Zeroa
1.Zeroa (qoʻzichoq boldir suyagi)
2.Beitsa (qovurilgan qattiq qaynatilgan tuxum)
3.Maror/Xazeret (xren – achchiq ildiz)
4.Maror/Xazeret (piyoz)
5.Xaroset
6.Karpas (maydanoz)
Zeroa (ibroniycha: זרוֹע) – bu Pesaxda ishlatiladigan va Seder likopchasiga qoʻyiladigan qoʻzichoqning boldir suyagi yoki qovurilgan tovuq qanoti yoki boʻyni. U korban Pesaxni (Pesax qurbonligi) – yaʼni Quddus ibodatxonasida keltiriladigan, soʻng (mil. 70-yil) qovurilgan qoʻzichoqni – ramzini anglatadi. Ziyoratgoh vayron qilinishi davridan boshlab z’roa Pesax qurbonligini koʻzga koʻrinadigan eslatmasi sifatida xizmat qiladi. Ashkenaz va koʻplab Sefard oilalarida u Seder vaqtida yeyilmaydi va qoʻlga olinmaydi, chunki u ziyoratgohda keltirilgan qurbonlikni ifodalaydi, ammo oʻzi qurbonlik emas, shu sababli uni yeyish man qilinadi[1]. Vegetarianlar koʻpincha uning oʻrniga lavlagi qoʻyadilar, asos sifatida Pesaxim 114b dagi matnni keltiradilar[2].
Tarixi
Bu odatning kelib chiqishi Gemoradan, xususan, Bobil Talmudining Pesaxim traktati va Quddus Talmudidan olingan boʻlib, unda Mishnoda zikr etilgan, Seder kechasiga olib chiqilishi shart boʻlgan ikki taom nimaligi muhokama qilinadi. Gemoraga koʻra, bu ikki taom – Pesax qurbonligining zeroasi va Chagiga qurbonligini ifodalovchi Beitsa (tuxum) dir[3][4].
Manbalar
- ↑ „The Shank Bone (Zeroah)“ (en). www.chabad.org. Qaraldi: 2020-yil 4-aprel.
- ↑ „A Vegetarian Shankbone“ (en-US). My Jewish Learning. Qaraldi: 2020-yil 4-aprel.
- ↑ „Shankbone and Egg: How They Became Symbols on the Seder Plate - TheTorah.com“. www.thetorah.com. Qaraldi: 2024-yil 30-mart.
- ↑ „Seder Preparations - Jewish Tradition“ (en). yahadut.org. Qaraldi: 2024-yil 30-mart.