musiqa dasturi uchun tayyorlashgan va 1983-yil 13-martda efirga uzatishgan. Uni Niderlandiyadagi Harskamp harbiy mashgʻulot lagerida suratga olishgan. Videoda guruh sahnada qoʻshiq ijro etadi, orqa fonda esa Dutch Army uyushtirgan yongʻin va portlashlar koʻrinadi. Video oxirida guruh aʼzolari panohga oʻtib, sahnani tashlab ketadi. Bu rejalashtirilmagan, chinakam holat edi: ular portlashlar nazoratdan chiqmoqda, deb oʻylashgan.[27]

VH1 Classic amerikalik kabel telekanali 2006-yilda «Katrina» boʻroni jabrdiydalariga yordam uchun xayriya tadbirini oʻtkazdi. Ehson qilgan tomoshabinlar telekanal qaysi musiqiy kliplarni namoyish etishini oʻzlari tanlash huquqiga ega boʻldi. Bir tomoshabin butun bir soatlik dasturni tuzish huquqi uchun 35 000 dollar ehson qildi. U «99 Luftballons» va «99 Red Balloons» kliplarini toʻxtovsiz qoʻyishni soʻradi. Telekanal kliplarni soʻralganidek 2006-yil 26-martda efirga uzatdi.[28][29]

Choʻqqilar

Nemischa talqini

Inglizcha talqini

2002-yilgi qayta nashri

Chart (2002) Peak
position
Belgiya bayrogʻi Belgiya (Ultratip Flanders)[65] 17
Olmoniya bayrogʻi Germaniya (Official German Charts)[66] 28
Niderlandlar bayrogʻi Niderlandiya (Single Top 100)[67] 82
Shveytsariya bayrogʻi Shveysariya (Schweizer Hitparade)[68] 77

Sertifikatlar

Nemischa talqini

Hudud Sertifikatlash Sertifikatlangan birliklar/savdo
Denmark]]Denmark]]Denmark (IFPI Danmark)[69] Platinum 90 000‡
France]]France]]France (SNEP)[70] Gold 0*
Germany]]Germany]]Germany (BVMI)[71] Gold 0^
Netherlands]]Netherlands]]Netherlands (NVPI)[72] Gold 0^
New Zealand]]New Zealand]]New Zealand (RMNZ)[73] Platinum 30 000‡
United States]]United States]]United States (RIAA)[74] Gold 0^

* Sotuv koʻrsatgichlari faqatgina sertifikatning oʻziga suyanadi.
^ Koʻrsatgichlar faqatgina sertifikatning oʻziga suyanadi.
‡ Savdo+striming koʻrsatgichlari faqatgina sertifikatning oʻziga suyanadi.

Inglizcha talqini

Hudud Sertifikatlash Sertifikatlangan birliklar/savdo
Canada]]Canada]]Canada (Music Canada)[75] Platinum 100 000^
United Kingdom]]United Kingdom]]United Kingdom (BPI)[76] Platinum 600 000‡

^ Koʻrsatgichlar faqatgina sertifikatning oʻziga suyanadi.
‡ Savdo+striming koʻrsatgichlari faqatgina sertifikatning oʻziga suyanadi.

Goldfinger talqini

„99 Red Balloons“
Goldfinger qoʻshigʻi
Stomping Ground albomidan
Til English/German
Chiqarilgan sanasi 2000
Janr Pop-punk[77]
Davomiyligi 3:49
Leybl
Bastakor(lar) Uwe Fahrenkrog-Petersen
Lirik ijodkor(lar)
Prodyuser(lar)
Goldfinger singllari xronologiyasi
„My Head“
(1997) 		„99 Red Balloons“
(2000) 		„Counting The Days“
(2000)
Klipi
"99 Red Balloons" YouTubeda

Koʻplab ijrochilar qoʻshiqning har ikkala talqinini ham qayta kuylagan.[78] Eng muvaffaqiyatlilaridan biri amerikalik Goldfinger rok guruhining 2000-yilda chiqargan «99 Red Balloons» talqini boʻldi. Bu qoʻshiq guruhning Stomping Ground albomidan birinchi singl sifatida chiqdi. Kupletlarning aksari ingliz tilida ijro etilgan, faqat toʻrtinchisi nemis tilida kuylanadi. Qoʻshiq soʻngida yakkaxon xonanda John Feldmann sekingina «Xayrli tun, hamma joydagi bolalar» deydi.

2022-yilda Goldfinger Never Look Back albomining kengaytirilgan nashri uchun qoʻshiqni qaytadan yozdi. Unda Travis Barker baraban chaldi.[79]

Goldfinger talqini bir necha badiiy filmda ham yangragan. Ular orasida Not Another Teen Movie (2001), EuroTrip (2004) va 2024-yilgi Sonic the Hedgehog 3 filmlari bor.[80]

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ Sheffield, Rob (27 sentyabr 2022). „100 Best Songs of 1982“. Rolling Stone. Qaraldi: 9 sentyabr 2023. „...the German New Wave boom that also gave us...Nena ("99 Luftballons")...)“
  2. ↑ Breihan, Tom „The Number Ones: Van Halen's "Jump“. Stereogum (2020-yil 10-avgust). — „Nena's apocalyptic German-language synthpop banger "99 Luftballons" peaked at #2 behind "Jump".“. Qaraldi: 2023-yil 29-iyul.
  3. ↑ Stephen Thomas Erlewine. „The 30 best songs released in 1984“. The A.V. Club (2024-yil 26-yanvar). — „One of the more unexpected hits of the 1980s, "99 Luftballoons" was a synth-pop anti-war song infused with a healthy dose of nuclear paranoia.“. Qaraldi: 2025-yil 16-iyun.
  4. ↑ „99 Red Balloons – interview with the writer, Kevin McAlea“. Eighty-eightynine. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  5. ↑ „99 Luftballons und das Chaos der Gefühle“. Der Spiegel (nemischa). 25 Mart 1984.
  6. ↑ Rolling Stone, 15 March 1984
  7. ↑ Patton, Alli „Balloons, Blitzkriegs, and the Berlin Wall—The Meaning Behind Nena's '99 Luftballons'“. American Songwriter (2022-yil 8-sentyabr).
  8. ↑ Strange flying object sighted over Red Rock (1973-yil 9-sentyabr).
  9. ↑ „The New English-German Dictionary: "Luftballon"“. — „balloon – der Luftballon“. Qaraldi: 2007-yil 2-iyun. [sayt ishlamaydi]
  10. ↑ „The New English-German Dictionary: "Balloon"“. — „balloon – der Ballon, balloon – der Luftballon“. Qaraldi: 2007-yil 2-iyun. [sayt ishlamaydi]
  11. ↑ 11,0 11,1 „99 Luftballons, Side by Side Comparison“. In the 80s. Qaraldi: 2014-yil 29-oktyabr.
  12. ↑ „A very good group from Germany“. No.1. 17 Mart 1984. 38-bet.
  13. ↑ Strike, Andy (10 Mart 1984). „99 Red Herrings“. Record Mirror. 14-bet.
  14. ↑ „Nena feat. Nena – 20 Jahre by Nena“. iTunes Store. 2014-yil 21-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 27-iyun.
  15. ↑ „99 Luftballons – Single by Nena“. iTunes Store US. Apple Inc. (2010-yil 5-noyabr). 2014-yil 21-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 27-iyun.
  16. ↑ „99 Luftballons“. Nena.de (2013-yil 11-may). 2016-yil 9-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 8-mart.
  17. ↑ „Live at SO36“. Nena.de (1960-yil 4-fevral). 2016-yil 9-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 8-mart.
  18. ↑ „Nichts Versäumt Live“. Nena.de (1960-yil 4-fevral). 2018-yil 9-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 9-noyabr.
  19. ↑ „March 3, 1984 – The Hot 100“. Billboard. 3 Mart 1984. Qaraldi: 17 iyul 2014.
  20. ↑ 20,0 20,1 "Top RPM Singles: Issue 4454." RPM. Library and Archives Canada. Qaraldi: 2011-yil 6-iyul.
  21. ↑ 21,0 21,1 "The Irish Charts – Search Results – Nena". Irish Singles Chart. Qaraldi: 2011-yil 6-iyul.
  22. ↑ „Frankie Goes to Hollywood“. Official Charts Company. Qaraldi: 2013-yil 20-iyun.
  23. ↑ Miller, Scott. Music: What Happened?. Alameda, CA: 125 Books, 2010 — 120-bet. ISBN 978-0-61538-196-1. 
  24. ↑ „CNNfyi.com - Backgrounders“. www.cnn.com. Qaraldi: 2025-yil 7-dekabr.
  25. ↑ „Song Stories: Nena: 99 Luftballons“ (en). Beyond the Grooves. Qaraldi: 2025-yil 7-dekabr.
  26. ↑ 26,0 26,1 „How Nena's 99 Luftballons Became an Unlikely Cold War Anthem – 100.7 FM – KSLX – Classic Rock“ (en-US). 100.7 FM - KSLX - Classic Rock (2022-yil 2-may). Qaraldi: 2025-yil 7-dekabr.
  27. ↑ Brendel, Rolf. Nena – Geschichte einer Band. Berlin: Aufbau Verlag GmbH & Co, 2014 — 131–5-bet. ISBN 978-3-35105-015-3. 
  28. ↑ VH1 Classic (2006-yil 22-mart). „VH1 Classic to Air the Classic 80s Music Video '99 Luftballons' for an Entire Hour on Sunday, 26 March“. Press-reliz.
  29. ↑ „VH1 Classic to air '99 Red Balloons' music video for a full hour“. Associated Press (2006-yil 24-mart). Qaraldi: 2017-yil 11-oktyabr.
  30. ↑ „Australia No. 1 hits – 1980's“. World Charts. 2017-yil 9-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
  31. ↑ "Nena – 99 Luftballons" (olmoncha). Ö3 Austria Top 40. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  32. ↑ "Nena – 99 Luftballons" (niderlandcha). Ultratop 50. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  33. ↑ „UK, Eurochart, Billboard & Cashbox No.1 Hits“. MusicSeek.info. 2006-yil 14-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  34. ↑ Pennanen, Timo. Sisältää hitin – 2. laitos Levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla 1.1.1960–30.6.2021 (fi). Helsinki: Kustannusosakeyhtiö Otava, 2021 — 267-bet. Qaraldi: 2022-yil 11-iyul. 
  35. ↑ „Classifiche“ (it). Musica e dischi. Set "Tipo" on "Singoli". Then, in the "Artista" field, search "Nena".
  36. ↑ „Japan #1 IMPORT DISKS by Oricon Hot Singles“ (ja). Hbr3.sakura.ne.jp. 2010-yil 11-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  37. ↑ "Nederlandse Top 40 – week 13, 1983" (niderlandcha). Dutch Top 40. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  38. ↑ "Nena – 99 Luftballons" (niderlandcha). Single Top 100. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  39. ↑ "Nena – 99 Luftballons". Top 40 Singles. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  40. ↑ "Nena – 99 Luftballons". VG-lista. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  41. ↑ „Las canciones más populares en América Latina“ (es) (1984-yil 20-yanvar). Qaraldi: 2024-yil 30-sentyabr.
  42. ↑ Salaverri, Fernando. Sólo éxitos: año a año, 1959–2002, 1st (es), Spain: Fundación Autor-SGAE, September 2005. ISBN 84-8048-639-2. 
  43. ↑ "Nena – 99 Luftballons". Singles Top 100. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  44. ↑ "Nena – 99 Luftballons". Swiss Singles Chart. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  45. ↑ "Nena Chart History (Hot 100)". Billboard. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  46. ↑ „Nena – Awards“. AllMusic. 2016-yil 28-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  47. ↑ „CASH BOX Top 100 Singles – Week ending MARCH 10, 1984“. Cashbox. 30 sentyabr 2012da asl nusxadan arxivlandi.
  48. ↑ "Offiziellecharts.de – Nena – 99 Luftballons". GfK Entertainment Charts. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  49. ↑ „Jahreshitparade 1983“ (de). Austriancharts.at. Hung Medien. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  50. ↑ „Jaaroverzichten 1983“ (nl). Ultratop. Hung Medien. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  51. ↑ „Jahrescharts – 1983“ (de). Offiziellecharts.de. GfK Entertainment charts. 2015-yil 9-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  52. ↑ „Top 100-Jaaroverzicht van 1983“ (nl). Dutch Top 40. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  53. ↑ „Jaaroverzichten – Single 1983“ (nl). Single Top 100. Hung Medien. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  54. ↑ „Schweizer Jahreshitparade 1983“ (de). Hitparade.ch. Hung Medien. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  55. ↑ „Kent Music Report No 548 – 31 December 1984 > National Top 100 Singles for 1984“. Kent Music Report. Qaraldi: 2023-yil 23-yanvar.
  56. ↑ „Forum – ARIA Charts: Special Occasion Charts – Top 100 End of Year AMR Charts – 1980s“. Australian-charts.com. Hung Medien. 2014-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  57. ↑ „TOP – 1984“ (fr). Top-france.fr. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  58. ↑ „Top 100 Hits for 1984“. The Longbored Surfer. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  59. ↑ „The CASH BOX Year-End Charts: 1984“. Cashbox. 30 sentyabr 2012da asl nusxadan arxivlandi.
  60. ↑ „South African Rock Lists Website SA Charts 1969 – 1989 Acts (N)“. Rock.co.za. Qaraldi: 2013-yil 21-iyun.
  61. ↑ „CHART HISTORY OF 99 RED BALLOONS“. Qaraldi: 2026-yil 11-may.
  62. ↑ Kimberley, Chris. Zimbabwe : Zimbabwe Singles Chart Book, Harare, 2000. 
  63. ↑ „Top 100 Singles of 1984“. RPM. 41-jild, № 17. 5 Yanvar 1985. Qaraldi: 17 iyul 2014.
  64. ↑ „The Official Top 40 best-selling songs of 1984“. Official Charts Company. Qaraldi: 2023-yil 13-yanvar.
  65. ↑ "Nena – 99 Luftballons %5b2002%5d" (niderlandcha). Ultratip. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  66. ↑ "Nena – 99 Luftballons" (olmoncha). GfK Entertainment Charts. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  67. ↑ "Nena – 99 Luftballons %5b2002%5d" (niderlandcha). Single Top 100. Qaraldi: 2014-yil 17-iyul.
  68. ↑ "Nena – 99 Luftballons %5b2002%5d". Swiss Singles Chart. Qaraldi: 2013-yil 4-iyun.
  69. ↑ „Danish single certifications – Nena – 99 Luftballons“. IFPI Danmark. Qaraldi: 2022-yil 23-avgust.
  70. ↑ , arxivsana= parametri ham koʻrsatilishi zarur. „French single certifications – Nena – 99 Luftballons“ (fr). InfoDisc. andoza:certification cite/archivedateda asl nusxadan [ arxivlangan]. Qaraldi: 7-oktyabr. Select NENA and click OK. 
  71. ↑ „Gold-/Platin-Datenbank (Nena; '99 Luftballons')“ (German). Bundesverband Musikindustrie. Qaraldi: 7-oktyabr.
  72. ↑ „Dutch single certifications – Nena – 99 Luftballons“ (Dutch). Nederlandse Vereniging van Producenten en Importeurs van beeld- en geluidsdragers. Qaraldi: 2019-yil 26-iyun. Enter 99 Luftballons in the "Artiest of titel" box.
  73. ↑ THE FIELD id (chart number) MUST BE PROVIDED for NEW ZEALAND CERTIFICATION.
  74. ↑ „American single certifications – Nena – 99 Luft Ballons“ (en). Amerika ovoz yozish sanoati assotsiatsiyasi. Qaraldi: 7-oktyabr.
  75. ↑ „Canadian single certifications – Nena – 99 Red Balloons“. Music Canada. Qaraldi: 7-oktyabr.
  76. ↑ „British single certifications – Nena – 99 Red Balloons“ (en). British Phonographic Industry. Qaraldi: 2022-yil 24-iyun.
  77. ↑ Selin, Alicia „12 Pop-Punk Covers of '80s Songs“. Loudwire (2022-yil 26-iyul).
  78. ↑ „My Favorite Covers of 99 Luftballons (99 Red Balloons)“ (en-US). Katherine Locke (2017-yil 25-avgust). Qaraldi: 2025-yil 20-avgust.
  79. ↑ Vigil, Dom „Goldfinger Release Deluxe Version of "Never Look Back"“. Prelude Press (2022-yil 5-avgust).
  80. ↑ Zachary, Brandon „Sonic The Hedgehog 3 Soundtrack Guide: Every Song & When They Play“. Screen Rant (2024-yil 19-dekabr).

Qoʻshimcha adabiyot

Tashqi havolalar

Andoza:Nena Andoza:Goldfinger Andoza:Music about nuclear war

Manba

Ushbu maqola Vikipediyaning en.wikipedia.org ulanishidan avtomatik tarjima orqali olingan (CC BY-SA 4.0). 

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=99_Luftballons&oldid=79322" dan olindi