Zubayda Sulton
| Zubayda Sulton | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tugʻilishi |
1728-yil 28-mart Topkapı saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi | ||||
| Vafoti |
4-iyun 1756-yil (28 yoshda) Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi | ||||
| Dafn etilgan joy |
Sulton xonimlar maqbarasi, Yangi masjid, Eminönü, Istanbul | ||||
| Turmush oʻrtogʻi |
Sulaymon posho (turm. 1748; vaf. 1748) Numon posho (turm. 1749) | ||||
| |||||
| Sulola | Usmoniylar | ||||
| Otasi | Ahmad III | ||||
| Onasi | Muslı Kadın | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Zubayda Sulton (usmonli turkcha: زبیدہ سلطان; 1728-yil 28-mart – 1756-yil 4-iyun) – Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Ahmad III (h. 1703–1730) va uning xotini Muslı Kadınning qizi, sulton Mustafo III (h. 1757–1774) va Abdulhamid I ning (h. 1774–1789) oʻgay singlisi.
Hayoti
Zubayda Sulton 1728-yil 28[1] yoki 29-mart[2] kuni tugʻilgan. Otasi sulton Ahmad III[3][4], onasi esa Muslı Kadın boʻlgan[5]. Uning Oysha Sulton ismli tugʻishgan opasi bor edi[6].
Otasi 1730-yilda taxtdan agʻdarilgach, Zubayda Eski saroyda voyaga yetdi. Eski saroyda u farovon hayot kechirdi[1], chunki unga Edirne yaqinida joylashgan Dilsiz Mehmed ogʻa xoʻjaligi va uning daromadlari biriktirilgan edi[3][1].
Sulton Mahmud I taxminan 1747-yil avgustida Eyüp hududida uning uchun yalı, yaʼni suv boʻyida kichik saroy qurdirgan[3][4].
1748-yil 6-yanvarda sulton Mahmud hukmronligi davrida Zubayda Sulton Sulaymon poshoga turmushga chiqqan[4][7]. Sulaymon posho Onadoʻli beylarbeyi va vazir lavozimida xizmat qilgan, biroq koʻp oʻtmay, yaʼni nikohdan taxminan 6 oy oʻtib vafot etgan[8]. Shu bois, Zubayda Sulton oʻsha yili ikkinchi bor 1749-yil 6-yanvarda Numon poshoga turmushga chiqqan[4][9]. Numon posho kapıcılar kethüdası yaʼni saroy qoʻriqchilari boshligʻi, Saloniki va Kavala sanjakbeyi, shuningdek, vazir[3][8] lavozimida xizmat qilgan. Uning eri keyinchalik boshqa turli viloyat lavozimlarida ham faoliyat olib borgan, Zubayda Sulton esa Edirnedagi uyida yashashda davom etgan[8].
Uning farzandlari boʻlgan yoki boʻlmagani maʼlum emas.
Turk tarixchisi Mustafo Chigʻatoy Uluçay Zubayda Sultonni „xayriyachi, kambagʻallarning homiysi, kecha-yu kunduz oʻqiydigan“ inson deb taʼriflagan[3].
Vafoti
Zubayda Sulton 1756-yil 4-iyunda[4] 28 yoshida[8] tabiiy sabablarga koʻra vafot etgan[10]. Oʻlimidan keyin Istanbuldagi Yangi masjidda joylashgan Sulton xonimlar maqbarasiga dafn etilgan[3][4][8].
Nasabi
| Zubayda Sulton | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Sakaoğlu 2008, s. 321.
- ↑ Râşid 2013, s. 1588.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Uluçay 1985, s. 92.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Haskan 2008, s. 393.
- ↑ Called also Muslıhe, Muslu or Musalli
- ↑ Şemʼdânî-zâde Fındıklılı 1976, s. 9.
- ↑ Şemʼdânî-zâde Fındıklılı 1976, s. 139.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Sakaoğlu 2008, s. 322.
- ↑ Şemʼdânî-zâde Fındıklılı 1976, s. 140.
- ↑ Şemʼdânî-zâde Fındıklılı 1976.
Adabiyotlar
- Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008 — 303-bet. ISBN 978-9-753-29623-6.
- Târîh-i Râşid ve Zeyli (Râşid Mehmed Efendi ve Çelebizâde İsmaîl Âsım Efendi) (1071-1141/1660-1729) Cilt I-III, 2013. ISBN 978-6-055-24512-2.
- Haskan, Mehmed Nermi. Eyüp Sultan tarihi – Volume 1. Eyüp Belediyesi Kültür Yayınları, 2008. ISBN 978-9-756-08704-6.
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Padışahların kadınları ve kızları. Türk Tarihi Kurumu Yayınları, 1985 — 220-bet.
- Şemʼdânî-zâde Fındıklılı, Süleyman Efendi. Şemʼdânî-zâde Fındıklılı Süleyman Efendi târihi Mürʼiʼt-tevârih-Volume 1. Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1976.