Xalilur Rahmon Saharanpuriy
Xalilur Rahmon Saharanpuriy — hindistonlik islom olimi, Deobandiylik harakati vakili. 1905-yildan 1915-yilgacha Darul Ulum Nadvatul Ulamaning rahbari lavozimida xizmat qilgan. U shu muassasaning bosh kotibi boʻlib ham ishlagan va bu lavozimda Masihuzzamon Xondan keyin faoliyat olib borgan[1][2].
Dastlabki hayoti
Saharanpuriy Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Saharanpur shahrida tugʻilgan. Otasi Ahmad Ali Saharanpuriy boʻlib, u Mahmud Hasan Deobandining ustozlaridan edi[2][3][4]. Saharanpuriy dastlabki taʼlimni Mazohir Ulumda olgan va otasi bilan birga hadis ilmini oʻrgangan[3].
Faoliyati
Otasining vafotidan soʻng, u yogʻoch savdosi bilan shugʻullanishni boshlagan[3].
1893-yildan boshlab Saharanpuriy Nadvatul Ulama tashkilotining tuzilishida ishtirok etdi. Tashkilotning maqsadi islomiy taʼlim tizimini isloh qilish va Britaniya Hindistoni sharoitida musulmonlarning muammolariga javob topish edi[3][5][2].
U bu harakatda boshqa deobandiy olimlar — Shibliy Nomoniy va Altaf Husayn Holiy bilan hamkorlik qildi[5][6].
1898-yilda Lakhnau shahrida Nadvatul Ulama kengashi tomonidan Darul Ulum Nadvatul Ulama tashkil etildi. Saharanpuriy 1905—1915-yillarda uning rektori va bosh kotibi lavozimida xizmat qilgan[3][2].
Qarashlari
Saharanpuriy hindistonlik musulmonlarga ingliz tili oʻqitilishiga, inglizcha taʼlim tizimi va madaniyatiga qarshi boʻlgan. U Hindiston yarim orolidagi Xilofat harakatini qoʻllab-quvvatlagan[3].
Vafoti va merosi
Saharanpuriy 1936-yil 4-fevralda vafot etgan. Oʻgʻillari Aqilur Rahmon Xon Nadviy va Manzurun Nabiy ham olim boʻlishdi[3][7].
Manbalar
- ↑ Hakim, Masykur (2009-04-01). "Dari India untuk Dunia: Peran Darul Ulum Deoband dalam Pelestarian Hadis dan Ulumul Hadis". Refleksi 11 (2): 155–168. doi:10.15408/ref.v11i2.38056. ISSN 2714-6103. http://dx.doi.org/10.15408/ref.v11i2.38056.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Directorate of Distance Education University of Kashmir Hazratbal, Srinagar. M. A Education Programme. University of Kashmir, 2023. ISBN 978-93-82288-80-0.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Khan, Ghazanfar Ali. NADVAT- al - 'ULAMA' A CENTRE OF ISLAMIC LEARNING. Aligarh, India: DEPARTMENT OF ISLAMIC STUDIES ALIGARH MUSLIM UNIVERSITY ALIGARH (INDIA), 2001.
- ↑ Maulana Imraan Kajee. The legacy of the Ulama of Deoband, 1st, 2018.
- ↑ 5,0 5,1 „The introduction of Nadwatul Ulama | Darul Uloom Nadwatul Ulama“ (en). Qaraldi: 2024-yil 13-oktyabr.
- ↑ „Nadwatul Ulema“ (en-US). The Lucknow Observer (2015-yil 5-mart). Qaraldi: 2024-yil 13-oktyabr.[sayt ishlamaydi]
- ↑ Sayed Abul Hasan Ali Nadwi. Saviours of Islamic Spirit, 1st, 4331/3 Ansari Road, Darya Ganj, New Delhi-110002.: Icon Publications Pvt. Ltd., 2008. ISBN 978-81-88086-53-5.