800 metrga yugurish
| Atletika 800 metrga yugurish | |
|---|---|
 Erkaklar 800 metr finali Daegu, 2011. | |
| Jahon rekordlari | |
| Erkaklar |
 David Rudisha (KEN) 1:40.91 (2012) |
| Ayollar |
 Jarmila Kratochvílová (TCH) 1:53.28 (1983) |
| Qisqa yoʻlakda jahon rekordlari | |
| Erkaklar |
 Josh Hoey (AQSh) 1:42.50 (2026) |
| Women |
 Keely Hodgkinson (GBR) 1:54.87 (2026) |
| Olimpiada rekordlari | |
| Erkaklar |
David Rudisha (KEN) 1:40.91 (2012) |
| Women |
 Nadezhda Olizarenko (URS) 1:53.43 (1980) |
| Jahon chempionati rekordlari | |
| Erkaklar |
Emmanuel Wanyonyi (KEN) 1:41.86 (2025) |
| Ayollar |
Lilian Odira (KEN) 1:54.62 (2025) |
| O‘smirlar (U20) rekordlari | |
| Erkaklar |
 Nijel Amos (BOT) 1:41.73 (2012) |
| Ayollar |
Pamela Jelimo (KEN) 1:54.01 (2008) |
800 metrga yugurish — yengil atletika boʻyicha keng tarqalgan musobaqa turi. Bu ochiq (400 metrli) yoʻlakcha ikki marta aylanib oʻtiladigan, eng koʻp oʻtkaziladigan oʻrta masofaga yugurish turlarining eng qisqasi boʻlib, 1896-yildagi birinchi zamonaviy oʻyinlardan beri Olimpiada ichiga kiruvchi musobaqa hisoblanadi. Qishki yopiq inshootlar mavsumida ushbu musobaqa odatda 200 metrli yopiq yoʻlakchani toʻrt marta aylanib oʻtish orqali amalga oshiriladi.
Ushbu musobaqa Buyuk Britaniyaning anʼanaviy poyga masofasi boʻlmish yarim mil (880 yard) ingliz oʻlchov birligidan kelib chiqqan. 800 metr yarim mildan 4,67 metrga kamroqdir.
Musobaqa aerobik chidamlilikni anaerobik tayyorgarlik va sprint tezligi bilan uygʻunlashtiradi, shu sababli 800 metrga yuguruvchi sportchi har ikkala yoʻnalishdagi mashgʻulotlarni birlashtirishi kerak.
Ushbu musobaqa yuguruvchilari baʼzan 400 metrga yugurishda ham bellasha oladigan darajada tezkor boʻladi, biroq koʻpincha 1500 metrga ham qoʻshib yugurish („double up“) uchun yetarli chidamlilikka ega boʻladilar. Faqat Alberto Juantorena va Jarmila Kratochvílová 400 va 800 metr masofalarda yirik xalqaro chempionlik unvonlarini qoʻlga kiritgan.
Yugurish taktikalari
800 metrga yugurish, shuningdek, oʻzining taktik poygasi bilan ham mashhurdir. Bu barcha yuguruvchilar bitta yoʻlakka birlashadigan (birinchi burilishdan soʻng) eng qisqa oʻrta masofa boʻlganligi sababli, umumiy yoʻlakka oʻtishdagi joylashuv va guruhning pozitsiyasi poyga natijasi uchun juda muhimdir. Poyga boshida oldingi pozitsiyani egallash koʻpincha afzallik beradi, chunki guruh ichida yugurayotganda vaqti-vaqti bilan qoqilib ketishlar yuz beradi.
Olimpiada chempionlari Dave Wottle, Kelly Holmes va boshqalar ushbu mantiqqa zid ravishda yanada bir maromda yugurib, guruhdan ortda qolgan holda, sekinlashib borayotgan yetakchilardan oʻzib ketishgan. Koʻpincha 800 metrga elita poygalarining gʻolibi eng tez yuguruvchi emas, balki poyga oxiriga yaqin eng qulay joylashgan sportchi boʻladi: toʻgʻridan-toʻgʻri boshqa yuguruvchining ortida turgan sportchi uni quvib oʻtish uchun tashqi yoʻlakka oʻtishi kerak, demak u koʻproq masofani bosib oʻtishiga toʻgʻri keladi — va uning yoʻlini yonidagi uchinchi yuguruvchi toʻsib qoʻyishi ham mumkin.
800 metrga yugurish ishtirokchilari odatda musbat split (birinchi davrasi tezroq boʻlgan sur’at)da yugurishadi, biroq vaqti-vaqti bilan taktika sifatida manfiy split ham qoʻllaniladi. Amaldagi jahon rekordi (Devid Rudisha tomonidan) 2012-yilgi Olimpiadada aynan musbat split bilan oʻrnatilgan. Rudisha birinchi davrani 49,28 soniyada, ikkinchisini esa 51,63 soniyada bosib oʻtgan. Nazariy jihatdan, teng split eng samarali yugurish rejimi hisoblanadi, [manba keltirish kerak] biroq sur’atni toʻgʻri taqsimlash ancha qiyin.
2024-yilda erkaklar oʻrtasida 800 metrga yugurish taktikasi sur’atni yanada bir tekis taqsimlash tomonga oʻzgardi. 2024-yilgacha boʻlgan 1:42 dan past barcha oʻn beshta natijada birinchi davra 50 soniyadan tezroq yugurilgan edi. Biroq, 2024-yildagi 1:42 dan past boʻlgan oʻn ikkita natijaning oltitasida birinchi davra 50 soniya yoki undan sekinroq boʻlgan.
Manbalar
Havolalar
 |
Vikiomborda „800 metrga yugurish“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |