Zamonbobo
| Zamonbobo | ||
|---|---|---|
| Mamlakat: | O'zbekiston | |
| Hudud: | Qorakoʻl, Buxoro | |
| Davr: | Bronza | |
| Maqomi: | Turar-joy | |
| Tadqiqotchi: | Ahmadali Asqarov | |
| Topilmalar: | Sopol buyum, ov qurollari, jez buyumlar, taqinchoqlar | |
Zamonbobo — soʻnggi jez davriga oid oʻtroq dehqonlar manzilgohi va qabristoni (mil. av. 2 ming yillik oʻrtasi). Buxoro vohasining gʻarbidagi Zamonbobo koʻli yoqasidan topilgan. Zamonbobo turar joylari usti chayla qilib berkitilgan yertoʻlalardan iborat boʻlgan. Ushbu yerda 45 ta qabr ochilgan. Tagi yassi va dumaloq, bezaksiz sopol idishlar, jez buyumlar, paykonlar, tosh moʻnchoqlar, tosh oʻroq parchalari va boshqalari topilgan.[1]
Zamonbobo hududidagi qabristonlar ochib oʻrganilganda 8 qabrda juft, 28 qabrda esa toq holatdagi skelet qoldiqlari topilgan. Boshqa ikki qabrda esa katta odam skeleti bilan, yosh bola suyak qoldiqlari aniqlandi. Mozorlar oddiy chuqurlardan iborat, jasadlar qabrga bukchaytirilgan holda yonboshlatib qoʻyilgan. Erkaklar qabrlaridan koʻproq chaqmoqtoshdan yasalgan oʻq uchlari, nayza va paykonlar, pichoqsimon plastinkalar topilgan. Ayollar qabrlaridan qimmatbaho toshlardan yasalgan zeb-ziynat buyumlari moʻnchoq, marjon, misdan yasalgan koʻzgular va ayol kishining haykalchasi topilgan.
Zamonbobo arxeologik yodgorligidan yarim yer-toʻla shaklida chayla qoldiqlari topilgan. Turar-joy uzunligi 23,5 metr, chuqurligi 1 m, eni 9 m, umumiy maydoni 170 m² ni tashkil etgan[2]. Chayla hududida oʻchoq oʻrinlari, mehnat qurollari, hayvon suyaklari, uy-roʻzgʻor asbob-anjomlarining siniqlari topilgan. Zamonbobo makonida uy hayvonlari suyaklari ham uchrab, ushbu suyaklar asosan qoramol, qoʻy va echkiga tegishli. Odamlar Zamonbobo koʻli atrofida chorvachilik bilan shugʻullanganlar. Baʼzan ov qilib turishgan. Qazishma jarayonida yovvoyi hayvonlarning suyaklari ham topilgan.
1961-yilda arxeolog Ahmadali Asqarov Zamonbobo qabristonidan uncha yiroq boʻlmagan yerdan, Zarafshonning eski oʻzani Gurdush-Gujayli qirgʻogʻidan ushbu madaniyatga tegishli turar-joy qoldiqlarini ochdi. Qishloq hududida olib borilgan arxeologik qazishmalar natijasida zamonboboda yashovchilarning xoʻjaligi va ijtimoiy hayotiga oid yangi materiallar topilgan. Qazilgan hududdan yer-toʻla tipidagi kulba xarobasi, bir qancha chaylalar, ikki yarusli xumdon qoldigʻi hamda devor qoldiqlari topib oʻrganilgan. Yer-toʻla maydoni 200 kv.m ni tashkil etgan[3]. Yer-toʻladan qator qilib oʻrnatilgan oʻchoqlar topilgan.
Yana qarang
Manbalar
- ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
- ↑ J.Kabirov, A.Sagdullayev. O'rta Osiyo arxeologiya. Toshkent O'qituvchi 1990 — 134-bet.
- ↑ N.Egamberdiyeva. Arxeologiya. Toshkent 2011 — 73-bet. ISBN 978-9943-10-465-5.
 | Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |