Zamm

Zamm, Zam — Amudaryo boʻyidagi oʻrta asr (VII asr)larga oid shahar va kechuv nomi. Balʼamiyning maʼlumotiga koʻra, Z. Termiz va Qubodiyon qatorida podshoh Qubod asos solgan shaharlardan sanalgan. VIII-asr boshida Qutayba ibn Muslim Marvdan Buxoroga yurish qilganda Zamm kechuvi orqali Amudaryodan oʻtgan. Zamm orqali Marvarrud va Guzgonondan Movarounnahr shaharlariga boradigan karvon yoʻli oʻtgan. X-asrda Zamm kattaligi jihatidan Amulga teng boʻlib, biroq aholisi jihatidan undan keyin turgan. X-asr oxirida Muqaddasiy Zammni usti yopiq bozorlar oʻrtasida joylashgan jome masjidiga ega boʻlgan "katta shahar" deb atagan. Amudaryo toshgan paytlarda uning suvi Zammning oʻrtasiga qadar borgan. Zammning atrofi choʻl bilan oʻralgan. 1032-yil Zamm gʻaznaviylardan sulton Masʼudning qoraxoniylardan Aliteginga qarshi urushida qoʻshinlar toʻplanadigan asosiy joylardan biri boʻlgan. Zamm oʻrta asr shahar harobasi Amudaryoning soʻl qirgʻogʻida, Karki shahrining qarshisida joylashgan. Umumiy maydoni 3,5 ga yaqin boʻlgan. Zamm atrofida bogʻ-rogʻlar, ekinzorlar, chorvadorlarning uylari, quduklar, yaylovlar boʻlgan. Shaharga Amudaryodan Foxir kanali orqali suv chiqarilgan. Mahmud ibn Baauwam maʼlumotlariga koʻra, oʻrta asrda Zamm viloyati Marvga qadar choʻzilgan. 826—827- yillarda Zamm viloyatidan xalifalikka toʻlanadigan soliq miqsori 106-ming dirhamni tashkil etgan. Karki shahridan shimoli - gʻarbda joylashgan Ostanabobo qishlogida Alambardor maqbarasi saqlangan. Rivoyatlarga koʻra, u yerga somoniylarning 1005-yilda oʻldirilgan soʻnggi amiri alMuntasir dafn etilgan.