Vengriyada oliy taʼclim
Vengriyada oliy taʼlim (vengercha: Felsőoktatás Magyarországon) — Vengriya Respublikasining oʻrata maxsus taʼlimdan keyingi yuqori bosqichli taʼlim tizimi hisoblanadi. Mamlakat oliy taʼlim tizimi juda uzoq tarixga ega boʻlib, Markaziy Yevropadagi eng birinchi universitetlardan biri — Pech universiteti (University of Pécs) 1367-yilda aynan Vengriyada tashkil etilgan.[1]
Boloniya tizimi va bosqichlari
Vengriya oliy taʼlim tizimi Yevropa umumtaʼlim standartlariga moslashtirilgan boʻlib, 1999-yildan buyon Boloniya jarayoni (Bologna process) asosida ishlaydi.[2] Tizim uchta asosiy bosqichdan iborat:
- Bakalavriat (Alapképzés): Odatda 3 yoki 4 yil davom etadi va bitiruvchilarga kasbiy faoliyat bilan shugʻullanish huquqini beradi.
- Magistratura (Mesterképzés): 1 yoki 2 yil davom etadigan va chuqurlashtirilgan ilmiy bilim beradigan bosqich.
- Doktorantura (Doktori képzés / PhD): Ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlaydigan 4 yillik eng yuqori bosqich.
Muassasalar turlari
Vengriyada oliy taʼlim muassasalari asosan ikki turga boʻlinadi: 1. Universitetlar (Egyetem): Ilmiy tadqiqotlar olib boradigan va doktorlik (PhD) darajasini bera oladigan yirik muassasalar. 2. Kollejlar (Főiskola): Koʻproq amaliy bilimlarga va aniq kasb-hunarga yoʻnaltirilgan oliygohlar.
Xalqaro dasturlar va jozibadorlik
Vengriya xalqaro talabalarni jalb qilish boʻyicha Yevropada yetakchi oʻrinlardan birini egallaydi. Hukumat tomonidan taʼsis etilgan "Stipendium Hungaricum" davlat granti dasturi tufayli har yili dunyoning turli mamlakatlaridan, jumladan, Oʻzbekistondan ham yuzlab talabalar Vengriya oliygohlarida mutlaqo bepul tahsil olmoqdalar. Eng nufuzli oliygohlari qatoriga Eötvös Loránd universiteti, Budapesht texnologiya va iqtisodiyot universiteti hamda Debretsen universitetlari kiradi.
Manbalar
- ↑ Education in Hungary — Inglizcha Vikipediyadagi rasmiy maqola.
- ↑ Vengriya Madaniyat va innovatsiyalar vazirligi — Rasmiy hukumat sayti.