Yürük gilami
Yürük gilami — bu yöriklar deb ataluvchi turk etnik guruhi tomonidan Anatoliyada toʻqiladigan anʼanaviy qabila gilami.
Yürük gilamlarida uzun, paxmoq yigʻim boʻlib, u Gʻiridos tuguni bilan bogʻlanadi[1]. Arqoq va toʻldiruvchi qatlam (tugunlar orasidagi kala) odatda qoʻy junidan yoki echki junidan iborat boʻladi[2]. Gilamlarning fon rangi odatda toʻq jigarrang boʻlib, uning ustiga yirik geometrik motiflar yorqin ranglarda tushiriladi; ranglari koʻpincha juda yorqin deb taʼriflanadi[1]. Gilamlarning yon chetlari koʻpincha echki junidan qilingan selv bilan tugallanadi, yoki rangli ip bilan qaviqlanadi, uchlarida esa oʻrilgan tugunlar bor[3].
Yürük gilamlarining naqshlari Anatoliya gilamlaridan koʻra koʻproq Qazoq mintaqasidagi gilamlarga oʻxshaydi. Iliq ilgakdan foydalanish ham qazoq gilamlari bilan umumiy xususiyat hisoblanadi[3]. Yürük gilamlarida tugunlar orasidagi toʻldiruvchi qatlam qatorlari koʻproq boʻlgani uchun, ular boshqa anatoliya gilamlariga qaraganda boʻshroq toʻqiladi.
Britannika ensiklopediyasiga koʻra, sharqiy va gʻarbiy Anatoliya Yürük gilamlari oʻrtasida farq mavjud. Gʻarbiy Anatoliya gilamlarida anʼanaviy ravishda gʻisht-qizil va toʻq koʻk ranglarda diagonal naqshlar boʻlib, fil suyagi rangidagi mayda detallarga ega. Bu gilamlar baʼzan Afgʻoniston gilami turi boʻlgan baluj gilamlari bilan adashtiriladi. Sharqiy Anatoliya Yürük gilamlarida esa diagonal, vertikal emas, qatorlarni hosil qiladigan siljigan tugunli olti burchak va rombsimon naqshlar uchraydi[4].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Lewis, George Griffin. The practical book of oriental rugs. Lippincott, 1911 — 228–229-bet.
- ↑ Clifford, Chandler Robbins. Rugs of the Orient. Clifford & Lawton, 1911 — 22-bet.
- ↑ 3,0 3,1 Langton, Mary Beach. How to Know Oriental Rugs: A Handbook. D. Appleton, 1908 — 171–173-bet.
- ↑ „Yürük rug“ (en). www.britannica.com. Encyclopedia Britannica. Qaraldi: 2018-yil 31-mart.