Kontent qismiga oʻtish

Ummugulsum Sulton (Ahmad III ning qizi)

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Ummugulsum Sulton
Tugʻilishi 1708-yil 11-fevral
Vafoti 28-noyabr 1732-yil(1732-11-28)
(24 yoshda)
Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
Dafn etilgan joy
Yangi masjid, Istanbul
Turmush oʻrtogʻi
Genç Ali Posho
(turm. 1724; vaf. 1730)
Farzandlari Sultonazoda Mustafo bey
Sultonazoda Mehmed bey
Sultonazoda Hofiz bey
Sultonazoda Hoji bey
Fulona Xonimsulton
Sulola Usmoniylar
Otasi Ahmad III
Dini Islom, sunniylik

Ummugulsum Sulton (usmonli turkcha: ام کلثوم سلطان‎‎; 1708-yil 11-fevral – 1732-yil 28-noyabr) – Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Ahmad III ning qizi.

Yoshligi

Ummugulsum Sulton 1708-yil 11-fevralda Topkapı saroyida tugʻilgan[1][2]. Uning Zaynab Sulton ismli egizak singlisi boʻlgan, biroq u 1708-yil 5-noyabrda vafot etgan[3]. 1710-yilda taxminan 2 yoshida keksa vazir Abdurahmon poshoga unashtirilgan[4]. Posho Topkapı saroyiga malika uchun juda koʻp qimmatbaho unashtiruv sovgʻalarini yuborgan. Unashtiruv uchun Abdurahmon posho 10 000 dan ortiq tilla tanga sarf qilgan. Biroq nikoh boʻlib oʻtishidan avval 1715-yilda posho vafot etgan[5][6].

Nikohi

1724-yilda otasi uni Bosh vazir Nevshehirli Damat Ibrohim poshoning jiyani Genç Ali posho bilan nikohlagan[6]. 1724-yil 21-fevralda boʻlib oʻtgan marosimlarning birinchi qismi Ali beyning fotiha sovgʻalarini Bosh vazir saroyidan Topkapı saroyiga koʻchirish ishlariga Buyuk admiral Kaymak Mustafo posho boshchilik qilgan. Bosh admiral Ali poshoning kuyovjoʻrasi boʻlgan[7]. Xuddi shu kuni uning oʻgay opa-singillari Hadicha Sulton va Atike Sulton ham turmushga chiqqan.

Ikki kuyovjoʻraning xizmatkorlaridan boʻlgan yuqori martabali kishilar, shuningdek, Bosh vazirning shaxsiy qoʻriqchilaridan tanlab olingan saralangan qoʻriqchilar olomoni hamrohligidagi yurish Imperiya darvozasidan saroyga kirgan va saroyda bir qator marosimlar oʻtkazilgan. Sultonning Ali poshoga bergan sovgʻalari qabul qilinib, nikoh shartnomasi 20-fevralda imzolangan[8]. 8 kun oʻtgach, 1724-yil 28-fevralda malikaning sep-sarpolari Topkapı saroyidan Kadirga Limanidagi saroyiga koʻchirib oʻtkazilgan[9].

1724-yil 2-mart payshanba kuni Ummugulsum Topkapı saroyidan olib ketilib, unga ajratilgan Kadirga saroyiga olib borilgan. Bu yakuniy marosimda sulton, buyuk vazir va ularning xonadoni aʼzolari, shuningdek, ulamo vakillari ham qatnashgan. Yoʻl-yoʻlakay Alay koʻshki oldida dabdabali olqishlash kabi turli rasm-rusumlar amalga oshirilgan[10].

Ummugulsumning toʻyi uning opasi Fotima Sultonniki bilan bellashar darajada boʻlgan. Biroq uning hayoti tashvishli kechgan. Ummugulsum va posho tez orada moliyaviy qiyinchilikka tushib qolgan va u otasidan yordam soʻrab murojaat qilgan[5].

Ummugulsum 1730-yilda 22 yoshida beva qolgan. Eri Patrona Halil qoʻzgʻoloni paytida oʻldirilgan, otasi esa taxtdan agʻdarilgan.

Farzandlari

Ummugulsum Sulton toʻrt oʻgʻil va bir qiz koʻrgan[4][11]:

  • Sultonzoda Mustafo bey
  • Sultonzoda Mehmed bey
  • Sultonzoda Hofiz bey
  • Sultonzoda Hoji bey
  • Fulona Xonimsulton

Xayriya

1728-yilda otasi Rum Mehmed posho mahallasida uning nomiga favvora qurdirgan[11].

Vafoti

Ummugulsum 1732-yil 28-noyabrda 24 yoshida vafot etgan va Istanbuldagi Yangi masjidga dafn etilgan[4][11].

Nasabi

Manbalar

  1. ↑ Sakaoğlu 2008, s. 429.
  2. ↑ Uluçay 2011, s. 132-33.
  3. ↑ Topal, Mehmet. Silahdar Findiklili Mehmed Agha Nusretnâme: Tahlil ve Metin (1106-1133/1695-1721), 2001 — 708-bet. 
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Uluçay 2011, s. 133.
  5. ↑ 5,0 5,1 Davis 1986, s. 17.
  6. ↑ 6,0 6,1 Sakaoğlu 2008, s. 430.
  7. ↑ Duindam, Artan & Kunt 2011, s. 386.
  8. ↑ Duindam, Artan & Kunt 2011, s. 390.
  9. ↑ Duindam, Artan & Kunt 2011, s. 391.
  10. ↑ Duindam, Artan & Kunt 2011, s. 396.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 Sakaoğlu 2008, s. 432.

Adabiyotlar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ummugulsum_Sulton_(Ahmad_III_ning_qizi)&oldid=837380" dan olindi