Yangi Toshkent
Yangi Toshkent — Oʻzbekistonning Toshkent viloyati hududida mavjud poytaxt Toshkent shahrining yuklamasini kamaytirish, yangi maʼmuriy va biznes markaz yaratish hamda zamonaviy „aqlli shahar“ konsepsiyasini joriy etish maqsadida amalga oshirilayotgan yirik urbanistik loyiha.
Loyiha Oʻzbekiston Prezidentining qarorlari asosida shakllantirilgan boʻlib, Toshkent aglomeratsiyasining sharqiy va shimoli-sharqiy qismida bosqichma-bosqich qurilmoqda.
Geografiyasi va hududi
Yangi Toshkent qurilishi uchun Toshkent viloyatining Yuqori Chirchiq, Oʻrta Chirchiq tumanlaridan yer maydonlari ajratilgan[1].
- Dastlabki bosqichda: 2 420 gektar hudud qurilish uchun belgilangan
- Umumiy ajratilgan yer: taxminan 19 730 gektar (Yuqori Chirchiq va Oʻrta Chirchiq tumanlaridan)
- Qoʻshimcha ajratmalar (2024-yilga yaqin): yana 110,4 gektar hudud qoʻshilgan.
Baʼzi urbanistik master-rejalarda loyiha uzoq muddatda 20 000–25 000 gektargacha kengayishi mumkinligi qayd etilgan.
Aholi sigʻimi va rejalashtirish
Yangi Toshkent uchun ishlab chiqilgan konsepsiyaga koʻra:
- uzoq muddatli istiqbolda 2,5 milliongacha aholiga moʻljallangan shahar modeli ishlab chiqilgan
- Toshkent shahri aholisi esa hozirda 3 milliondan oshgani va kelajakda 7 milliondan oshishi mumkinligi prognoz qilingan
Investitsiyalar va iqtisodiy koʻrsatkichlar
2026-yil atrofidagi hukumat qarorlariga koʻra:
- 31 ta yirik loyiha tasdiqlangan;
- umumiy investitsiya hajmi: 16,2 milliard AQSh dollari;
- loyiha hududi: 2 311,4 gektar;
Kutilayotgan iqtisodiy natija esa:
- Yillik YaHM oʻsishi: +1,5 milliard dollar
- Soliq tushumi: 3,5 trillion soʻm
- Yangi ish oʻrinlari: ~260 000 ta
Shaharsozlik konsepsiyasi
Yangi Toshkent „klassik kengayish“ emas, balki kompleks qurilish modeli asosida ishlab chiqilmoqda.
Asosiy tamoyillar:
- katta hududlarni kompleks qurish (1 gektardan kichik „nuqtaviy qurilish“ cheklanishi)
- kamida 30% yashil hudud majburiy saqlanishi
- yangi 9 ta katta park (139,6 gektar) yaratish
- shahar boʻylab yashil zonalarni kengaytirish
Infratuzilmasi
Rejalashtirilgan asosiy yoʻnalishlar:
- Transport
- yangi magistral yoʻllar
- kengaytirilgan yoʻl tarmogʻi
- jamoat transporti ulushini 60% ga yetkazish rejalari
- yangi metro yoʻnalishlari
Shahar infratuzilmasi
- maʼmuriy markaz (hukumat binolari)
- biznes va moliya markazlari
- turar joy majmualari
- IT va innovatsiya hududlari
Shahar rejasining tuzilishi
Yangi Toshkent bosh rejasi 2045-yilgacha moʻljallangan boʻlib, shahar quyidagi zonalarga boʻlinadi: 1. Konservatsiya zonasi — tarixiy va yashil hududlar saqlanadi 2. Rekonstruksiya zonasi — mavjud hududlar qayta quriladi 3. Rivojlanish zonasi — yangi qurilishlar amalga oshiriladi
Maqsad va strategik ahamiyat
Loyihaning asosiy maqsadlari:
- Toshkent markazidagi transport va aholi bosimini kamaytirish
- yangi iqtisodiy markaz yaratish
- xorijiy investitsiyalarni jalb qilish
- zamonaviy „smart city“ modelini joriy etish
- ekologik barqaror shahar yaratish
Tanqid va muhokamalar
Mutaxassislar tomonidan quyidagi masalalar koʻtariladi:
- katta moliyaviy resurs talab qilishi
- ekologik balansni saqlash zarurati
- eski Toshkent bilan integratsiya muammolari
- infratuzilma yuklamasi va transport yechimlari
Manbalar
- ↑ „Янги Тошкентга Тошкент вилоятидан 19,7 минг гектардан зиёд ер майдони ўтаётгани маълум қилинди“. gazeta.uz. Qaraldi: 2026-yil 27-aprel.
