Vasiliy Nemchinov
| Vasiliy Nemchinov | |
|---|---|
| Tavalludi |
2-yanvar 1894-yil |
| Vafoti |
5-noyabr 1964-yil (70 yoshda) Moskva, SSSR |
| Mukofotlari |
     |
Vasiliy Sergeevich Nemchinov (1894-yil 2-yanvar, Grabovo qishlogʻi, Penza gubernatorligi[1] — 1964-yil 5-noyabr, Moskva) — sovet iqtisodchisi, statisti, sovet iqtisodiyot fanining iqtisodiy-matematik yoʻnalishi asoschilaridan biri. Stalin va Lenin mukofotlari laureati.
SSSR FA akademigi (30.11.1946), VASXNIL akademigi (1948), Belorussiya SSR FA akademigi (1940). Iqtisod fanlari doktori (1935), professor (1928).
Biografiya
Nemchinov Chelyabinsk real maktabini (1913), Moskva tijorat institutining iqtisod boʻlimini (1917) tamomlagan[1].
Moskvadagi Butunrossiya Zemstvo ittifoqining qochqinlar boʻlimi (1915-1917), Zemgor (Moskva — Kiyev) oziq-ovqat punktlari statistikasi sektorini boshqargan. Chelyabinsk uyezd zemstvosining baholash-statistika boʻlimi, yer boʻlimi statistika byurosi mudiri (1917-1922-yillar)[1].
Chelyabinsk xalq universitetida Yevropa sanʼati tarixi kursini oʻqigan (1919). Chelyabinsk gubernatorligi tashkil etilgandan soʻng, u guberniya statistika byurosini boshqargan (1919), guberniya hududida RSFSR 1-sonli aholini roʻyxatga olishni boshqargan[1].
Ural viloyati statut boshqarmasi boshligʻi (Sverdlovsk, 1923). SSSR Markaziy Ijro Qoʻmitasi hay’ati aʼzosi[2] (1926-1930). SSSR Davlat reja qoʻmitasining Xalq xoʻjaligi hisobi sektori hay’ati aʼzosi (1930-1931); SSSR Xalq xoʻjaligi hisobi markaziy boshqarmasi (TsUNXU) hay’ati aʼzosi (1932-1934) [2]. SSSR NKZ don ekinlari navlarini sinash boʻyicha tashkil etilgan Davlat komissiyasi raisining oʻrinbosari (1937).
1928-yildan — statistika kafedrasi mudiri[2], 1940-1948-yillarda — Timiryazev nomidagi Moskva qishloq xoʻjaligi akademiyasi direktori. Moskva olimlar uyining statistik boʻlimi rahbari (1939-1948). 1940-yil boshida SSSR Fanlar akademiyasi Iqtisodiyot institutining birinchi tashkil etilgan statistika sektorini boshqargan.
BMTni tashkil etish bilan bogʻliq Dumbarton-Oks (1944) muzokaralarida sovet delegatsiyasi rahbarlaridan biri[1].
Ilmiy qarashlari va yutuqlari
Statistika nazariyasi va amaliyoti sohasidagi ishlar (jamiyatning ijtimoiy va iqtisodiy tuzilishi masalalari, statistik kuzatish nazariyasi masalalari, ommaviy xoʻjalik hodisalarini obyektiv oʻlchash va tahlil qilish usullarini ishlab chiqish), ishlab chiqarish kuchlari va ijtimoiy ishlab chiqarish tuzilmasini rivojlantirish muammolari, mehnat unumdorligini oʻrganish metodologiyasi, rejali xoʻjalik modellarini ishlab chiqish, iqtisodiy baholash.
Dastlabki nazariy ishlar 20-yillarda sovet qishlogʻining sinfiy tuzilishini oʻrganish bilan bogʻliq („Qishloqning sinfiy tabaqalanishini statistik oʻrganish toʻgʻrisida“ (1926), „Dehqon xoʻjaliklarining ijtimoiy-iqtisodiy guruhlanishi toʻgʻrisida“ (1927), „Dehqon xoʻjaliklarini tasniflash tajribasi“ (1928)). „Non ishlab chiqarish tuzilmasi“ (1928) asarida inqilobdan oldingi davr uchun non-yem-xashak balanslari tuzilgan va 1926/1927-yillar uchun qishloqdan tashqari tovar non hajmi hisoblab chiqilgan, mamlakatda tovar don yetishmovchiligining sabablari koʻrib chiqilgan.