Kontent qismiga oʻtish

Yakkabogʻ adiri

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Yakkabogʻ adiri — Hisor tizmasining janubi-gʻarbiy tarmoqlaridan Xontaxta, Beshnav, Eshakmaydon, Osmontarosh togʻlarining gʻarbida (Qashqadaryo viloyatida) joylashgan adir. Gʻarbiy chekkasi allyuvialprolyuvial tekislik bilan qoʻshilib ketgan. Adir janubida gʻarbdan shimoli-sharqqa 50 km ga choʻzilgan. Shimoliydan Oqsuv daryosi bilan chegaralangan. Balandligi gʻarbdan sharqqa koʻtarila boradi va 1400 m dan ortadi. Tanxozdaryo va Qizildaryolarning irmoqlari, quruq soilar, jarliklar bilan zich kesilgan. Suvayirgʻich qismlari baʼzi joylarda tekislangan yuzalardan iborat. Tektonik jihatdan antiklinal struktura boʻlib, yangi tektonik harakatlar natijasida shakllangan. Paleogen, neogen va toʻrtlamchi davr konglomeratlari, qumtoshlari, qum aralash shagʻal toshlar va lyosslardan tashkil topgan. Iqlimi kontinental, yozi issiq, quruq. 400–500 mm dan ziyod yogʻin tushadi. Qor qoplamining qal. 5—7 sm ga yetadi. Boʻz tuproqlar tarqalgan, asosan, efemer va turli buta oʻsimliklari oʻsadi, asosan, yaylov sifatida foydalaniladi.