Yujiulü Cheluhui
Yujiulü Cheluhui (xitoycha: 郁久閭車鹿會) Ruranlarning hukmdori va qabila boshligʻi , Mùgǔlǘ (Mugului) oʻrniga oʻtgan va oʻshaning oʻgʻli boʻlgan [1], tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlib qolgan. Qoʻpol odam boʻlgan va uning hukumati ko'chmanchilik va tinchlik bilan ajralib turardi.
Hukumat
Migratsiya va tinchlik
Rouran qoʻl ostidagilarni yigʻgan. Ruranlar oʻz hukmronligi davrida jang qilmadilar, tinch-osoyishta kezdilar, qishda koʻchmanchilar kabi Gobi choʻlini kechib oʻtib, janubga koʻchdilar, yozda esa shimolga qaytib, yashashdi. Rouran koʻchmanchi mamlakat boʻlgan. Hattoli qabilanimng aʼzolarini tashkil qilishsalar hamki, hali ham Tuoba Wei va Xianbeiga tegishli boʻlib, ularga teri va otlar bilan hissa qoʻshgan[2].
Qahramonlik va qabila yigʻilishi
Mugulning oʻlimidan soʻng, oʻgʻli Cheluhui, qahramonligi va baquvvatligi bilan mashhur boʻlib, koʻpchilikni qabila konfederatsiyasiga toʻplaydi va nomi „Rouran“ atalgan, keyinchalik Emperor Taiwu of Northern Wei tomonidan istehzo bilan „Ruru“ ~ „Ruanruan“ deb oʻzgartirildi. Yujiulu oilasida oʻzini oʻzi boshqaradigan va oʻzini Rouran deb eʼlon qilgan bir guruh odamlar paydo boʻldi. Keyinchalik uning oʻrniga oʻgʻli Tunugui, Cheluxuyning oʻgʻli va Muguluning nabirasi boʻladi[3].
Adabiyotlar
- „Book of Wei“ (Volume 103 — Account 91) (in Chinese)
- „History of the Northern Dynasties“ (Volume 98 — Account 86) (in Chinese)
Manbalar
- ↑ Grousset (1970), pp. 61, 585, n. 91.
- ↑ Weishu, vol. 103 „車鹿會既為部帥，歲貢馬畜、貂豽皮，冬則徙度漠南，夏則還居漠北。“Cheluhui, since made tribal chief, every year tributed domesticated horses and skins of martens and seals. In winter, they [Rourans] moved southwards across desert; in summer they returned to dwell north of the desert."
- ↑ Weishu, vol. 103 „車鹿會死，子吐奴傀立“