Xolid ibn Abu Habib al-Fihriy
| Xolid ibn Abu Habib al-Fihriy خالد بن أبي حبيب الفهري | |
|---|---|
| Vafoti | 740 |
| Fuqaroligi | Umaviylar xalifaligi |
| Jang/urush |
|
Xolid ibn Abu Habib al-Fihri (arabcha: خالد بن أبي حبيب الفهري; 740-yil oktyabrda vafot etgan) – Berberlar qoʻzgʻoloni davrida Shimoliy Afrikada faoliyat yuritgan arab harbiy sarkardasi. 740-yil oxirida boʻlib oʻtgan Ashrof jangida magʻlub boʻlgan arab qoʻshiniga boshchilik qilgan. Uqba ibn Nafiy al-Fihriyning avlodlari boʻlgan Fihriylar sulolasiga mansub ekani tan olingan. Habib ibn Abu Ubayda al-Fihriyning ukasi boʻlishi mumkin, biroq bu maʼlumot tasdiqlanmagan.
740-yilda Marokashda Maysara al-Matgʻariy boshchiligidagi Berber qoʻzgʻoloni boshlanganda Ifriqiya qoʻshinining katta qismi, bosh qoʻmondon Habib ibn Abu Ubayda al-Fihriy boshchiligida Sitsiliyada yurishda edi. Ifriqiya hokimi Ubaydulloh ibn al-Habhob zudlik bilan Habibga yurishni toʻxtatib, qoʻshin bilan Afrikaga qaytish boʻyicha farmoyish yubordi. Ammo bu maʼlum vaqt talab etardi, shu orada qoʻzgʻolonchilar Tanjerni egallab, butun Marokash hududini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Sitsiliyadagi qoʻshin qaytib kelguniga qadar berber isyonchilarini jilovlab turish maqsadida Ubaydulloh Qayravondagi zodagon arab elitasidan iborat, asosan, otliq askarlardan tashkil topgan kuchli bir lashkar tuzdi va uni Xolid ibn Abu Habib qoʻl ostiga topshirdi. Bu harbiy guruh zudlik bilan Tanjer tomon yoʻlga chiqdi va ularga Habib boshchiligidagi Sitsiliya qoʻshini kelguncha old qoʻshin sifatida harakat qilish buyurildi[1].
Xolid ibn Abu Habib Tanjer atrofida berber qoʻzgʻolonchilari qoʻshini bilan toʻqnashdi va bir necha kichik janglardan soʻng ularni chekinishga majbur qildi[2]. Unga berilgan koʻrsatmalarga koʻra, Xolid Tenjerning janubiy qismida turib, Sitsiliyadan qoʻshimcha kuchlar kelishini kutdi. Biroq bu qoʻshinlar yetib kelishidan avval, 740-yil oktyabr–noyabr oylarida berberlar qoʻzgʻolonining yangi qoʻmondoni Xolid ibn Hamid az-Zanotiy boshchiligida berber qoʻshini arab lashkariga hujum qildi. Xolid ibn Abu Habib va uning Ifriqiya zodagonlarining eng saralangan askarlaridan iborat qoʻshini berberlar tomonidan butunlay yoʻq qilindi. Bu jang tarixda „Ashrof jangi“ nomi bilan tanilgan.
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Khalid Yahya Blankinship. The End of the Jihad State: The Reign of Hisham Ibn 'Abd al-Malik and the Collapse of the Umayyads. SUNY Press — 381–-bet. ISBN 978-0-7914-9683-1.
- ↑ "De la Province d’Afrique et du Maghrib, traduite de l’arabe d’En-Noweiri par M. le baron MacGuckin de Slane", 1841, Journal Asiatique, p.442
Adabiyotlar
- Ibn Xaldun, Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l'Afrique, 1852 trans., Algiers.