Władysława Habicht
Władysława Habicht (1867-yil 1-iyun — 1963-yil 2-aprel) polyak sufrajisti, ijtimoiy faoli va uy-joy kooperativ harakati ishtirokchisi edi.
Hayoti
Władysława Habicht kelib chiqishi boʻlgan ota-onadan, Odporyszów shahrida tugʻilgan va Staniątkidagi monastir maktabida oʻqigan. Taxminan 1890-yilda u otasi va opa-singillari bilan Krakówga koʻchib oʻtadi. Birinchi jahon urushi arafasida u Towarzystwo Szkoły Ludowej (Xalq maktabi jamiyati) va katolik ayollar ittifoqining faol aʼzosi edi. Urush davrida u Ayollar ligasi, Milliy mudofaa va Gʻarbiy chegara hududlari tashkilotlariga qoʻshildi[1].
1901-yilda Władysława Habicht Krakóv markaziy pochta boʻlimida imperator–qirollik telegrafchisi lavozimini egalladi va u yerda 30 yil ishladi. 1905-yilda u Galisiya pochta xizmatchilari uyushmasiga asos soldi. Uyushma doirasida aʼzo ayollar uchun oʻzaro iqtisodiy yordam koʻrsatilgan, pochta xizmatchilarining kasbiy manfaatlari himoya qilingan, hukumat idoralariga petitsiyalar yozilgan va kutubxona tashkil etilgan. Oʻsha paytda pochta boʻlimlarida faqat turmushga chiqmagan ayollar ishga qabul qilingani sababli, Władysława Habicht asos solgan uyushma mehnat kasaba uyushmasi va jamoa sifatida xodimlarga guruhga mansublik hissi, moliyaviy yordam va koʻmak bergan. Guruhning talablari ayollarni emansipatsiya qilish muhimligini taʼkidlar edi, bu esa ularga ishchi huquqlarini — ortiqcha ish haqi, taʼtil, kasallik nafaqasi va yaxshiroq nafaqa olish imkonini berishi kerak edi. Shuningdek, ular ilgari faqat erkaklarga ruxsat etilgan lavozimlar va boʻlimlarda ishga qabul qilishda teng munosabatni talab qildilar[2].
1911-yildan boshlab Władysława Habicht ayollarga saylov huquqini berish uchun kurash olib bordi. Sejm saylovi davrida u ayollarni siyosatga jalb qilishga undovchi targʻibot kampaniyasini tashkil qildi. Polsha mustaqillikka erishgach, u plebissit kampaniyalarini qoʻllab-quvvatladi, oʻsha paytda ommaviy ravishda Krakóvga koʻchib kelayotgan Sileziya ayollari orasida milliy ongni uygʻotdi. Sejm saylovi davrida u ayollarni siyosatga jalb qilishga undovchi kampaniyani tashkil qildi[3].
Uyushma 1913-yilda Sołtika koʻchasi 4-uy manzilida uchastka oldi va u yerda tadbirlardan tushgan daromad hamda ikkita kredit hisobiga birinchi turar-joy binosini tashkil qilindi. Elżbieta Ciechanowska va Zofiya Kolpi bilan birga Władysława Habicht uy-joy kooperativining ilk boshqaruv kengashi aʼzolari boʻldi. 1914-yilda uy tayyor boʻlib, Władysława Habichtu yerda Sexanovska bilan birga yashadi. Ularning munosabatlari Boston nikohlariga qiyoslangan va hozirda LGBT kontekstida koʻrib chiqilmoqda[4][5]. Biroq bu qarash hammaga ham birdek yoqavermagan, xususan, zamonaviy Władysława Habicht nomidagi pochta xodimlari uy-joy kooperativi buni rad etadi[6]. 1934-yilda aʼzolar uchun ikkinchi bino Sirokomli koʻchasi 19B-uy manzilida qurildi[7].
Unning xizmatlarini eʼtirof etib, Władysława Habicht Sileziya plebissiti nishoni, Kumush „Mehnat xizmatlari uchun“ ordeni va „Oltin kooperativ nishoni“ bilan taqdirlandi. Hayotining oxirida unga oʻzi boshqargan jamiyat aʼzolari gʻamxoʻrlik qildilar[3]. U 1963-yil 2-aprelda vafot etdi va Rakovitski qabristonidagi oilaviy qabrga dafn etildi[8].
Manbalar
- ↑ „Władysława Habicht - Herstorie“. www.herstorie.pl. 2016-yil 4-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 6-sentyabr.
- ↑ Radkiewicz, Małgorzata. Zamieszkiwanie miasta : inicjatywy domów dla kobiet w przestrzeni modernistycznego Berlina oraz Krakowa w dwudziestoleciu międzywojennym = Living in a city: initiatives for building women's houses in modern Berlin and Cracow in 1910s-1930s, 2017. OCLC 1241582186.
- ↑ 3,0 3,1 Furgał, Ewa. Krakowski Szlak Kobiet. Przewodniczka po Krakowie emancypantek. Tom II. Krakow: Fundacja Przestrzeń Kobiet, 2010.
- ↑ Struzik, Justyna „O miłości między Innymi“, . Krakowski szlak kobiet: przewodniczka po Krakowie emancypantek (pl). Kraków: Fundacja Przestrzeń Kobiet, 2010. ISBN 978-83-928639-0-8. OCLC 700465361.
- ↑ Walczewska, Sławomira. Damy, rycerze i feministki: kobiecy dyskurs emancypacyjny w Polsce, 3rd, Kraków: eFKa, 2006. ISBN 83-915460-1-2. OCLC 749792247.
- ↑ Brożkowska, Agnieszka „Władysława Habichtówna. Solidarność albo śmierć!“, . Krakowski szlak kobiet: przewodniczka po Krakowie emancypantek (pl). Kraków: Fundacja Przestrzeń Kobiet, 2010. ISBN 978-83-928639-0-8. OCLC 700465361.
- ↑ Szlezynger, Piotr (June 2016). "Dr med. Kazimierz Habicht, generał tytularny Wojska Polskiego, wobec problematyki zwalczania chorób zakaźnych w Polsce po 1918 roku". Sowiniec - Centrum dokumentacji czynu niepodległościowego 28.
- ↑ „Internetowy lokalizator grobów“. www.rakowice.eu. Qaraldi: 2021-yil 6-sentyabr.