Kontent qismiga oʻtish

Vida Mungwira

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Vida Victoria Mungwira
Tavalludi 1935-yil
Taʼlimi Bristol universiteti
Kasbi Shifokor

Vida Victoria Mungwira (taxminan 1935-yilda tug‘ilgan) Rodeziya va Nyasalend federatsiyasidan chiqqan birinchi afrikalik ayol shifokor edi. Mungwira Buyuk Britaniyada shifokorlik malakasini olgan va keyinchalik Nyasalend (bugungi Malavi va Zimbabve) hududida amaliyot olib borish uchun Afrikaga qaytgan.

Tarjimai hol

Mungwira Janubiy Afrikada Britaniya mustamlakachiligi davrida ulg‘aygan. Uning oilasi Nyasalend hududidan bo‘lib, bu hudud o‘sha paytda Rodeziya va Nyasalend federatsiyasi tarkibiga kirgan. Mungwira cheva tilida so‘zlashgan va bantu xalqlari vakili bo‘lgan[1].

Uning dastlabki ta’limi Howard institutida bo‘lib o‘tgan. Bu maktab Najot armiyasi (Salvation Army) missiyasi tomonidan hozirgi Mazowe tumanidagi Glendale shaharchasida, Mashonaland Central viloyatida (Zimbabve) tashkil etilgan edi. Keyinchalik u o‘rta ta’limni Inanda Seminary Schoolda davom ettirgan va undan so‘ng Fort Hare universitetida tahsil olib, 1954-yilda fan bakalavri darajasini olgan[2][1][3]. Fort Hare universiteti o‘sha davrda Janubiy Afrikadagi aparteid tizimi sababli faqat qora tanli talabalar uchun mo‘ljallangan oliy ta’lim muassasasi edi[4].

1955-yilda Mungwira Buyuk Britaniyaga borib, Bristol universitetida tibbiyot yo‘nalishida tahsil olgan. U 1961-yil iyul oyida, 26 yoshida diplom olgan[5][6]. Shu tariqa u Rodeziya va Nyasalend federatsiyasi hududidan chiqqan birinchi afrikalik ayol shifokorga aylangan[7][8]. Diplom olgach, u majburiy amaliyot (internatura) uchun yana bir yil Buyuk Britaniyada qolgan[1].

1962-yilda, 27 yoshida, Mungwira Afrikaga qaytib, shifokorlik faoliyatini boshlagan[9]. Uning keyingi faoliyati haqida ma’lumotlar kam. U o‘z vatanidagi Nyasalend viloyatida, ayniqsa qishloq hududidagi shifoxonada ishlashni afzal ko‘rganini bildirgan[1].

Nyasalend 1964-yilgacha mavjud bo‘lib, o‘sha yili Buyuk Britaniyadan mustaqillikka erishib, Malavi deb qayta nomlangan. 1970-yillarda Mungwiraning tibbiy amaliyoti Salisburyda (hozirgi Harare) joylashgan edi[10].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Dr. Vida Mungwira: Federation's first African woman doctor“ (en). journals.co.za. Qaraldi: 2025-yil 6-fevral.
  2. ↑ Allman, Jean; Geiger, Susan; Musisi, Nakanyike. Women in African Colonial Histories (en). Indiana University Press, 2002-04-01 — 186-bet. ISBN 978-0-253-10887-6. 
  3. ↑ Healy-Clancy, Meghan. A World of Their Own: A History of South African Women's Education (en). University of Virginia Press, 2014-06-19. ISBN 978-0-8139-3609-3. 
  4. ↑ Mwasi, Edward D. (2006). "Reminiscences of My Detention, 1959-1960". The Society of Malawi Journal 59 (2): 40–49. ISSN 0037-993X. 
  5. ↑ "Medical News". The British Medical Journal 2 (5247): 322. 1961. ISSN 0007-1447. https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_1961-07-29_2_5247/page/322. 
  6. ↑ "Universities And Colleges". The British Medical Journal 2 (5245): 184–185. 1961. ISSN 0007-1447. https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_1961-07-15_2_5245/page/184. 
  7. ↑ "Ali dotolo wamkazi" (U ayol shifokor), Nkhani za kum'mawa, 19-sentabr 1961.
  8. ↑ Englund, H. (2015). "Anti Anti-Colonialism: Vernacular Press and Emergent Possibilities in Colonial Zambia" (en). Comparative Studies in Society and History 57 (1): 221–247. doi:10.1017/S0010417514000656. https://archive.org/details/sim_comparative-studies-in-society-and-history_2015-01_57_1/page/220. 
  9. ↑ "QUICK", The Straits Times, 22-avgust 1962, 3-bet.
  10. ↑ Medical Directory (en). Churchill Livingstone, 1971 — 1836-bet.