Vengriya yosh kommunistlar ligasi
 Emblema | |
| Turi | kommunistik yoshlar harakati |
|---|---|
| Maqsadi |
|
| Ishga tushgan sanasi | 21-mart 1957 |
| Tugatilgan | 22-aprel 1989 |
| Joylashuvi | Budapesht, Vengriya Xalq Respublikasi |
Vengriya yosh kommunistlar ligasi (veng.: Magyar Kommunista Ifjúsági Szövetség, KISZ) — Vengriya Xalq Respublikasidagi kommunistik yoshlar harakati boʻlib, hukmron Sotsialistik ishchilar partiyasiga biriktirilgan edi.
Tarixi
Tashkilot 1957-yil 21-martda (1919-yilda Vengriya Sovet Respublikasi eʼlon qilingan kun yilligida), 1956-yilgi Vengriya inqilobi bostirilganidan soʻng tashkil etilgan. U mamlakatdagi barcha yoshlarni vakillik qilishini daʼvo qilgan hamda yoshlarni siyosiy jihatdan tarbiyalash va ular uchun siyosiy hamda ayrim ijtimoiy faoliyatlarni nazorat qilishni maqsad qilgan. KISZ partiya uchun yangi aʼzolarni jalb qilishning eng muhim manbasi boʻlgan. Uning tashkiliy tuzilmasi Vengriya Sotsialistik Ishchilar partiyasi tuzilmasiga oʻxshash boʻlib, syezd, markaziy qoʻmita, kotibiyat va hududiy hamda mahalliy qoʻmitalardan iborat edi.
Aʼzolik 14 yoshdan 26 yoshgacha boʻlgan yoshlarga ochiq boʻlgan, biroq tashkilotning koʻplab doimiy rahbarlari yosh chegarasidan ancha katta edi. 1980-yillarda KISZ taxminan 800 000 aʼzoga ega boʻlgan. Talabalar orasida aʼzolik keng tarqalgan edi (universitetlarda 96%, oʻrta maktablarda 75%), biroq ishlayotgan yoshlar orasida pastroq boʻlgan (31%). Universitetga kirish uchun KISZ aʼzoligi majburiy hisoblangan.
1989-yil aprel oyida tashkilot milliy syezdidagi delegatlar tashkilot nomini Demokratik Yoshlar Federatsiyasi (DEMISZ) deb oʻzgartirish uchun ovoz berganlar. Syezd tomonidan qabul qilingan deklaratsiyalarga koʻra, yangi tashkil etilgan federatsiya mustaqil yoshlar tashkilotlarining ixtiyoriy ittifoqi boʻlishi va hech bir partiya, jumladan Vengriya Sotsialistik Ishchilar partiyasi tomonidan boshqarilmasligi kerak edi. Biroq, KISZ Markaziy Qoʻmitasining soʻnggi aʼzolari 3-Vengriya Respublikasi iqtisodiyotida muhim lavozimlarni egallaganlar. Masalan, Imre Nagy (Caola Inc. bosh direktori), Lajos Csepi (Vengriya Xususiylashtirish va Davlat Holding kompaniyasi prezidenti), János Gönczi (Malév bosh direktori), Mihály Enyedi-Nagy (1991-yilda Media-ship asoschisi), Pál Jendrolovics va Sándor Szórádi (Budapest Investment Inc. bosh direktorlari), György Szilvásy (Altus Inc. bosh direktori va 2006-yildan bosh vazir devoni rahbari). Vengriyaning sobiq bosh vaziri Ferenc Gyurcsány 1988–1989-yillarda KISZning universitet boʻlimi markaziy qoʻmitasi prezidenti boʻlib ishlagan. Shundan soʻng tashkilot nomi Vengriya Demokratik Yoshlar Ligasi (veng.: Demokratikus Magyar Ifjúsági Szövetség, DEMISZ) deb oʻzgartirilgan[1].
Manbalar
- ↑ „Hungarian Socialist Party site“. 2004-yil 8-avgustda asl nusxadan arxivlangan.