Wassef Boutros-Ghali
Wassef Boutros-Ghali (1924-yil — 2023-yil 15-mart) — misrlik meʼmor va rassom[1]. U Qohirada taniqli qibtiy nasroniy Boutros-Ghali oilasida tugʻilgan. Boutros-Ghali BMTning oltinchi bosh kotibi boʻlgan Boutros Boutros-Ghalining ukasi va 1908–1910-yillarda Misr bosh vaziri lavozimida ishlagan Boutros Ghalining nabirasi edi[2][3].
Boutros-Ghali Qohira universitetida meʼmorlik boʻyicha tahsil olgan. U Misr, Sudan, Efiopiya, Saudiya Arabistoni va Quvaytda modernistik uslubda binolar loyihalagan. 1970-yildan boshlab Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot dasturida shaharsozlik va atrof-muhit masalalari boʻyicha texnik maslahatchi sifatida faoliyat yuritgan[4].
Shu bilan birga, u oʻsmirlik davridan boshlab rassomlik bilan ham shugʻullangan. Uning meʼmorchilik taʼlimi taʼsirida shakllangan kartinalari toʻyingan ranglar va geometrik abstraksiya bilan ajralib turadi. Asarlari ilk bor 2019-yilda, vafotidan toʻrt yil oldin, keng jamoatchilik eʼtiboriga havola etilgan[5]. U 1988-yildan boshlab Société d’Archéologie Copte tashkilotiga ham raislik qilgan.
Meʼmorchilik faoliyati
Boutros-Ghalining ilk yakunlangan loyihasi — Qohirada Nil daryosi boʻyida joylashgan modernistik Dar El Nil turar joy binosi. Bino 1950-yilda, meʼmor 26 yoshda boʻlganida qurib bitkazilgan. Xalqaro modernizm tamoyillariga asoslangan loyiha oʻsha davr Misr meʼmorchiligi uchun noodatiy hisoblangan[1].
1952-yilgi Misr inqilobi va Nosir davridagi agrar islohotlar natijasida Boutros-Ghali oilasining yer-mulklari qisqargach, u 1960-yilda Sudanning Xartum shahrida meʼmorlik idorasini ochgan. 1963-yilda Rimga, 1971-yilda esa Nyu-Yorkka koʻchib oʻtgan.
1969-yilda UNESCOga Tunis medinasini muhofaza qilish masalalari boʻyicha, 1970-yilda esa Jazoirdagi tarixiy yodgorliklarni himoya qilish boʻyicha maslahatlar bergan[3]. Oʻsha yili Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot dasturining atrof-muhit va shaharsozlik boʻyicha bosh texnik maslahatchisi etib tayinlangan. Ushbu lavozimda Misr, Efiopiya, Saudiya Arabistoni, Quvayt va Sudanda uy-joy qurilishi, rejalashtirish va bunyodkorlik masalalari bilan shugʻullangan. 1984-yilda BMTTDdagi faoliyatini yakunlagan[3].
Qoʻshimcha adabiyotlar
- Adamson, Glenn; Campoy, Lesley; Al-Qassemi, Sultan Sooud; MacAdam, Barbara; Vally, Sumayya. Boutros-Ghali: Catalogue Raisonné. Milan: Skira, 2025 — 496-bet. ISBN 9788857253664.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Proctor, Rebecca Anne. „Wassef Boutros-Ghali paintings gain global recognition with Dubai and New York Exhibitions“. Gulf News (2026-yil 21-aprel). Qaraldi: 2026-yil 2-may.
- ↑ Hawa, Kaleem (2020-12-20). „Wassef Boutros-Ghali: A Retrospective“. The Brooklyn Rail. Qaraldi: 2026-05-22.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „Wassef Boutros-Ghali (1924–2023): Architect, archaeologist, artist“. Watani International (2023-yil 22-mart). Qaraldi: 2026-yil 22-may.
- ↑ „Wassef Boutros-Ghali: A Retrospective“. Center for Architecture. AIA New York (2020-yil 12-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 22-may.
- ↑ Proctor, Rebecca Anne. „Wassef Boutros-Ghali: Celebrating the artistic legacy of an Egyptian architect“. Gulf News (2026-yil 25-mart). Qaraldi: 2026-yil 22-may.