Забур

Забур ( арабча: الزبور ) Исломга кўра, Довудалайҳиссаломнинг муқаддас китоби бўлиб, Таврот ва Инжил каби бошқа илоҳий китоблар қаторида Аллоҳ томонидан Қуръондан олдин нозил қилинган муқаддас китоблардан биридир. Мусулмон анъаналарига кўра, Қуръонда эслатиб ўтилган Забур Довуднинг Забуридир[1].
Исломдан олдинги Арабистоннинг насроний роҳиблари ва зоҳидлари исломгача бўлган араб шеъриятида мазмур деб номланган матнлар билан боғланиши мумкин.Бу бошқа контекстларда палма барглари ҳужжатларига ҳам мурожаат қилиши мумкин[2] .Бу баъзилар томонидан псалтерларга ишора сифатида талқин қилинган[3].
Яқин Шарқ ва Жанубий Осиёдаги кўплаб христианлар орасида мазмур сўзи ( Ҳиндустани مزمور ( Настаʿлиқ ), ज़बूर( Девнагари ) ) Ибронийча Инжилда Довуднинг Забурлари учун ишлатилади.
Этимология
Арабча забūр сўзи “китоб”, “ёзилган” ёки “ёзув” деган маънони англатади [4] .. Дастлабки манбаларда қадимги жанубий арабларнинг хурмо баргларидаги ёзувига ишора қилиши мумкин[5].
Ғарб олимларининг кўпчилиги забūр сўзини "забур" маъносида арабча забūр, "ёзув" сўзининг ибронийча "забур" сўзи, мизмōр ( ибронийча: מִזְמוֹר билан бирикмаси сифатида кўради.) ёки унинг оромий эквиваленти мазмūрā ( сурёнийча: ܡܙܡܘܪܐ ). [5]
Бу маънода забūр унвонининг муқобил, камроқ қабул қилинган келиб чиқиши шундаки, у ибронийча зимраҳ ( ибронийча: זִמְרָה нинг бузилишидир.) "қўшиқ, мусиқа ёки сиппūр маъносини англатади ( ибронийча: סִפּוּר ), "ҳикоя" деган маънони англатади. [6]
Қуръонда зикр қилинг
Қуръонда Забур уч марта тилга олинган. Қуръоннинг ўзида Забур ҳақида ҳеч нарса айтилмаган, фақат у Довудга нозил қилингани ва Забурда "Менинг бандаларим эр юзига меросхўрдирлар" деб ёзилганидан бошқа нарса айтилмаган [7]. Албатта, биз сенга ваҳий қилдик, биз Нуҳга ва ундан кейинги пайғамбарларга ваҳий қилганимиздек. Ва биз Иброҳим нозил, Исмоил, Ишоқ, Ёқуб, авлодлари, Исо, Аюб, Юнус, Ҳорун, ва Сулаймон, ва Довудга биз китобни берди [яъни Забур]. - Қуръон 4:163, Саҳиҳ халқаро таржима Ва Роббингиз энг осмон ва эр юзида ким билувчидир. Ва биз баъзи пайғамбарларни бошқалардан (турли йўллар билан) устун қилдик ва Довудга [Забур номли китобни] бердик. - Қуръон 17: 55, Саҳиҳ халқаро таржима
Забурга уланиш
Қуръонда Забур Забурга ишора қилади [8] . Қуръон 21:105оятида "Забур"да "Ер менинг солиҳ бандаларимга мерос бўлиб қолган" деган ибора борлигини англатади .Забур 37- сура 29-оятига ўхшайди, унда "Солиҳлар ерни мерос қилиб олади ва унда абадий қолади[9] [8] ".
Аҳренс “ал-Анбия 105-оят” “Забур”дан (1930й) иқтибос келтиради, деган фикрни қўллаб-қувватлайди [10] . У Қуръони каримдаги оятда “Забурда солиҳ бандаларим ер юзига меросхўр бўлишларини эслатишдан кейин ёздик”, дейилади.Унинг хулосасича бу оят иброний Инжилига ва аниқроғи, Довудга хос бўлган 37-забурга яқин ва камдан-кам лингвистик параллелликни англатади ( 9 ,11 , 29 -оятлар).
Ҳадисларда
Муҳаммад ал-Бухорий саҳиҳ деб ҳисоблаган бир ҳадисда шундай дейилган: Абу Ҳурайрадан: Пайғамбара.с аятди: "Забурни (яъни Забурни) ўқиш Довуд учун осон бўлди. У минадиган ҳайвонларини эгарлашни буюрган ва Забурни эгарлашдан олдин ўқишни тугатган. Ва у қўл меҳнати даромадидан бошқа ҳеч қачон овқат емасди." — Саҳиҳ Ал-Бухорий, 4: 55: 628
Кетувим
Христиан апологи- Карл Готтлиб Пфандер Қуръоннинг Забурга ҳаволаси аслида Иброний Ёзувларининг Ёзувлар ёки Кетувим деб номланувчи 3бўлимига ишора қилади,яъни Забур ва бошқа иброний адабиёти ва шеърият тўпламларини ўз ичига олган яҳудийларнинг муқаддас китобларининг кенгроқ гуруҳи [11]...
Манбалар:
- ↑ Дариусз Колодзиэжcзйк. Тҳе Cримеан Кҳанате анд Поланд-Литҳуаниа: Интернатионал Дипломаcй он тҳе Эуропеан Перипҳерй (15тҳ-18тҳ Cентурй). А Студй оф Пеаcе Треатиэс Фоллоwед бй Аннотатед Доcуменц. БРИЛЛ, 2011 — 397-бет. ИСБН 978-90-04-19190-7.
- ↑ наме="ЭИ2">Ҳоровитз, Жосеф (1999). "мазмоур". ин Беарман, П. Ж.. Энcйcлопедиа оф Ислам. ХИ (2нд нашри). Леиден: Брилл. 372–373 б.
- ↑ Шаҳîд, Ирфан. Бйзантиум анд тҳе Арабс ин тҳе Фифтҳ Cентурй. Думбартон Оакс, 1989 — 520-бет. ИСБН 9780884021520.
- ↑ Лане, Эдwард Wиллиам. Ан Арабиc-Энглиш лехиcон. Лондон: Wиллиамс анд Норгате, 1868–1893 — 1210–1211-бет. ОCЛC 248351096.
- ↑ 5,0 5,1 Ҳоровитз, Жосеф (1999). "мазмоур". ин Беарман, П. Ж.. Энcйcлопедиа оф Ислам. ХИ (2нд нашри). Леиден: Брилл. 372–373 б.Ҳоровитз, Жосеф (1999). "мазмоур". Ин Беарман, П. Ж. (эд.). Энcйcлопедиа оф Ислам. Вол. ХИ (2нд эд.). Леиден: Брилл. пп. 372–373.
- ↑ Жефферй, Артҳур. Тҳе Фореигн Воcабуларй оф тҳе Қур'āн. Барода, Индиа: Тҳе Ориэнтал Институте, 1938 — 148–149-бет. ОCЛC 28304469.
- ↑ [Қуръон [6 21 105 21:105]]
- ↑ 8,0 8,1 Псалм (Онлине), Охфорд Референcе Онлине - Охфорд Университй Пресс, 2003. ИСБН 978-0-19-512558-0. „Арабиc забур. Ин тҳе Қуран тҳе Псалмс оф Давид аре саид то бе ревелатион сент то Давид, wҳо ис cонсидеред а пропҳет (4:163; 17:55; 21:105). Год ис cонсидеред тҳе аутҳор оф тҳе псалмс. Сураҳ 21:105 ис а диреcт cоунтерпарт оф тҳе библиcал Псалм 37:29.“
- ↑ „Псалмс 37:29“. www.сефариа.орг.
- ↑ К. Аҳренс, Чристличес им Қоран, ин ЗДМГ, лхххив (1930), 29
- ↑ C. Г. Пфандер, Тҳе Баланcе оф Трутҳ, пг. 51