Vilma Glücklich
| Vilma Glücklich | |
|---|---|
 Glücklich Feministák Egyesülete jurnalini ushlab turibdi. | |
| Tavalludi | 1872 |
| Vafoti | 1927 |
| Fuqaroligi | Vengriya |
Vilma Glücklich (1872–1927)[1] – vengriyalik taʼlim islohotchisi, patsifist tarafdori va ayollar huquqlari faoli. 1896-yilda Budapesht Davlat Universitetining Falsafa fakulteti diplomini qoʻlga kiritgan Vengriyadagi birinchi ayolga aylangan. Shuningdek, ushbu universitetga oʻqishga qabul qilingan ilk ayol ham aynan Glücklich edi. Rosika Schwimmer bilan bir qatorda XIX asr oxiri va XX asr boshlaridagi Vengriya Ayollar Harakatining ikki yetakchi shaxslaridan biri sifatida tan olinadi. 1902-yilda Ayol Xodimlar Milliy Uyushmasi (National Association of Female Employees)ning prezidentlik qoʻmitasi aʼzoligiga saylangan. 1904-yilda Vengriya Feministlar Uyushmasi (Feministák Egyesülete)ga asos solgan, 1915-yilda esa Tinchlik va Erkinlik uchun Xalqaro Ayollar Ligasi (Womenʼs International League for Peace and Freedom)ning asos solinishiga ham hissa qoʻshgan[2]. 1918-yilda Budapesht shahar boshqaruvi nazorat qoʻmitasi aʼzosi, 1924–1926-yillarda esa Tinchlik va Erkinlik uchun Xalqaro Ayollar Ligasi bosh kotibi sifatida faoliyat yuritgan.
Vilma Glücklich Budapesht va Vengriyada universitetga oʻqishga kirgan birinchi ayol hisoblanadi. Shuningdek, 1896-yilda universitetni muvaffaqiyatli tamomlagan birinchi ayol sifatida ham tarixga kirgan. Glücklich faoliyati davomida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1902-yildan boshlab kasaba uyushmalari faoliyatida qatnasha boshlagan va tez orada ayollar harakatiga ham faol ravishda qoʻshilgan. 1913-yilda Glücklich Rosika Schwimmer bilan birgalikda Budapeshtda Ayollar saylov huquqi boʻyicha Xalqaro Ittifoqning 7-kongressiga mezbonlik qilgan.
Birinchi jahon urushi paytida Glücklich patsifistik harakatlarda faol ishtirok etgan. 1918-yilda demokratik tuzumda faol boʻlgan ikki ayoldan biriga aylangan. Shu sababli ham keyinchalik ishidan mahrum qilingan va 1921-yilda surgun qilingan. Shundan soʻng Shveysariyaga emigratsiya qilgan.
Manbalar
- ↑ „Glücklich, Vilma“. Qaraldi: 10-may, 2025-yil.
- ↑ „Glücklich Vilma (1872–1927) tanár, a feminista mozgalom egyik vezetője“. Qaraldi: 10-may, 2025-yil.
Adabiyotlar
- ; Krasimira Daskalova; Anna LoutfiBiographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th Centuries. Central European University Press, 2006 — 162–-bet. ISBN 978-963-7326-39-4.
- Helen Rappaport: Encyclopedia of Women Social Reformers – Volym 1 2001
- Katalin Fábián: Contemporary Womenʼs Movements in Hungary: Globalization, Democracy, and … 2009