Yangi Orlean jamoat kutubxonasi
Nyu-Orlean ommaviy kutubxonasi (inglizcha: New Orleans Public Library, qisqacha NOPL) — AQShning Luiziana shtatidagi Yangi Orlean shahrining jamoat kutubxonasi. Bu kutubxona shaharda avval mavjud bo‘lgan kutubxonalar o‘rnini egallab, 1897-yilda tashkil etilgan. 1908-yilgacha yana uchta filial ochilgan bo‘lib, 1911 va 1915-yillarda Karnegi kutubxonasi filiallari ham faoliyatini boshlagan. 2005-yilga kelib, shaharda o‘nlab filiallar faoliyat yuritayotgan edi. Asosiy kutubxona binosi esa AQSh Milliy tarixiy joylar reestriga kiritilgan.
Tarixi
Nyu-Orlean ommaviy kutubxonasi tizimi o‘z faoliyatini 1895-yilda Lafayette Squaredagi binoda joylashgan Fisk bepul va ommaviy kutubxonasida boshlagan[1]. Savdogar Abijah Fisk bundan ellik yil oldin Iberville va Bourbon ko‘chalari burchagida joylashgan uyini shaharga kutubxona sifatida foydalanish uchun hadya qilgan edi. Keyinchalik boshqa ehsonlar bilan tashkil etilgan kutubxonalar esa barcha aholiga to‘liq ochiq bo‘lmagan.
1896-yilda, mer Jon Fitzpatrik tomonidan taklif qilingan shahar qarori orqali Fisk kutubxonasi fondi yangi tashkil etilayotgan shahar kutubxonasi bilan birlashtirildi va bu tizim keyinchalik Nyu-Orlean ommaviy kutubxonasi (NOPL) deb atalgan.
1897-yil 18-yanvarda kutubxona ommaga ochildi. O‘sha vaqtda unda 35 000 dan ortiq kitob mavjud edi. Mazkur kolleksiya Fisk kutubxonasi va Xalq maktablari lyeytseumi va kutubxonasidan olingan materiallar asosida shakllantirilgan edi. Birinchi kutubxonachi Uilyam Bir bo‘lib, u bir vaqtning o‘zida Howard Memorial Libraryda ham ishlagan[1]. 1906-yilda u ushbu lavozimni tark etib, Howard kutubxonasidagi ishiga e’tibor qaratdi. Uning o‘rniga Genri Gill tayinlandi[1].
XX asr boshida, tadbirkor Simon Hernsheim kutubxonaga $50 000 hadya qildi, bu esa jiddiy kolleksiya tuzish imkonini berdi. 1902-yilda, Endryu Karnegi shahar kutubxonasi tizimiga $250 000 ajratdi. Bu mablag‘lar yangi asosiy kutubxona hamda beshta filial qurilishi uchun sarflandi.
1908-yilgacha quyidagi joylarda yangi binolar ochildi:
• Asosiy kutubxona: Lee Circle
Filiallar:
° Royal Street va Frenchmen Street (Faubourg Marigny hududida)
° Pelican Avenue, Algiers
° Napoleon Avenue, Magazine Street yaqinida (uptown)[2].
1911 va 1915-yillarda esa Carnegie tomonidan moliyalashtirilgan qo‘shimcha filiallar ochildi:
° 2940 Canal Street
° Dryades va Philip ko‘chalari burchagi
2005-yilga kelib, NOPL tizimida o‘n ikkita filial hamda 1960-yilda qurilgan yangi asosiy kutubxona (Loyola Avenue'da) mavjud edi. Yuqorida tilga olingan Algiers va Napoleon filiallari hali ham faol edi, biroq ularning nomlari o‘zgartirilgan[3].
Asosiy kutubxona binosi — Nyu-Orlean markaziy ishbilarmonlar hududining bir qismi sifatida AQSh Milliy tarixiy joylar ro‘yxatiga 2006-yildagi kengaytirish doirasida kiritilgan.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Kraus, Joe Walker. William Beer and the New Orleans Libraries, 1891-1927. Publications Committee of the Association of College and Reference Libraries, 1952. Qaraldi: 2015-yil 28-fevral.
- ↑ „NOPL Centennial Exhibit“. New Orleans Public Library. 2009-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2006-yil 27-iyul.
- ↑ „Branch libraries“. New Orleans Public Library. 2009-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 11-iyun.
Havolalar
 |
Vikiomborda „Yangi Orlean jamoat kutubxonasi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- Rasmiy sayti
- Eski sahifalar arxivi, Wayback Machine saytida (index sanasida arxivlangan) (Greater New Orleans Free Net, GNOFN, Inc-da joylashgan.)
- http://www.hubbelllibrary.org/ (Wayback Machine saytida 2025-12-01 sanasida arxivlangan) .