Zoologiya instituti

Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Zoologiya instituti — hayvonot olamining xilma-xilligi, ekologiyasi, biologiyasi, ahamiyatini oʻrganib, ulardan oqilona foydalanish, noyob, yoʻqolib ketish xavfi tugʻilgan turlarni muhofaza qilish, zararkunandalarga qarshi kurash choralarini ishlab chiqish boʻyicha ilmiy asoslar yaratuvchi va muvofiqlashtiruvchi markaziy ilmiy muassasa. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Zoologiya instituti 1950-yilda tashkil etilgan. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012 yil 7 fevraldagi 33-sonli «O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi ilmiy muassasalarining tuzilishini yanada optimallashtirish va faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qaroriga binoan institut «Botanika» ilmiy-ishlab chiqarish markazi bilan birlashtirilib «O‘simlik va hayvonot olami genofondi instituti» nomi bilan qayta tashkil qilindi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 4 sentyabrdagi «O‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi botanika instituti va zoologiya instituti faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida» PQ-3256-sonli qaroriga asosan Zoologiya instituti Fanlar akademiyasi tizimida mustaqil tuzilma sifatida qayta tashkil etildi.

Institutda 8 laboratoriya: Entomologiya, Entomofaglar ekologiyasi, Umumiy parazitologiya, Molekulyar zoologiya, Ixtiologiya va gidrobiologiya, Gerpetologiya, Ornitologiya va Teriologiya faoliyat koʻrsatadi.

Tadqiqotning asosiy yo‘nalishlari

Institutda fundamental va amaliy tadqiqotlar bajariladi va beshta ustuvor ilmiy yo‘nalish bo‘yicha ilmiy-texnik ishlanmalar amalga oshiriladi:

• Respublika faunasini kompleks o‘rganish, hayvonot dunyosi obyektlarining zamonaviy holatini baholash va ulardan oqilona foydalanish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqish;
• Alohida ahamiyatga ega bo‘lgan zoologik hududlarni aniqlash, hayvonot dunyosining kamyob va endem turlarini saqlashning ilmiy asoslarini ishlab chiqish;
• Respublika faunasining milliy axborot-tahliliy ma’lumotlar bazasini ishlab chiqish va yuritish, yovvoyi hayvonlarning kamyob va yo‘qolib ketish xavfi ostida turgan turlari bo‘yicha davlat kadastri, O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobi va hayvonot dunyosi monitoringini yuritish;
• Zararkunandalar, parazitlar va inshootlar biozararkunandalari sonini nazorat qilishning innovatsion texnologiyalarini ishlab chiqish;
• Suv ekotizimlari va gidrobiontlar ekologiyasini o‘rganish, respublikada baliq resurslari genofondini baholash va monitoring qilish.[1]

Institutning fondida 34 mingga yaqin hayvonlar kolleksiyasi toʻplangan. 2019-yilgacha 100 dan ortiq monografiya, 60 ga yaqin ilmiy toʻplam, 100 ga yaqin taqdimnoma va metodik qoʻllanmalar, 40 dan ortiq ilmiy ommabop risolalar nashr etilgan. Bular orasida T. 3. Zohidovning 4 jildli "Zoologiya ensiklopediyasi" Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan.

2019-2023 yillar davomida 388 ta maqola nashr qilindi, ulardan 201 tasi xorij jurnallarida; 430 ta tezis, 114 tasi xorijiy to‘plamlarda; 9 ta monografiya, 4 ta o‘quv qo‘llanma, 22 ta amaliy tavsiyalar nashr etilgan. 14 ta patent, 8 ta guvoxnoma olingan. 2023 yilning 31 dekabr holati bo‘yicha 103 ta maqola nashr qilindi, ulardan 50 tasi xorij jurnallarida; 99 ta tezis, 29 tasi xorijiy to‘plamlarda, 3 ta monografiya, 3 ta tavsiyanoma, 1 ta metodik qo‘llanma nashr etilgan. 2 ta patent, 1 ta guvohnoma olingan. 1 ta patentga talabnoma berilgan [2].