Kontent qismiga oʻtish

Xalil al-Qori

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Xalil bin Abd ar-Rahmon al-Qori
خليل بن عبد الرحمن القارئ
Unvoni Ikki muqaddas masjid imomlarining shayxi (ustoz)
Shaxsiy maʼlumotlar
Tavalludi 1939 (hijriy 1358-yil)
Vafoti 2018-yil 3-sentabr
(hijriy 1439-yil 23 Zulhijja)
Madina, Saudiya Arabistoni
Al-Baqi qabristoni
Dini Islom
Farzandlari
Kasbi Qurʼon ustozi, Qori

Xalil bin Abdurahmon al-Qori (1939-yilda tugʻilgan — 2018-yil 3-sentyabrda vafot etgan) — Ikki muqaddas masjid imomlarining shayxi[1][2][3].

Xalil al-Qori 1940-yilda Muzaffarobodda tug‘ilgan va Lohurda shayx Muhammad Sulaymon qo‘lida hamda qori Anvar al-Haqdan ta’lim olgan. Qur’onni shayx Fazl Karim qoʻl ostida yod olgan, so‘ng qiroatlarni Pokiston qorilaridan o‘rgangan. Pokistonda u radio boshlovchisi sifatida Muzaffarobod mintaqasida ishlagan[4][5][6].

1963-yilda u Makkaga ketgan va Al-Masjid al-Haromda tahsil olgan. U Al-Masjid al-Haromda va Safodagi Al-Arqam bin Abi al-Arqam institutida dars bergan. Keyin Madinaga ko‘chib o‘tgan hamda Imom Muhammad Ibn Saud Islom universitetining Madina institutiga o‘qituvchi etib tayinlangan; shu yerda muqim bo‘lib, Qur’on ta’limiga o‘zini bag‘ishlagan[6].

U “Ikki muqaddas masjid imomlarining shayxi” deb atalgan; bunga sabab, uning sobiq shogirdlaridan olti nafari Makka Al-Masjid al-Haromida imom bo‘lib xizmat qilgani, shuningdek shayx Muhammad Ayyub va shayx Ali Abdulloh Jobir kabi boshqa mashhur shogirdlari ham bo‘lganidir[6].

U Qur’on tilovatida hijoziy maktabning peshqadami, shuningdek Saudiya Arabistonida Qur’on yodlash bo‘yicha xayriya jamiyatlarini barpo etishda ishtirok etgan asoschilardan biri hisoblanadi. Shuningdek, Payg‘ambar masjidi imomlari bo‘lgan Muhammad va Mahmudning otasi edi[4][5].

Taniqli shogirdlar roʻyxati

Xalil al-Qorining shogirdlari orasida bir qator Qurʼon qorilari bo‘lib, ularning ayrimlari keyinchalik ikki muqaddas masjidda imom bo‘lib xizmat qilgan va qiroat ilmining tan olingan olimlariga aylangan. Ular orasida[3][7][8]:

  1. Muhammad Ayyub – bolaligidan Xalil al-Qorini yillar davomida hamroh bo‘lgan eng yaqin shogirdlaridan biri. Payg‘ambar masjidi, Quba masjidi hamda Madinadagi turli boshqa masjidlarda imom bo‘lgan[9].
  2. Ali Abdulloh Jobir – Al-Masjid al-Haromning sobiq imomi. Shuningdek, Xalil al-Qorining eng yaqin shogirdlaridan biri.
  3. Muhammad as-Subayl – Al-Masjid al-Haromning sobiq va uzoq muddat xizmat qilgan imomi.
  4. Muhammad Xalil al-Qori – uning o‘g‘li va Quba masjidining sobiq imomi.
  5. Mahmud Xalil al-Qori – yana bir o‘g‘li va Masjid al-Qiblatayn imomi.
  6. Ahmad Xalil al-Qori – yana bir o‘g‘li. Madinadagi turli masjidlarda, jumladan Masjid al-Qiblataynda imomlik qilgan.
  7. Muhammad Obid – Al-Masjid an-Nabaviy va Quba masjidining avvalgi imomi.
  8. Ahmad Tolib Hamid – Al-Masjid an-Nabaviyning sobiq imomi.
  9. Mishary bin Rashid Alafasy – mashhur qori va Quvaytdagi jome masjid imomi.

Vafoti

U dushanba kuni hijriy 1439-yil 23-Zulhijja (milodiy 2018-yil 3-sentyabr) Madinada 78 yoshida vafot etgan va Al-Baqi qabristoniga dafn etilgan[8].

Manbalar

  1. ↑ „وفاة شيخ أئمة الحرمين خليل القارئ | إرم نيوز‬‎“ (2018-yil 4-sentyabr). 2018-yil 4-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  2. ↑ „وفاة الشيخ "خليل القارئ" شيخ أئمة الحرمين الشريفين“ (2018-yil 4-sentyabr). 2018-yil 4-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  3. ↑ 3,0 3,1 Taj, Ejaz „Shaykh Khalīl ʿAbdul-Raḥmān al-Qāriʾ: A Qurʾānic Legacy“ (en-GB). Islam21c (2018-yil 6-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 13-sentyabr.
  4. ↑ 4,0 4,1 „بوابة الفجر: وفاة شيخ أئمة الحرمين الشريفين“ (2018-yil 4-dekabr). 2018-yil 4-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
  5. ↑ 5,0 5,1 „خليل عبد الرحمن القارئ - طريق الإسلام“ (2018-yil 4-sentyabr). 2018-yil 4-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 „بعد رحيله.. تعرف على سيرة شيخ أئمة الحرمين خليل القارئ“ (2018-yil 4-sentyabr). 2018-yil 4-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  7. ↑ „شیخ عبدالرحمن، قاری سرشناس جهان اسلام درگذشت“ (fa). iqna.ir. Qaraldi: 2025-yil 13-sentyabr.
  8. ↑ 8,0 8,1 Network, KL News „Saudi Kingdom Loses Its Top Kashmiri Qari“ (en-GB). Kashmir Life (2018-yil 4-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 13-sentyabr.
  9. ↑ „Eminent Kashmir-born Qari passes away in Saudi Arabia“ (en-GB). Free Press Kashmir (2018-yil 4-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 13-sentyabr. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Xalil_al-Qori&oldid=1062728" dan olindi