Kontent qismiga oʻtish

2025-yilgi UEFA Millatlar ligasi finali

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
2025-yilgi UEFA Millatlar ligasi finali
Fayl:Match programme cover of UEFA Nations League final 2025.jpg
Turnir 2025-yilgi UEFA Millatlar ligasi final bosqichi
Qo‘shimcha bo‘limlardan so‘ng
Portugaliya penaltilar seriyasida 5–3 hisobida g‘alaba qozondi.
Sana 2025-yil 8-iyun (2025-06-08)
Oʻyin oʻtkazilgan joy Allianz Arena, Myunxen
Uchrashuvning eng
yaxshi o'yinchisi
Nuno Mendes (Portugaliya)[1]
Hakam Sandro Schärer (Shveysariya)[2]
Tomoshabinlar soni 65,852[3]
Ob-havo Qisman bulutli tun
15 °C (59 °F)
Namlik: 63%[4]
← 2023
2027 →

2025-yilgi UEFA Millatlar ligasi finali — 2024–25-yilgi UEFA Millatlar ligasining final bosqichi gʻolibini aniqlovchi futbol uchrashuvi boʻlib, UEFA ga aʼzo milliy futbol assotsiatsiyalari erkaklar terma jamoalari oʻrtasidagi xalqaro musobaqaning toʻrtinchi finali hisoblanadi. Uchrashuv 2025-yil 8-iyun kuni Germaniyaning Myunxen shahridagi «Allianz Arena» stadionida Portugaliya hamda amaldagi chempion Ispaniya terma jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi[5]. Bu musobaqa tarixidagi ilk Iberiya finali, shuningdek, ilgari chempionlikni qoʻlga kiritgan ikki jamoa oʻrtasidagi ilk final edi[6].

Portugaliya qo‘shimcha bo‘limlardan keyingi 2–2 hisobidagi durangdan so‘ng, penaltilar seriyasida 5–3 hisobida g‘alaba qozonib, UEFA Millatlar ligasidagi ikkinchi chempionligini qo‘lga kiritdi. Shu tariqa ular musobaqa tarixida bir nechta chempionlikni qo‘lga kiritgan ilk jamoaga aylandilar[7].

Bu oʻyin portugaliyalik futbolchi Diogo Jota uchun soʻnggi uchrashuv va soʻnggi sovrin boʻldi — u deyarli bir oy oʻtib, 2025-yil 3-iyulda yoʻl-transport hodisasi oqibatida vafot etdi.

Tarixi

Bu uchrashuv UEFA Millatlar ligasi finali tarixida ilgari finalda ishtirok etgan ikkita jamoa oʻrtasidagi birinchi bellashuv boʻldi. Portugaliya 2019-yilda boʻlib oʻtgan ilk finalda Niderlandiyani magʻlub etib chempion boʻlgan edi, Ispaniya esa keyingi ikki finalda qatnashdi — ular 2021-yilda Fransiyaga yutqazgan, 2023-yilda esa Xorvatiyani penaltilar seriyasida magʻlub etib gʻoliblikni qoʻlga kiritgan[8].

Bu bahs tarixga 41-Iberiya derbisi sifatida kirdi. Unda Ispaniya 17 marta gʻalaba qozongan, 17 marta durang qayd etilgan, va Portugaliya 6 marta zafar quchgan.

Avvalgi finallar

Jamoa Avvalgi finallardagi ishtiroki
 Portugaliya 1 (2019)
 Ispaniya 2 (2021, 2023)

Oʻyin oʻtkazilgan joy

Allianz Arena Germaniya Futbol Assotsiatsiyasi tomonidan UEFA Millatlar Ligasi final bosqichi uchun tanlangan ikkita stadiondan biri sifatida belgilandi (ikkinchisi MHPArena edi). 2005-yilda ochilgan ushbu stadion «Bayern Munich» klubining uy maydoni hisoblanadi hamda 2006-yilgi Jahon chempionati, UEFA Yevro–2020 va Yevro–2024 musobaqalariga mezbonlik qilgan. Final uchrashuvidan atigi sakkiz kun avval bu stadionda UEFA Chempionlar Ligasi finali boʻlib oʻtgan edi. Oʻsha o‘yinda to‘rt nafar portugaliyalik futbolchi — Gonçalo Ramos, João Neves, Vitinha, and Nuno Mendes hamda ispaniyalik futbolchi Fabian Ruiz PSG safida Chempionlar Ligasi g‘olibiga aylanishgan[9].

Finalgacha yoʻl

Eslatma: Quyidagi barcha natijalarda finalga chiqqan jamoaning hisobi birinchi koʻrsatilgan (H: uy oʻyini; A: safar oʻyini; N: neytral maydon).

Portugaliya Round Ispaniya
Raqib Natija Liga bosqichi Raqib Natija
 Xorvatiya 2–1 (H) 1-tur  Serbiya 0–0 (A)
 Shotlandiya 2–1 (H) 2-tur   Shveysariya 4–1 (A)
 Polsha 3–1 (A) 3-tur  Daniya 1–0 (H)
 Shotlandiya 0–0 (A) 4-tur  Serbiya 3–0 (H)
 Polsha 5–1 (H) 5-tur  Daniya 2–1 (A)
 Xorvatiya 1–1 (A) 6-tur   Shveysariya 3–2 (H)
A1 guruh gʻolibi
Oʻrin Jamoa Oʻyn O
1  Portugaliya 6 14
2  Xorvatiya 6 8
3  Shotlandiya (R) 6 7
4  Polsha (R) 6 4
Manba: UEFA
(R) Jamoaning pastroq divizion (liga)ga tushirilishi
Yakuniy oʻrinlar A4 guruh gʻolibi
Oʻrin Jamoa Oʻyn O
1  Ispaniya 6 16
2  Daniya 6 8
3  Serbiya (O) 6 6
4   Shveysariya (R) 6 2
Manba: UEFA
(O) Pley-off (oʻtish oʻyini) gʻolibi; (R) Jamoaning pastroq divizion (liga)ga tushirilishi
Raqib Um. his. 1-oʻyin 2-oʻyin Pley-off Raqib Um. his. 1-oʻyin 2-oʻyin
 Daniya 5–3 0–1 (A) 5–2 (q.v) (H) Chorak final  Niderlandiya 5–5 (5–4 p) 2–2 (A) 3–3 (q.v) (H)
 Germaniya 2–1 (N) Yarimfinal  Fransiya 5–4 (N)

Oʻyin

21-daqiqada Ispaniya hisobni ochdi — Martín Zubimendi oʻng qanotdan Lamine Yamal uzatgan toʻp ortidan portugallar himoyasida chalkashlik yuzaga kelganidan foydalanib, yaqin masofadan bo‘sh darvozaga toʻpni joyladi. 26-daqiqada Nuno Mendes jarima maydonining chap tomonidan kelib, to‘pni oʻng burchakka yo‘llab, hisobni 1–1 holatiga keltirdi. Tanaffus arafasida Pedri uzatmasidan keyin Mikel Oyarzabal chap past burchakka zarba yo‘llab, Ispaniyani yana oldinga olib chiqdi[10]. 61-daqiqada esa Nuno Mendesning chap qanotdan bergan zarbasi raqibga tegib, Cristiano Ronaldoga tushdi va u oʻng oyogʻi bilan to‘pni darvozaga yo‘llab, hisobni yana tenglashtirdi. Oʻyin qoʻshimcha boʻlimlargacha choʻzildi va 2–2 hisobida yakunlandi. Penaltilar seriyasida barcha futbolchilar oʻz zarbalarini aniq amalga oshirdi, biroq Álvaro Morataning chap burchakka yo‘llagan zarbasi Diogo Costa tomonidan qaytarildi. So‘nggi penalti zarbasida Rúben Neves chap past burchakka zarba berib, Portugaliyaga 5–3 hisobida g‘alaba keltirdi[11].

Maʼlumotlar

Portugaliya 2–2 (Q.v) Ispaniya
Hisobot
Penaltilar seriyasi
5–3
Muxlislar soni: 65,852[3]
Bosh hakam: Sandro Schärer (Shveysariya)
forma
Portugal[4]
forma
Spain[4]
GK 1 Diogo Costa
RB 15 João Neves Maydondan chiqarilgan 46'
CB 3 Rúben Dias
CB 14 Gonçalo Inácio Ogohlantirilgan 19' Maydondan chiqarilgan 74'
LB 25 Nuno Mendes Ogohlantirilgan 100'
CM 10 Bernardo Silva Maydondan chiqarilgan 74'
CM 23 Vitinha
RW 20 Pedro Neto Ogohlantirilgan 82' Maydondan chiqarilgan 106'
AM 8 Bruno Fernandes
LW 26 Francisco Conceição Maydondan chiqarilgan 46'
CF 7 Cristiano Ronaldo (c) Maydondan chiqarilgan 88'
Oʻzgarishlar:
DF 2 Nélson Semedo Maydonga tushirilgan 46'
MF 18 Rúben Neves Maydonga tushirilgan 46'
DF 13 Renato Veiga Maydonga tushirilgan 74'
FW 17 Rafael Leão Maydonga tushirilgan 74'
FW 9 Gonçalo Ramos Maydonga tushirilgan 88'
FW 21 Diogo Jota Maydonga tushirilgan 106'
Murabbiy:
Ispaniya Roberto Martínez Ogohlantirilgan 110'
GK 23 Unai Simón (c)
RB 14 Óscar Mingueza Maydondan chiqarilgan 92'
CB 3 Robin Le Normand Ogohlantirilgan 90+1'
CB 12 Dean Huijsen
LB 24 Marc Cucurella
CM 20 Pedri Maydondan chiqarilgan 75'
CM 18 Martín Zubimendi
CM 8 Fabián Ruiz Ogohlantirilgan 33' Maydondan chiqarilgan 75'
RF 19 Lamine Yamal Maydondan chiqarilgan 106'
CF 21 Mikel Oyarzabal Maydondan chiqarilgan 111'
LF 11 Nico Williams Maydondan chiqarilgan 92'
Oʻzgarishlar:
MF 22 Isco Maydonga tushirilgan 75'
MF 6 Mikel Merino Maydonga tushirilgan 75'
MF 16 Álex Baena Ogohlantirilgan 100' Maydonga tushirilgan 92'
DF 2 Pedro Porro Ogohlantirilgan 110' Maydonga tushirilgan 92'
FW 15 Yeremy Pino Maydonga tushirilgan 106'
FW 7 Álvaro Morata Maydonga tushirilgan 111'
Murabbiy:
Luis de la Fuente

Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi:
Nuno Mendes (Portugaliya)[1]

Yordamchi hakamlar:[4]
Jonas Erni (Shveysariya)
Susann Küng (Shveysariya)[a]
Toʻrtinchi hakam:
Serdar Gözübüyük (Niderlandiya)
Video assistent referi:
Fedayi San (Shveysariya)
Yordamchi video assistent referi:
Dennis Higler (Niderlandiya)
Pol van Boekel (Niderlandiya)

Oʻyin qoidalari[13]

  • 90 daqiqa
  • Agar zarurat tugʻilsa, 30 daqiqalik qoʻshimcha boʻlimlar beriladi.
  • Agar qoʻshimcha boʻlimlar yordam bermasa, penaltilar seriyasi amalga oshiriladi.
  • Koʻpi bilan 15 ta zahira oʻyinchilari boʻladi.
  • Koʻpi bilan 5 marta futbolchi almashtirishga ruxsat beriladi, qoʻshimcha boʻlimlarda esa 6-marta almashtirishga ruxsat beriladi.
  • Koʻpi bilan 3 ta almashtirish imkoniyatlariga ruxsat beriladi, qoʻshimcha boʻlimlarda esa 4-marta imkoniyatdan foydalanishga ruxsat beriladi.

Statistika

Oʻyindan keyingi voqealar

Portugaliyaning ushbu gʻalabasi ularning ikkinchi UEFA Millatlar ligasi va uchinchi yirik sovrinini tashkil etdi, shu tariqa ular bir nechta Millatlar ligasi chempionligini qoʻlga kiritgan ilk jamoaga aylandilar[15]. Bu gʻalaba ortidan Portugaliya bosh murabbiyi Roberto Martines jamoani boshqarganidan beri qoʻlga kiritgan birinchi sovriniga ega chiqdi. Ispaniyaning magʻlubiyati esa ularning 2021-yilgi UEFA Millatlar ligasi finalidan buyon ilk finaldagi magʻlubiyati, va umumiy hisobda tarixdagi ikkinchi finalda yutqazishlari boʻldi. Uchrashuv Ispaniya bosh murabbiyi Luis de la Fuente uchun esa ikkinchi magʻlubiyat sifatida qayd etildi.

Ushbu uchrashuv Portugaliya hujumchisi Diogo Jota faoliyatidagi soʻnggi oʻyin va soʻnggi sovrin boʻlib qoldi, chunki u finaldan bir oy oʻtib avtohalokatda vafot etdi[16].

Tomoshabinning oʻlimi

Qoʻshimcha boʻlimning birinchi yarmida Allianz Arenaning asosiy tribunasi ikkinchi qavatidan bir tomoshabin pastga qulab tushib, halok boʻldi. Erkak pastki qavatdagi oʻrindiqlar joylashgan hududga qulab tushgan va unga zudlik bilan feldsherlar hamda stadion xodimlari yordam koʻrsatgan. Biroq, olgan jarohatlari tufayli u halok boʻlgan va 9-iyun kuni mahalliy vaqt bilan soat 00:06 da vafot etgani eʼlon qilingan. Hodisa yuz bergan paytda oʻyin toʻxtatilmagan. Ikkala jamoa oʻyinchilari va murabbiylari oʻyin soʻngidagi matbuot anjumanlarida hamdardlik bildirishdi[17][18].

Izohlar

  1. ↑ Stéphane de Almeida (Shveytsariya) dastlab oʻyinga yordamchi hakam sifatida tayinlangan edi, biroq uning portugaliyalik ajdodlariga ega ekani sababli hakamlar brigadasidan chiqarildi va uning oʻrniga Susann Küng tayinlandi.[12]

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Every Player of the Match at the UEFA Nations League Finals“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2025-yil 8-iyun).
  2. ↑ „Referee teams for 2025 UEFA club competition finals announced“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2025-yil 12-may).
  3. ↑ 3,0 3,1 „Full Time Report Final – Portugal v Spain“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2025-yil 8-iyun).
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 „Tactical Line-ups – Final – Portugal v Spain“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2025-yil 8-iyun).
  5. ↑ „2024/25 UEFA Nations League finals line-up complete: All you need to know“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2025-yil 23-mart).
  6. ↑ „Spain set-up first-ever Iberian Final“. Yahoo Sports (2025-yil 6-iyun).[sayt ishlamaydi]
  7. ↑ Pettit, Mark „Portugal vs Spain report: Seleção create history with shoot-out success“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2025-yil 8-iyun).
  8. ↑ „UEFA Nations League roll of honour“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2024-yil 1-yanvar).
  9. ↑ „Paris win Champions League: Doué double helps secure record-breaking final win against Inter“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2025-yil 31-may).
  10. ↑ „Portugal 2 Spain 2 (5-3 after penalties)“. BBC Sport (2025-yil 8-iyun).
  11. ↑ „Portugal sink Spain in penalty shootout to win Nations League crown“. Guardian (2025-yil 8-iyun).
  12. ↑ Espina, José A. „La UEFA debe cambiar a un asistente por 'portugués'“ (es). Diario AS (2025-yil 8-iyun). 2025-yil 8-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 3-iyul.
  13. ↑ „Regulations of the UEFA Nations League, 2024/25“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2023-yil 11-dekabr). 2024-yil 8-fevralda asl nusxadan arxivlangan.
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 „Team statistics – Final – Portugal v Spain“ (PDF). UEFA.com. Union of European Football Associations (2025-yil 8-iyun).
  15. ↑ Pettit, Mark „Portugal vs Spain report: Seleção create history with shoot-out success“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2025-yil 8-iyun).
  16. ↑ Hunter, Andy; Burgen, Stephen. „Diogo Jota, Liverpool and Portugal footballer, dies aged 28 in car crash“ (en-GB). The Guardian (2025-yil 3-iyul).
  17. ↑ Casselberry, Ian „Fan dies after fall from second tier during Portugal's Nations League final win over Spain, UEFA confirms“. Yahoo! Sports (2025-yil 8-iyun).
  18. ↑ Ogden, Mark „Nations League final marred by death of spectator after fall“. ESPN (2025-yil 8-iyun).

Havolalar