400 metrga yugurish
 | Bu maqola ayni damda Divandagi ekspert (munozara) 18:34, 2026-yil 13-oktyabr (UTC) tomonidan faol tahrirlanyapti. Iltimos, mazkur ogohlantirish xabari sahifadan olib tashlanmagunga qadar sahifaga oʻzgartirishlar kiritmay turing. Aks holda, tahrirlar toʻqnashuvi yuz berishi mumkin. Bu sahifa oxirgi marta 23:34, 13-oktyabr 2026 (UTC) (2 kun avval) da tahrir qilingan. |
| Atletika 400 metrga yugurish | |
|---|---|
 Erkaklar o‘rtasida 400 m masofaga yugurish musobaqasining yakuniy bosqichlari | |
| Jahon rekordlari | |
| Erkaklar |
 Wayde van Niekerk (RSA) 43.03 (2016) |
| Ayollar |
 Marita Koch (GDR) 47.60 (1985) |
| Qisqa yoʻlakda jahon rekordlari | |
| Erkaklar |
 Kerron Clement (AQSh) 44.57 (2005) |
| Women |
 Femke Bol (NED) 49.17 (2024) |
| Olimpiada rekordlari | |
| Erkaklar |
Wayde van Niekerk (RSA) 43.03 (2016) |
| Women |
 Marileidy Paulino (DOM) 48.17 (2024) |
| Jahon chempionati rekordlari | |
| Erkaklar |
Michael Johnson (AQSh) 43.18 (1999) |
| Ayollar |
Sydney McLaughlin-Levrone (AQSh) 47.78 (2025) |
| O‘smirlar (U20) rekordlari | |
| Erkaklar |
Steve Lewis (AQSh) 43.87 (1988) |
| Ayollar |
 Grit Breuer (GER) 49.42 (1991) |
400 metrga yugurish — yengil atletika musobaqalaridagi sprint yoʻnalishidir. U Yozgi Olimpiya oʻyinlarining yengil atletika dasturiga erkaklar uchun 1896-yildan, ayollar uchun esa 1964-yildan buyon kiritib kelinmoqda. Standart ochiq yugurish yoʻlkasida bu masofa yoʻlka boʻylab bir toʻliq aylanani tashkil etadi. Yuguruvchilar pogʻonali start chiziqlaridan boshlab, butun masofa davomida alohida yoʻlakchalar boʻylab yuguradilar. Koʻpgina mamlakatlarda sportchilar avval 400 m (437,445 yard) oʻrniga chorak mil (1 760 yard) hisoblangan va „chorak mil“ deb atalgan 440 yardga (402,336 m) yugurish boʻyicha musobaqalashgan, biroq bugungi kunda bu masofa eskirib qolgan.
Erkaklar oʻrtasidagi amaldagi jahon va Olimpiya rekordi Janubiy afrikalik Wayde van Niekerkka tegishli; uning 43,03 soniyalik natijasi ochiq 400 metr masofada qayd etilgan eng tezkor koʻrsatkichdir. Lythe Pillay 42,66 soniya natija bilan estafetadagi eng tezkor 400 metr oraliq vaqtga egalik qilsa-da, estafeta oraliq vaqtlari odatda tezroq boʻladi, chunki agar sportchilar birinchi bosqichda yugurishmayotgan boʻlsa, startni yugurib kelgan holda olishadi va start toʻpponchasi ovoziga reaksiya bildirishlari shart emas. Van Niekerkning 43,03 soniyalik yugurishidagi 0,181 soniyalik reaksiya vaqtini hisobga olsak, van Niekerk 400 metr masofaning oʻzini 42,85 soniyada bosib oʻtgan, bu esa Pillayning estafetadagi oraliq vaqtidan 0,19 soniyaga sekinroqdir.
Quincy Hall erkaklar oʻrtasida amaldagi Olimpiya chempioni hisoblanadi. Collen Kebinatshipi erkaklar oʻrtasida amaldagi jahon chempionidir. Kerron Clement 44,57 soniya natija bilan erkaklar oʻrtasida bino ichidagi jahon rekordi sohibidir. Ayollar oʻrtasidagi amaldagi jahon rekordi 47,60 soniya natija bilan Marita Kochga tegishli. Sydney McLaughlin-Levrone ayollar oʻrtasida amaldagi jahon chempioni boʻlib, 47,78 soniya natija bilan chempionat rekordiga egalik qiladi. Marileidy Paulino ayollar oʻrtasida Olimpiya chempioni boʻlib, 48,17 soniya natija bilan Olimpiya rekordini saqlab turibdi. Femke Bol 49,17 (2024) natija bilan ayollar oʻrtasida bino ichidagi jahon rekordiga egalik qiladi. Erkaklar oʻrtasida T43 toifasidagi 45,07 soniyalik Paralimpiya jahon rekordi Oscar Pistoriusga tegishlidir.
200 metr va 400 metr masofalarda Olimpiya dubliga ilk bor 1984-yilda Valerie Brisco-Hooks erishgan, keyinchalik 1996-yilda aynan bir oqshomda fransiyalik Marie-José Pérec hamda amerikalik Michael Johnson ham ushbu natijani qayd etgan. 1976-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida kubalik Alberto Juantorena ham 400 metr, ham 800 metr masofada Olimpiya chempionligini qoʻlga kiritgan birinchi va hozircha yagona sportchiga aylandi. Pérec 1996-yilda Olimpiya chempionligini himoya qilgan ilk sportchi boʻlgan boʻlsa, Jonson 2000-yilda bu ishni uddalagan birinchi va yagona erkak sportchi boʻldi.
Sprint
Boshqa sprint turlari kabi, 400 metrga yugurishda ham start kolodkalaridan foydalaniladi. Yuguruvchilar „start“ buyrugʻi berilganda kolodkalarda oʻz joylarini egallaydilar, „diqqat“ buyrugʻida esa mushaklarni izometrik tarzda oldindan zoʻriqtiradigan ancha samarali start holatiga oʻtadilar hamda start toʻpponchasi ovozini eshitgan zahoti kolodkalardan oldinga qarab start oladilar. Kolodkalar yuguruvchilarga yanada kuchli start olish imkonini beradi va shu tariqa ularning umumiy sprint tezligi salohiyatiga hissa qoʻshadi. Maksimal sprint tezligi salohiyati ushbu musobaqada muvaffaqiyatga erishish uchun muhim omil hisoblanadi, biroq butun bir davra davomida yuqori tezlikni saqlab qolish uchun sportchilardan katta tezlik chidamliligi hamda sut kislotasining koʻp miqdoriga yaxshi bardosh bera olish qobiliyati ham talab etiladi. Asosan anaerob yoʻnalish deb hisoblansa-da, unda maʼlum darajada aerob ishtirok ham mavjud boʻlib, 400 metrga yuguruvchi sportchilar uchun talab etiladigan aerob mashgʻulotlar darajasi hanuz bahsli masala boʻlib qolmoqda.
Manbalar
Havolalar
 |
Vikiomborda „400 metrga yugurish“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |