Yoshlar xizmati
Yoshlar xizmati – harbiy boʻlmagan, yoshlarning mahalliy, milliy yoki jahon hamjamiyatiga foyda keltiradigan tashkil etilgan faoliyatlarda faol va jiddiy ishtirok etishini anglatadi. Yoshlar xizmati jamiyat tomonidan keng eʼtirof etiladi va qadrlanadi, odatda bu faoliyatlar uchun kam yoki umuman haq toʻlanmaydi. Yoshlar xizmati, shuningdek, yoshlarni rivojlantirish, ularga ovoz berish (yaʼni fikr bildirish imkoniyati) va oʻzini tahlil qilish (yaʼni oʻz ustida oʻylash) kabi imkoniyatlarni ham taqdim etadi. Bu faoliyatlar yoshlar dasturi shaklida boʻlishi mumkin – bunda yoshlar tanlab olinadi, ularga yetakchilik imkoniyatlari beriladi, jamiyatni rivojlantirishga qaratilgan tadbirlarda ishtirok etadilar, shuningdek, ular oʻqitiladi va murabbiylik (mentoring) orqali qoʻllab-quvvatlanadi.
Taʼriflar
Jamiyatga xizmatlarini (community service) umumiy taʼrifi deyarli oʻzgarmaydi; biroq, Oʻsmirlik tushunchasi mamlakatga qarab farq qiladi. Eng koʻp uchraydigan yoshlar guruhi – 15 yoshdan 30 yoshgacha boʻlganlar deb belgilanadi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti esa yoshlarni 15 yoshdan 24 yoshgacha deb taʼriflaydi. Yoshlar xizmati „uzoq muddatli“ hisoblanadimi? yoki yoʻqmi – bu xizmat qayerda amalga oshirilishiga bogʻliq? Baʼzi jamiyatlar uzoq muddatli yoshlar xizmatini olti oydan ikki yilgacha davom etadigan xizmat deb hisoblaydi; biroq, bu vaqt chegarasi har bir davlatning milliy yoshlar xizmati siyosatiga qarab oʻzgaradi.
Tuzilishi
Dunyo boʻyicha yoshlar xizmati dasturlarining turli shakllari mavjud. Meksikadagi Servicio Social – barcha meksikalik universitet talabalari uchun majburiy boʻlgan jamiyatga xizmat dasturidir. Talabalar toʻrt yillik bakalavriat taʼlimi davomida 480 soatlik koʻngilli faoliyatda ishtirok etishlari kerak. Bu dastur orqali yoshlarda birdamlik tuygʻusini shakllantirish va jamiyat taraqqiyotida hamkorlikni kuchaytirish maqsad qilingan[1]. Janubiy Afrikadagi Milliy Yoshlar Komissiyasi (National Youth Commission) – yoshlarni OITS (HIV/AIDS) tarqalishiga qarshi kurashish va yoshlar ishsizligini kamaytirish uchun safarbar qiluvchi, hukumat tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan milliy yoshlar xizmati dasturidir[2]. Chilidagi Servicio País esa universitet bitiruvchilari uchun moʻljallangan, tanlov asosida qabul qilinadigan fuqarolik xizmati dasturidir. Uning asosiy maqsadi – qishloq kambagʻalligini kamaytirish. Dasturga yuridik, muhandislik, tibbiyot kabi sohalardagi mutaxassislar tanlab olinadi. Tanlangan bitiruvchilar 13 oy davomida qishloq hududlarida xizmat qiladilar. Ular oʻz kasblari boʻyicha faoliyat olib boradilar va shu bilan birga mahalliy aholiga yaqinlashib, ular bilan mustahkam aloqalar oʻrnatadilar. Boshqa mashhur dasturlar qatoriga Servicio País, YouthBuild USA va City Year ham kiradi.
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Servicio Social (In Spanish) (Wayback Machine saytida 2011-12-20 sanasida arxivlangan). Retrieved 4/26/09.
- ↑ National Youth Commission (Wayback Machine saytida 2007-10-28 sanasida arxivlangan). Retrieved 4/26/09.