Zuhayr ibn Jazima
Zuhayr ibn Jazima ibn Ravoha al-Absiy (arabcha: زهير بن جذيمة) milodiy 6-asr oʻrtalarida islomdan oldingi Arabistonda Banu Abs qabilasining boshligʻi boʻlib, oxir-oqibat Gʻatafan va Havozin qabilalari yetakchisiga aylandi.
Hayoti
Zuhayr Banu Abs qabilasidan boʻlgan Jazima ibn Ravoha ibnining oʻgʻli edi; bu qabila kengroq arab qabilasi boʻlmish Gʻatafonning bir boʻlinmasi hisoblangan[1]. Uning Banu Abs ajdodiga borib taqaladigan toʻliq nasab zanjiri quyidagicha keltiriladi: Zuhayr ibn Jazima ibn Ravoha ibn Rabia ibn Mazin ibn al-Horis ibn Qutaya ibn Abs[2]. Banu Abslar markaziy Arabistondagi Najdning Qosim mintaqasida yashaganlar[1]. Taxminan 550-yillarda Zuhayr boshchiligida Gʻatafon Arabistonda qudratli kuchga aylandi[1]. U, shuningdek, Havozin qabilasini ham oʻz boshchiligi ostiga birlashtira oldi[1]. Biroq Zuhayr Banu Omir qabilasi boshligʻi Xolid ibn Jaʼfar al-Kilabiy tomonidan oʻldirilgach, Banu Absning qudrati sezilarli darajada pasaydi. Zuhayrning oʻgʻli Qays Banu Abs bilan Gʻatafonning qolgan qismi oʻrtasidagi, yaʼni Banu Fazaradan boʻlgan Huzayfa ibn Badr yetakchilik qilgan Daxis urushi davrida qabilaning rahbarligini oʻz qoʻliga oldi[1].
Zuhayrning toʻrtinchi avloddan toʻgʻridan-toʻgʻri avlodi boʻlgan Vallada binti al-Abbos al-Absiyya Umaviy xalifasi Abdulmalikka (685–705-yillarda hukmronlik qilgan) turmushga chiqdi va keyingi Umaviy xalifalari al-Volid I (705—715-yillarda hukmronlik qilgan) va Sulaymonni (715–717-yillarda hukmronlik qilgan) dunyoga keltirdi[3].
Manbalar
Adabiyotlar
- Elad, Amikam. The Rebellion of Muḥammad al-Nafs al-Zakiyya in 145/762. Brill, 2016. ISBN 978-90-04-22989-1.
- Fück, J. W. (1965). "Ghaṭafān". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume II: C–G (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 1023–1024 b. OCLC 495469475. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Gha%E1%B9%ADaf%C4%81n&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXIII: The Zenith of the Marwānid House: The Last Years of ʿAbd al-Malik and the Caliphate of al-Walīd, A.D. 700–715/A.H. 81–95, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1990. ISBN 978-0-88706-721-1.