Kontent qismiga oʻtish

Xayrulla Xamidov

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Andoza:Infobox shaxs

Xayrulla Ubaydullayevich Hamidov (Andoza:OʻzbekDateda Toshkentda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik futbol sharhlovchisi, jurnalist, shoir va jamoat arbobi. U O'zbekistonda futbol jurnalistikasining shakllanishiga ulkan hissa qo'shgan, diniy-ma'rifiy radio dasturlari bilan keng ommani o'z atrofiga jalb etgan, she'riyat va publitsistika sohasida ham samarali ijod qilgan ko'p qirrali ijodkor sifatida tanilgan. Instagramda 2 milliondan ortiq obunachiiga ega bo'lgan Hamidov O'zbekistonning eng ta'sirchan media shaxslaridan biri hisoblanadi.[1]

Andoza:Mundarija

Shaxsiy hayoti

Bolalik va oila

Xayrulla Hamidov 1975-yil 7-dekabrda Toshkent shahrida dunyoga kelgan. Bolalik yillarini Toshkentning Chilonzor tumanida o'tkazgan va 163-o'rta maktabda ta'lim olgan.[2] Ona tomoni Jizzax viloyatiga mansub bo'lib, u bolaligida tog'a yurtiga tez-tez tashrif buyurib turgan.

Otasi fizika o'qituvchisi bo'lgan va sovet tarbiyasi ruhida kamol topgan ziyoli. Bobosi Ikkinchi Jahon urushida asir tushib, uzoq yillardan keyin vataniga qaytgan; shu sababli davlat tashkilotlarida ishlamasdan umr kechirgan. Hamidov ota-bobosining hayot yo'lidan kuchli ta'sirlangan.

Yoshlik yillari

Maktab yillarida karate bilan shug'ullangan. Uylarida yashagan kaskadyor Qodir aka — "O'zbekfilm" kino studiyasining xodimi — unga Umar Xayyom ruboiylarini tanishtirib, fikrlash va mulohaza yuritish ko'nikmalarini shakllantirgan. Bu shaxs Hamidovning hayotiy falsafasiga chuqur ta'sir ko'rsatgan.[3]

1987-yillarda sovet televideniyesida birinchi bo'lib tanqidiy-erkin format bilan chiqqan "Vzglyad" ko'rsatuvini kuzatib o'sgan. Bu ko'rsatuv uning jurnalistika va so'z erkinligiga bo'lgan qiziqishini uyg'otgan.

Ta'limi

1997-yilda hozirgi O'zbekiston Milliy universitetining jurnalistika fakultetini tamomlagan.[4] Ta'lim davomida jurnalistikaning asosiy tamoyillari — xolislik, mustaqillik va mas'uliyat — uning kasbiy e'tiqodiga aylangan. Birinchi o'qituvchisining "mansab yoki boylikka intilish bo'lsa, jurnalistika siz uchun emas" degan so'zlari unga umrlik qoida bo'lgan.[5]

Kasbiy faoliyati

Gazetachilik (1996–2008)

Ilk qadamlar

Matbuotdagi ilk faoliyati "Turkiston" gazetasida musahhir sifatida boshlangan. 1996-yilda taniqli jurnalist To'lqin Ro'ziyevning taklifi bilan "Sport" gazetasiga o'tgan. Bir yil o'tib "O'zbekiston futboli" gazetasiga ishga kirgan.[6]

"Interfutbol" gazetasida ham ko'p yillar shartnoma asosida maqolalar yozgan; bu gazetaning ikkinchi beti yillar davomida uning nomi bilan bog'liq bo'lgan.[6]

"Odamlar orasida" gazetasi (2007)

2007-yilda "Odamlar orasida" gazetasini asoslagan. Bu nashr O'zbekistonda yangi jurnalistik uslub — ochiq, keskin va mulohazali yozuvning timsoliga aylangan. Qisqa vaqt ichida O'zbekistonda eng ko'p sotiladigan gazeta maqomini qozongan, ammo olti oydan so'ng turli sabablar bilan faoliyati to'xtatilgan.[7]

"Chempion" gazetasi (2008–2010)

2008-yildan "Chempion" gazetasida faoliyat yuritgan. Bu nashr O'zbekiston futbol jurnalistikasida haqiqiy maktabga aylangan. Bir-biriga qarama-qarshi fikrlovchi mualliflar bitta sonda o'zaro bahslashgan; ustozlarga raddiyalar yozish odatiy holga kirgan. Gazetadan keyinchalik O'zbekiston mediasining ko'plab yetakchi vakillari yetishib chiqqan:[8]

  • Xushnud Xudoyberdiyev
  • Muhrim A'zamxo'jayev
  • Qahramon Aslanov
  • Shuhrat Shokirjonov
  • Olimxo'ja Bo'ronov
  • Temur A'zam
  • Davron Kabulov
  • Diyor Imomxo'jayev

Televideniye (1996–2006)

"Sport" telekanalida muharrir va sharhlovchi sifatida uzoq yillar faoliyat olib borgan. "Futbol plyus", "FIFA", "Shedevr" kabi ko'rsatuv loyihalarining muallifi bo'lgan.[9]

2006-yilda AQSh Davlat departamenti tashkil etgan xalqaro jurnalistika tadbiriga taklif etilgan va 26 kunlik sayohat davomida Atlantik okeanidan Tinch okeaniga tomon yo'nalishda ko'plab shaharlarni ziyorat qilgan. Bu safar televideniye rahbariyati bilan munosabatlarda keskin burilish nuqtasiga aylangan va u kanaldan o'z ixtiyori bilan ajralgan.[10]

2015-yilda ozodlikka chiqqanidan so'ng O'zbekiston MTRK qoshidagi "Madaniyat va ma'rifat" telekanalida "Madaniy-badiiy dasturlar" muharririyatining bosh muharriri lavozimida ishlagan.[11]

"Zakovat" intellektual o'yini

2000-yildan "Zakovat" intellektual o'yinida ishtirok eta boshlagan va jamoa sardori bo'lgan.[12] Bu faoliyat uning jamoatchilik orasidagi nufuzini yanada mustahkamlagan.

Raqamli va ijtimoiy tarmoq faoliyati (2015–hozir)

Ozodlikka chiqqanidan keyin ijtimoiy tarmoqlarda faol bo'lgan. Uning "Hamidov Live" YouTube kanalida futbol tahlillari olib boriladi. Telegram kanali orqali futbol sharhlari, she'rlar va ijtimoiy mulohazalar e'lon qilinadi. Instagramda 2 million dan ortiq obunachiiga ega.[13]

She'riyat va adabiy faoliyati

Xayrulla Hamidov nafaqat jurnalist, balki iste'dodli shoir ham sifatida keng tanilgan. Uning she'rlari hayotiy falsafa, vatan muhabbati va insoniy qadriyatlar mavzularini qamrab oladi.

She'riy to'plamlari

  • "Suyanchiq" (2016) — birinchi she'riy to'plami
  • "Izsiz yo'llar" (2017) — ikkinchi she'riy to'plami[14]

Uning she'rlari ijtimoiy tarmoqlarda keng tarqalgan.

Tanqid va erkin matbuot

Tanqidni jurnalistikaning asosi deb biladi. "Erkin matbuot yaxshi yoki yomon bo'lishi mumkin, erksiz matbuot aniq yomon bo'ladi" — degan qarashni qo'llab-quvvatlaydi. Jurnalistikasi zaif mamlakatlar tanazzulga yuz tutishi muqarrar deb hisoblaydi.[15]

Hayot yo'li xronologiyasi

Yil Voqea
1975 Toshkent shahrida tug'ildi
1985–1992 Chilonzor tumanidagi 163-o'rta maktabda o'qidi
1993 O'zbekiston Milliy universitetining jurnalistika fakultetiga kirdi
1996 "Turkiston" gazetasida musahhir sifatida faoliyat boshladi
1996 "Sport" gazetasiga o'tdi
1997 Universitetni tamomladi; "O'zbekiston futboli" gazetasiga o'tdi
1997–2006 "Sport" telekanalida sharhlovchi va muharrir sifatida ishladi
2000 "Zakovat" intellektual o'yinida ishtirok eta boshladi
2004 "Navro'z" radiosida "Xolislik sari" dasturini boshladi
2006 AQShga xalqaro jurnalistika tadbiriga bordi; televideniyedan ketdi
2007 "Odamlar orasida" gazetasini asos soldi (6 oy faoliyat ko'rsatdi)
2008 "Chempion" gazetasida faoliyat boshladi
2010 21-yanvarda hibsga olindi; 6 yil qamoq jazosiga hukm qilindi
2010–2015 Navoiy shahridagi 47-sonli muassasada jazoni o'tadi
2015 Fevralda amnistiya bilan ozod etildi
2015 "Chempion" gazetasini qayta tiklashga urinish
2016 "Suyanchiq" she'riy to'plamini nashr ettirdi
2017 "Izsiz yo'llar" she'riy to'plamini nashr ettirdi
2017 "Madaniyat va ma'rifat" telekanalida bosh muharrir bo'ldi
2020–hozir Ijtimoiy tarmoqlarda faol; YouTube va Telegram orqali futbol tahlillari
2025 Instagramda 1 million obunachiiga erishdi

Asarlari

She'riy to'plamlari

  • Suyanchiq. — Toshkent, 2016.
  • Izsiz yo'llar. — Toshkent, 2017.

Teledasturlar

  • "Futbol plyus" — "Sport" telekanali
  • "FIFA" — "Sport" telekanali
  • "Shedevr" — "Sport" telekanali

Radio dasturlar

  • "Qo'rg'onim vatan" (2004–2008) — "Navro'z" radiokanali

Tashqi havolalar

Manbalar

  1. ↑ „Xayrulla Hamidov — Instagram“.
  2. ↑ Andoza:Vikipediya manbasi
  3. ↑ „Xayrulla Hamidov bilan katta intervyu“ (2025-yil 22-avgust).
  4. ↑ Andoza:Vikipediya manbasi
  5. ↑ „Xayrulla Hamidov bilan katta intervyu“ (2025-yil 22-avgust).
  6. ↑ 6,0 6,1 „Xayrulla Hamidov bilan katta intervyu“ (2025-yil 22-avgust).
  7. ↑ Andoza:Vikipediya manbasi
  8. ↑ „Xayrulla Hamidov bilan katta intervyu“ (2025-yil 22-avgust).
  9. ↑ Andoza:Vikipediya manbasi
  10. ↑ „Xayrulla Hamidov bilan katta intervyu“ (2025-yil 22-avgust).
  11. ↑ „Xayrulla Hamidov "Madaniyat va ma'rifat" kanalida bosh muharrir“.
  12. ↑ Andoza:Vikipediya manbasi
  13. ↑ „Xayrulla Hamidov — Instagram“.
  14. ↑ „"Izsiz yo'llar": Xayrulla Hamidovning yangi kitobi“ (2017-yil 17-aprel).
  15. ↑ „Xayrulla Hamidov bilan katta intervyu“ (2025-yil 22-avgust). 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Xayrulla_Xamidov&oldid=867448" dan olindi