Voyaga yetmagan

Voyaga yetmagan — (lot . impubes, pupillus; ing, minor) — OʻzR huquqida 18 yoshga toʻlmagan shaxs. Ushbu tushuncha huquqning turli sohalarida 14 dan 18 yoshgacha boʻlgan shaxslarga nisbatan qoʻllanadi. OʻzR MKning 77-m.siga muvofiq, ishga qabul qilishga oʻn olti yoshdan yoʻl quyiladi. Oʻn besh yoshga toʻlgan shaxslar ota — onasidan birining yoki ular oʻrnini bosuvchi shaxsning yozma ravishdagi roziligi bn ishga qabul qilinishi mumkin. Yoshlarni mehnatga tayyorlash maqsadida umumtaʼlim maktablari, hunar — texnika bilim yurtlari va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarining oʻquvchilarini oʻn toʻrt yoshga toʻlganlaridan keyin ota — onasidan birining yoki ular oʻrnini bosuvchi shaxsning roziligi bn bolalarning sogʻligiga va kamol topishiga ziyon yetkazmaydigan va taʼlim olish jarayonini buzmaydigan engil ishlarni oʻqishdan boʻsh vaqtlarida bajarish uchun ishga qabul qilishga yoʻl quyiladi. Oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarni ishga qabul qilish OʻzR MKning 241 — m.sida nazarda tutilgan talablarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi. Mehnat qonunchiligida Voyaga yetmaganlar voyaga etganlarga nisbatan qonun hujjatlarida oʻrnatilgan imtiyozlardan foydalanadilar. Fuqarolik huquqi oʻn toʻrt yoshdan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan Voyaga yetmaganlarni va oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan Voyaga yetmaganlarni ajratadi. Ular toʻla muomala layoqatiga ega emas. Emansipatsiya qilingan 16 yoshga toʻlgan Voyaga yetmagan shaxs toʻla muomalaga layoqatli hisoblanadi.

OʻzR JKning 17 — m.siga asosan, jinoyat sodir etgunga qadar oʻn olti yoshga toʻlgan, aqli raso jismoniy shaxslar javobgarlikka tortiladilar. Jinoyat sodir etgunga qadar oʻn uch yoshga toʻlgan shaxslar javobgarlikni ogʻirlashtiradigan holatlarda qasddan odam oʻldirganliklari (OʻzR JK 97 — m.sining ikkinchi qismi) uchungina javobgarlikka tortiladilar . Jinoyat sodir etgunga qadar oʻn toʻrt yoshga toʻlgan shaxslar OʻzR JK 97 — m.sining birinchi qismi , 98 , 104 106 , 118 , 119 , 137 , 164-166 , 169 — m.lari , 173 — m.sining ikkinchi va uchinchi qismlari , 220 , 222 , 247 , 252 , 263 , 267 , 271 — m.lari , 277 — m.sining ikkinchi va uchinchi qismlarida nazarda tutilgan jinoyatlar uchun javobgarlikka tortiladilar. OʻzR JKning 122 , 123 , 127 , 144 , 146 , 193-195 , 205-210 , 225 , 226 , 230-232 , 234 , 235 , 279-302 — m.larida nazarda tutilgan jinoyatlar uchun jinoyat sodir etgunga qadar oʻn sakkiz yoshga toʻlgan shaxslar javobgarlikka tortiladilar. Oʻn sakkiz yoshga toʻlgunga qadar jinoyat sodir etgan shaxslar umumiy qoidalarga muvofiq va OʻzR JKning umumiy qismi oltinchi boʻlimida nazarda tutilgan xususiyatlar xisobga olingan xolda javobgarlikka tortiladilar.